 |
| HTX Mây tre đan Bao La là cầu nối vững chắc đưa các nông hộ sản xuất riêng lẻ bước vào chuỗi giá trị hàng hóa. |
Liên kết
Đóng tại phường Phong Thái, HTX Dầu tràm Anh Chiến là cơ sở sản xuất tinh dầu tự nhiên, tạo việc làm ổn định cho 5 lao động chính cùng 10 lao động thời vụ tại địa phương. Với vùng nguyên liệu cây tràm rộng 11 ha, mỗi ngày HTX thu hoạch khoảng 3 tấn lá tràm tươi, bảo đảm đầu ra cho hàng chục hộ trồng. Nhờ chủ động nguồn nguyên liệu chất lượng cùng hệ thống 2 lò nấu vận hành liên tục 10 tháng/năm, HTX duy trì sản lượng bình quân từ 120 - 150 lít dầu tràm nguyên chất mỗi tháng.
Được sự đồng hành từ các chương trình khuyến nông và Sở Khoa học và Công nghệ thành phố, HTX Dầu tràm Anh Chiến đã tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật vào quy trình chưng cất, đồng thời dán tem truy xuất nguồn gốc trên từng sản phẩm tinh dầu tràm và tinh dầu sả. Việc này không chỉ bảo đảm an toàn vệ sinh, nâng cao giá trị thương phẩm mà còn xây dựng niềm tin vững chắc đối với người tiêu dùng. Hiện nay, sản phẩm của HTX đã “phủ sóng” trên thị trường trong và ngoài thành phố.
Ông Lê Văn Chiến, Giám đốc HTX Dầu tràm Anh Chiến cho biết: Nông dân thường sản xuất trên diện tích nhỏ, dẫn đến chi phí đầu vào cao và khó áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ. HTX tập hợp các hộ nông dân lại để tạo thành vùng nguyên liệu đủ lớn; đồng thời, đứng ra liên kết để xây dựng mã số vùng trồng, nhãn hiệu tập thể, OCOP, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử…
Bên cạnh nông sản dược liệu, chăn nuôi, trồng trọt, các HTX còn khẳng định vai trò trong việc phục dựng và đưa sản phẩm làng nghề truyền thống vươn xa. HTX Mây tre đan Bao La ở xã Đan Điền là một điển hình. HTX hiện có 75 thành viên chuyên sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ như rổ rá, giần, sàng, đèn trang trí cùng hơn 40 hộ gia đình nhận gia công khi có đơn hàng lớn. Nguồn nguyên liệu mây tre được thu mua tập trung tại các xã A Lưới. Sản phẩm của HTX không chỉ cung ứng cho các tỉnh, thành như Hà Nội, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Quảng Trị, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh mà còn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
HTX Mây tre đan Bao La đã chủ động tiếp cận khoa học công nghệ để nâng cao năng lực quản trị và chuẩn hóa sản xuất. Trong đó, áp dụng tiêu chuẩn cơ sở với việc thống nhất các yêu cầu kỹ thuật từ khâu chọn nguyên liệu, quy trình sản xuất đến chỉ tiêu chất lượng sản phẩm hoàn thiện và áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc qua mã QR...
Theo ông Võ Văn Dinh, Giám đốc HTX Mây tre đan Bao La, các doanh nghiệp xuất khẩu không thể ký hợp đồng với hàng trăm hộ nông dân riêng lẻ vì chi phí giao dịch lớn và rủi ro cao. Do đó, HTX đại diện cho xã viên ký kết hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp, giúp người dân có đầu ra và giá cả ổn định. Bên cạnh đó, HTX còn đóng vai trò bao tiêu đầu vào, đầu ra cho bà con và đăng ký nhãn hiệu tập thể. Thời gian tới, chúng tôi sẽ đẩy mạnh kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm làng nghề để gia tăng giá trị cho sản phẩm mây tre đan.
Chủ thể trong chuỗi giá trị
Sức mạnh lớn nhất của các HTX hiện nay nằm ở khả năng tập hợp và tổ chức lại sản xuất. Bằng cách quy tụ hàng chục, hàng trăm hộ gia đình, HTX hỗ trợ dồn thửa, thay đổi tư duy sản xuất, biến những mảnh ruộng manh mún thành vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn. Các HTX cũng đóng vai trò là “nhạc trưởng” trong việc định hình tiêu chuẩn canh tác chung, ứng dụng thống nhất quy trình VietGAP, GlobalGAP hay sản xuất hữu cơ.
Thông qua HTX, bài toán giảm chi phí đầu vào được giải quyết triệt để. Thay vì từng hộ nông dân phải mua lẻ phân bón, giống, thuốc bảo vệ thực vật với giá cao, HTX mua tận gốc với số lượng lớn, giảm bớt các khâu trung gian, giúp tiết kiệm từ 10% đến 20% chi phí sản xuất. HTX cũng là nơi tiếp nhận và chuyển giao cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ cao từ máy cấy, drone phun thuốc cho đến hệ thống tưới tự động...
Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Liên minh HTX thành phố Huế, khẳng định: HTX đóng vai trò như “bà đỡ” đối với các hộ thành viên. Không chỉ định hướng sản xuất, phát triển cây trồng, vật nuôi, HTX còn hỗ trợ toàn diện về kỹ thuật, hạ tầng và quản trị để phát triển kinh tế tập thể một cách bài bản, bền vững.
Theo ông Nguyễn Văn Hùng, doanh nghiệp lớn cần đối tác đủ năng lực pháp lý, cung ứng sản lượng lớn, bảo đảm chất lượng đồng đều. HTX chính là lời giải cho bài toán đó. Nhờ có HTX làm đầu mối liên kết “4 nhà”, chuỗi cung ứng nông sản hàng hóa mới được vận hành thông suốt. Nhiều HTX hiện nay đã chủ động đầu tư nhà xưởng, máy móc sấy khô, đóng gói, chế biến sâu và đăng ký nhãn hiệu, mã vùng trồng, chứng nhận OCOP. Thông qua HTX, nông sản không còn ở dạng thô mà trở thành hàng hóa thương phẩm có thương hiệu, tem truy xuất nguồn gốc...