 |
| Trao thưởng cho các em học sinh Quảng Điền đoạt giải trong cuộc thi vẽ tranh tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá. |
Báo động thuốc lá điện tử trong giới trẻ
Mới đây, một học sinh THCS tại Trường N. tự quay clip cảnh sử dụng thuốc lá điện tử rồi đăng lên TikTok. Sự việc chỉ được phát hiện khi phụ huynh xem đoạn video. Tìm hiểu thêm, gia đình bất ngờ khi biết một nhóm học sinh thường chơi cùng em cũng đã sử dụng thuốc lá điện tử do bạn bè rủ rê.
Các em cho biết, trong dịp nghỉ hè, khi cha mẹ đi làm, cả nhóm thường tụ tập tại quán nước, công viên hoặc nhà bạn. Ban đầu chỉ vì tò mò, muốn thử cho biết và “không bị lạc lõng” với bạn bè, nhưng sau nhiều lần sử dụng, hút thuốc lá điện tử dần trở thành thói quen của một số em.
Một trong những nguyên nhân khiến thuốc lá điện tử dễ thu hút giới trẻ là sản phẩm thường được quảng cáo với những thông tin như ít gây hại, không ảnh hưởng đến người xung quanh hay có thể giúp cai thuốc lá truyền thống. Nhiều kiểu dáng, hương vị và việc mua bán qua mạng, thuốc lá điện tử càng dễ tiếp cận với học sinh. Chỉ với số tiền từ 400.000 đồng đến hơn 2 triệu đồng, người mua có thể đặt nhiều loại sản phẩm từ các cửa hàng trực tuyến.
Trái với những lời quảng cáo hấp dẫn, thuốc lá điện tử chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh. Đối với thanh, thiếu niên, nicotine ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ, khả năng tập trung và ghi nhớ. Dung dịch thuốc lá điện tử còn có thể chứa các hóa chất, kim loại nặng và chất tạo hương, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.
Cần sự vào cuộc từ nhiều phía
Theo Nghị định số 371/2025/NĐ-CP, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng bị phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng và buộc tiêu hủy sản phẩm; hành vi chứa chấp người khác sử dụng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng. Mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân; tổ chức vi phạm chịu mức phạt gấp hai lần.
Tuy nhiên, ngăn chặn thuốc lá điện tử trong giới trẻ không thể chỉ dựa vào chế tài. Học sinh, sinh viên cần được trang bị kiến thức để nhận diện tác hại và biết cách từ chối khi bị bạn bè rủ rê. Nhà trường cần tăng cường tuyên truyền, lồng ghép kiến thức phòng, chống tác hại của thuốc lá vào các hoạt động giáo dục, đồng thời kịp thời phát hiện những trường hợp học sinh sử dụng thuốc lá điện tử để phối hợp với gia đình giáo dục, ngăn chặn.
Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý hoạt động mua bán thuốc lá điện tử trái phép, nhất là trên môi trường mạng và những điểm có nguy cơ tiếp cận học sinh, sinh viên.
Gia đình cũng giữ vai trò quan trọng. Đặc biệt trong dịp hè, khi con trẻ có nhiều thời gian tự do, phụ huynh cần quan tâm đến lịch sinh hoạt, các mối quan hệ bạn bè và những biểu hiện bất thường của con. Thay vì chỉ kiểm soát, cha mẹ cần dành thời gian trò chuyện, lắng nghe để sớm nhận biết những thay đổi trong tâm lý, hành vi.
Việc tạo điều kiện để trẻ tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa, kỹ năng sống cũng giúp các em có môi trường sinh hoạt lành mạnh, hạn chế tụ tập thiếu kiểm soát và bị lôi kéo vào những thói quen có hại.
Từ câu chuyện một học sinh quay clip sử dụng thuốc lá điện tử đăng lên mạng xã hội cho thấy, nguy cơ này có thể xuất hiện ngay trong những nhóm bạn trẻ và đôi khi chỉ được gia đình phát hiện một cách tình cờ. Vì vậy, bên cạnh chế tài xử lý, sự quan tâm của gia đình, giáo dục từ nhà trường và kiểm soát của cơ quan chức năng cần được thực hiện thường xuyên để tạo “hàng rào” bảo vệ học sinh trước thuốc lá điện tử.