Những chuyến thực tế “khai nhãn” tầm nhìn phát triển logistics

Háo hức trên đường đi thực tế

Sau mấy năm học tập tại Hàn Quốc, tôi không chỉ lấy được tấm bằng tốt nghiệp về ngành Logistics và Quản lý Chuỗi cung ứng, mà còn được mở mang một góc nhìn hoàn toàn khác về cách một quốc gia phát triển vận hành hệ thống logistics như "mạch máu" của nền kinh tế. Những giờ học trên giảng đường giúp tôi hiểu về lý thuyết, nhưng chính những chuyến tham quan thực tế tại Busan New Port, nhà máy sản xuất ô tô Hyundai và các trung tâm kho vận hiện đại mới thực sự khiến tôi nhận ra logistics không đơn thuần là vận chuyển hàng hóa, mà là sự kết hợp của công nghệ, con người và tư duy quản lý.

Sau mỗi chuyến thực tế như thế, ấn tượng trong tôi không phải là sự hiện đại của Hàn Quốc, mà là câu hỏi thường trực: "Liệu những điều mình đang chứng kiến có thể được ứng dụng tại Việt Nam trong tương lai hay không?"

Năng lực thực sự của một cảng biển

Tại Busan New Port, một trong những cảng trung chuyển container lớn nhất thế giới, tôi có cơ hội quan sát toàn bộ quá trình khai thác cảng. Điều gây ấn tượng đầu tiên là sự phối hợp gần như hoàn hảo giữa các thiết bị và con người. Những cần cẩu container khổng lồ hoạt động liên tục, xe đầu kéo di chuyển theo lộ trình được quy hoạch rõ ràng, trong khi hệ thống điều hành cảng theo dõi từng container theo thời gian thực.

Busan New Port- một trong những cảng trung chuyển container lớn nhất thế giới

Ở đó, mọi hoạt động đều được số hóa. Một container vừa được dỡ xuống cầu cảng ngay lập tức được cập nhật vị trí trong hệ thống, phân công xe vận chuyển đến bãi chứa và chuẩn bị cho công đoạn tiếp theo. Nhờ dữ liệu được kết nối liên tục, thời gian chờ được rút ngắn, hạn chế ùn tắc và tối ưu hóa năng suất khai thác.

Khi tận mắt chứng kiến quy trình này, tôi hiểu rằng năng lực cạnh tranh của một cảng biển hiện đại không chỉ phụ thuộc vào diện tích hay số lượng cầu bến, mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng quản lý dữ liệu và ứng dụng công nghệ.

Cách Hyundai quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng

Một trải nghiệm khác để lại nhiều cảm xúc là chuyến tham quan nhà máy sản xuất ô tô Hyundai tại Gyeongsang. Dây chuyền sản xuất ở đây vận hành với độ chính xác gần như tuyệt đối. Robot công nghiệp thực hiện các công đoạn hàn, lắp ráp và sơn xe với sai số rất nhỏ, trong khi con người chủ yếu đảm nhận vai trò giám sát chất lượng và xử lý các tình huống đặc biệt.

Một góc Bảo tàng Huyndai

Điều đáng học hỏi không chỉ nằm ở mức độ tự động hóa mà còn ở cách Hyundai quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng. Linh kiện từ hàng trăm nhà cung cấp được đưa đến nhà máy đúng thời điểm sản xuất theo nguyên tắc Just-in-Time. Nhờ vậy, lượng hàng tồn kho được giảm xuống tối đa, không gian kho được sử dụng hiệu quả hơn và chi phí lưu kho cũng được tối ưu hoá.

Qua chuyến đi này, tôi nhận ra rằng quản lý chuỗi cung ứng không đơn thuần là mua hàng hay vận chuyển. Đó là nghệ thuật đồng bộ hóa tất cả các mắt xích để tạo nên một dòng chảy liên tục từ nhà cung cấp đến khách hàng cuối cùng.

Sự quan trọng của hoạt động kho vận

Nếu như nhà máy Hyundai giúp tôi hiểu về sản xuất thì những chuyến tham quan các trung tâm logistics lại cho tôi cái nhìn rõ hơn về hoạt động kho vận.

Kho hàng ở miền nam Gyeongsang (Hàn Quốc)

Lần đầu tiên quan sát hàng chục xe nâng (forklift) hoạt động đồng thời trong cùng một nhà kho, tôi thực sự bất ngờ trước mức độ khoa học trong cách sắp xếp hàng hóa. Mỗi pallet đều được gắn mã nhận dạng, từng vị trí lưu trữ được quản lý bằng hệ thống Warehouse Management System (WMS), giúp nhân viên chỉ mất vài giây để xác định vị trí của một lô hàng.

Xe nâng không di chuyển ngẫu nhiên mà được tối ưu hóa tuyến đường để giảm thời gian và quãng đường vận hành. Những khu vực xuất hàng, nhập hàng và lưu trữ được bố trí hợp lý nhằm hạn chế giao cắt và tăng tính an toàn.

Đó là những điều tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại góp phần tạo nên hiệu quả vận hành của cả một chuỗi logistics.

Việt Nam có thể học được gì từ những mô hình này?

Sau mỗi chuyến tham quan, tôi thường tự đặt ra một câu hỏi: Việt Nam có thể học được gì từ những mô hình này?

Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển logistics như vị trí địa lý thuận lợi, đường bờ biển dài, mạng lưới cảng biển ngày càng mở rộng và tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu thuộc nhóm cao trong khu vực. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, ngành logistics vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức như chi phí logistics còn cao, mức độ tự động hóa chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp, khả năng kết nối dữ liệu còn hạn chế và nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Theo tôi, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc đầu tư vào công nghệ sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của logistics Việt Nam trong tương lai.

Những hệ thống như WMS trong quản lý kho, Transportation Management System (TMS) trong điều phối vận tải, Terminal Operating System (TOS) tại cảng biển hay việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để dự báo nhu cầu và tối ưu hóa luồng hàng hoàn toàn có thể được triển khai rộng rãi hơn tại Việt Nam. Song song với đó là việc sử dụng cảm biến IoT để theo dõi container theo thời gian thực, tự động hóa một số khâu xếp dỡ bằng thiết bị hiện đại và xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu giữa doanh nghiệp, cảng biển và cơ quan quản lý.

Dĩ nhiên, việc áp dụng những mô hình này không thể thực hiện trong một sớm một chiều. Điều kiện kinh tế, quy mô doanh nghiệp và hạ tầng giữa Việt Nam và Hàn Quốc còn nhiều khác biệt. Vì vậy, điều quan trọng không phải là sao chép nguyên bản mô hình của nước bạn, mà là chọn lọc những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam, triển khai từng bước và lấy hiệu quả vận hành làm mục tiêu.

Và ước mơ không chỉ của riêng tôi...

Là một du học sinh vừa hoàn thành chương trình học về Logistics và Quản lý Chuỗi cung ứng tại Hàn Quốc, tôi hiểu rằng kiến thức mình có được mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quý giá nhất sau những năm học tập không chỉ là những bài giảng hay tấm bằng tốt nghiệp, mà còn là tư duy quan sát, khả năng nhìn thấy khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, cũng như khát vọng được góp một phần nhỏ vào sự phát triển của ngành logistics Việt Nam.

Tôi mong muốn được bắt đầu sự nghiệp từ những vị trí cơ bản trong doanh nghiệp logistics, tích lũy kinh nghiệm thực tế, học hỏi từ các anh chị đi trước và từng bước đóng góp vào quá trình chuyển đổi số của ngành. Tôi tin rằng những trải nghiệm tại Busan New Port, nhà máy Hyundai và các trung tâm logistics hiện đại sẽ không chỉ dừng lại ở những kỷ niệm đẹp của quãng đời du học, mà sẽ trở thành động lực để tôi không ngừng học hỏi, sáng tạo và mang những giá trị phù hợp trở về phục vụ quê hương.

Các du học sinh VN vừa tốt nghiệp tại Hàn Quốc và ước mơ được góp phần phát triển ngành logistics nơi quê nhà

Con đường phía trước chắc chắn còn nhiều thử thách, nhưng tôi tin rằng với kiến thức, sự cầu thị và tinh thần đổi mới, thế hệ du học sinh Việt Nam hôm nay hoàn toàn có thể trở thành cầu nối giữa những kinh nghiệm quốc tế và nhu cầu phát triển trong nước. Đó không chỉ là hoài bão của riêng tôi, mà còn là mong muốn của nhiều bạn trẻ đang trở về sau hành trình học tập ở nước ngoài: Được góp phần xây dựng một ngành logistics Việt Nam hiện đại hơn, thông minh hơn và đủ sức cạnh tranh trên bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu.