Đường về Phong Quảng thẳng tắp, xe chạy thênh thang trong mùi thơm của ruộng đồng vừa xong mùa gặt. Gió từ biển thổi vào mang theo hơi muối, rin rít trong tóc.

Nếu không sớm được đầu tư xây dựng kè và gia cố nền đường, gần 500m tuyến đường dân sinh kết hợp kè bảo vệ đồng ruộng của người dân tại bờ sông Bồ đoạn qua tổ dân phố (TDP) Phú Lương A, phường Hóa Châu (TP. Huế) có nguy cơ bị cuốn trôi, đất sản xuất bị xâm thực là điều hoàn toàn có thể xảy ra khi có những đợt mưa lớn.

Sau khi Huế ngày nay số ra ngày 15/6 có bài: “Lo cho hạt lúa nảy mầm” phản ánh tình trạng lúa mới gieo sạ tại tổ dân phố Thuận Hòa, phường Hóa Châu bị chết không rõ nguyên nhân, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành kiểm tra thực địa và triển khai các giải pháp xử lý bước đầu.

Giữa những ngày hè, không ít gia đình ở Huế chọn đưa con về quê. Những chuyến đi ngắn ấy mở ra cho trẻ một thế giới khác, nơi có đồng ruộng, cánh diều và những trải nghiệm đang dần trở nên hiếm hoi trong nhịp sống hiện đại.

Ba lần xuống giống, cả ba lần đều thất bại. Những hạt giống được người dân Thuận Hòa, phường Hóa Châu (TP. Huế) gửi gắm bao hy vọng vẫn không thể bén rễ, bật mầm. Trên nhiều chân ruộng lúa hè thu, thay vì những hàng lúa non xanh đầy hy vọng, chỉ còn lại những cánh đồng trơ bùn đất, cùng với sự trĩu nặng trong lòng người nông dân.

Những ngày sau vụ gặt, trên nhiều cánh đồng ở phường Hương Trà, thay vì khói trắng mịt mù từ cảnh đốt rơm rạ như trước đây, từng cuộn rơm lớn được máy thu gom ngay tại ruộng rồi vận chuyển về xưởng. Sự thay đổi ấy không chỉ giúp đồng ruộng sạch hơn, hạn chế ô nhiễm môi trường mà còn tăng thêm nguồn thu nhập cho người dân. Đằng sau sự chuyển biến đó là hành trình khởi nghiệp từ rơm của một thanh niên trẻ sinh năm 2001 Trần Đặng Đức Lợi.

Tháng năm, những cánh đồng như một bức tranh với hai gam vàng - xanh đan xen. Ô ruộng này là màu vàng óng ả của lúa chín, ô ruộng kia là màu lúa xanh chưa già. Buổi sáng, từng vòng xe của chúng tôi đi qua miên man những cánh đồng như thế. Hương lúa thơm tinh khiết là một nguồn dưỡng chất mà thiên nhiên ban tặng con người nào đâu phải dưỡng chất chỉ có trong hình dáng của rau, củ, quả.

Trên đường đến bãi tắm biển Vinh Thanh, những ruộng sen hai bên đường đang kỳ nở rộ, trải màu hồng tít tắp. Đó là thành quả lao động cũng là tâm huyết của ông Phan Bá Ly (thôn 2, xã Phú Vinh), giúp ông thu lãi ròng gần 250 triệu mỗi năm, đồng thời góp phần làm đẹp cảnh quan cho quê hương.

Những năm gần đây, các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố được đầu tư đồng bộ, thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước mở nhà máy sản xuất, kinh doanh. Nhờ đó, rất nhiều lao động nông thôn đã rời ruộng đồng, bước vào môi trường sản xuất công nghiệp. Không ít người từng “ly hương” để mưu sinh cũng đã chọn quay về quê đầu quân vào các nhà máy gần nhà.

Cuối hạ, sân trường lặng gió. Những chiếc lá bàng bắt đầu chuyển màu, đỏ dần như những đốm lửa nhỏ trên tán cây già. Buổi chiều tan học, học sinh đã về hết, chỉ còn tiếng chổi tre của bác bảo vệ kéo dài trên nền gạch. Lan đứng ở hành lang lớp học, nhìn ra cánh đồng phía sau trường. Con đường đất năm xưa vẫn nằm đó, vắt ngang những thửa ruộng đã gặt xong, mùi rơm khô phảng phất trong gió.

Đốt rơm rạ trên đồng ruộng sau thu hoạch tác động xấu đến môi trường, gây ra nhiều hiểm hoạ khôn lường cho con người. Mặc dù được thường xuyên chỉ đạo quyết liệt, các ban ngành cũng đã triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức, nhưng nạn đốt rơm rạ sau mỗi vụ thu hoạch vẫn diễn ra phổ biến.