Tết Nguyên tiêu cách nay hơn 15 năm, tôi cùng kiến trúc sư Nguyễn Trọng Huấn, một người bạn “thuần Huế” nhất mà tôi được biết, khoác áo mưa mỏng để cùng nhau đi trong màn mưa bụi bay bay nhè nhẹ, tìm kiếm những đặc sản ẩm thực Huế. Từng sống nhiều năm ở thành phố này, anh Huấn vẫn nhớ nhung những món ngon đã nếm trải. Nhưng “đi lễ quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng”, chúng tôi quyết định sẽ ăn chay dịp này.

Đến hẹn lại lên, sáng mùng 6 tháng Giêng âm lịch (22/2 Dương lịch), sới vật làng Thủ Lễ (xã Quảng Điền) chính thức khai hội, thu hút đông đảo người dân sở tại và các tỉnh, thành lân cận tham dự.

Phải mất cả tháng trời lên lịch hẹn, tôi mới gặp được đầu bếp nổi tiếng gốc Việt Kevin Tiến tại Washington, D.C. Thật thú vị khi giữa khu trung tâm thủ đô Hoa Kỳ có một không gian ẩm thực mang tên Moon Rabbit - nơi chàng trai trẻ âm thầm gieo mầm sáng tạo để đưa ẩm thực Việt bước ra thế giới và truyền cảm hứng cho cộng đồng người Việt xa xứ.

Tôi đến thăm cung An Định vào một ngày nắng ấm đầu xuân. Không tính những vị khách ngoại quốc khiêm cẩn dừng lại trước từng hiện vật, thì tôi đồ rằng trong số hơn 20 bạn trẻ đang xúng xính với áo dài, với hoa, với đủ kiểu tạo dáng chụp hình, ít người biết được rằng họ đang ở rất gần những dấu tích của một nhà hát nổi tiếng cuối triều nhà Nguyễn nay đã hoàn toàn biến mất: Cửu Tư Đài.

Chiều 19/2, tại Keiser University (28 Nguyễn Tri Phương), sự kiện cộng đồng phi lợi nhuận “Khai xuân ước mơ: Hành trình người Huế vươn tới trường Top 1% thế giới” diễn ra trong không khí ấm áp, truyền cảm hứng. Chương trình quy tụ những gương mặt người Huế từng chinh phục các đại học danh giá hàng đầu toàn cầu, trở về đối thoại trực tiếp cùng thế hệ trẻ quê nhà.

Dưới triều Nguyễn, vào tháng Giêng hàng năm, Nha Khâm Thiên giám chọn ngày tốt (thường sau 11 âm lịch) để triều đình tổ chức lễ Tế “Thần kỳ đạo”. Đây là lễ tế cờ liên quan đến quân đội và thao diễn quân binh nhằm củng cố lực lượng phòng vệ quốc gia. Ban đầu, lễ này được gọi là Lễ Xuất quân, nhưng đến năm 1830, vua Minh Mạng cho đổi thành lễ Tế Kỳ đạo.

Trong cái Tết thiêng liêng giữa biển trời Tổ quốc, có cả nước mắt và nụ cười. Đó là hòa quyện của xúc động, hạnh phúc, gửi trao và yêu thương vô bờ bến.

Từng trải qua những cái Tết im lìm, âu lo trước năm 1975 do đất nước còn chiến tranh, nên tôi nhớ mãi mùa xuân đầu tiên khi đất nước hòa bình, thống nhất, hân hoan đón tết Bính Thìn (1976). Một cái Tết đầm ấm, chan hòa khi Bắc Nam sum họp, gợi nhiều cảm xúc để nhạc sĩ Văn Cao viết ca khúc “Mùa xuân đầu tiên”: “Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về/ Mùa bình thường mùa vui nay đã về/ Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên…”.

Giữa thế kỷ XX, sự hình thành hàng loạt nhà xuất bản âm nhạc đưa Huế thành trung tâm quan trọng của nền âm nhạc Việt Nam. Cố đô vừa là nơi hội tụ của những tên tuổi nhạc sĩ nổi tiếng, vừa là cái nôi tiên phong, định hình nên diện mạo chuyên nghiệp cho nền tân nhạc và cổ nhạc nước nhà qua hệ thống các nhà xuất bản lừng lẫy.

Trên những đường thôn ngõ xóm xã Chân Mây - Lăng Cô, bước chân của những người lính biên phòng đến với người dân, hòa cùng thanh âm rộn rã ngày xuân, để cái Tết của những cư dân vùng bên chân sóng càng thêm hân hoan trong lòng người.