Trước hết tôi xin nói rằng, bài viết này chỉ là một cảm nhận nhỏ của tôi, không phải là một bài học hay kinh nghiệm gì to tát về nghề làm báo. Tôi viết ra đây để trao đổi cùng anh em làm báo trẻ với hy vọng các bạn có thể tham khảo để tự tin hơn khi bước những bước đi đầu tiên vào nghề viết báo.

Ngày Quốc tế Người tị nạn 20/6 năm nay diễn ra trong bối cảnh số lượng người buộc phải rời bỏ nhà cửa tiếp tục gia tăng do chiến tranh, bạo lực, đàn áp và biến đổi khí hậu tại nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt tại châu Phi và Trung Đông.

“Đặc phái viên”, “Phái viên”, chỉ là tên gọi, cách gọi cho “hợp thức” một thời Báo Lao Động tiên phong đổi mới cùng đất nước, nhất là Văn phòng Báo Lao Động tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên, dưới sự “cầm cờ” của nhà báo Nguyễn Đắc Xuân.

Do hoàn cảnh gia đình nghèo khổ, năm 1958, khi tôi 10 tuổi, ba mẹ tôi đã lặng lẽ đưa cả nhà rời làng An Truyền, tục danh làng Chuồn (Thừa Thiên), tìm ra Quảng Trị để mưu sinh. Bị thất học, các anh em tôi phải bán mì, cà-rem (kem) hay bán bánh ú, kẹo đậu phụng… trên đường phố, trên tàu lửa, phụ giúp thêm gia đình. Biết tôi có hoàn cảnh khó khăn, các chị tiểu thương chợ Quảng Trị động viên tôi vừa giúp mẹ bán cơm, vừa đi học. Các chị phân công nhau giúp đỡ, để tôi khỏi thất học, người thì làm lại giấy khai sinh cho tôi, người thì tìm giáo viên dạy kèm. Từ năm sinh chính thức của tôi là 1948, các chị đã làm giấy khai sinh sụt tuổi năm 1951 cho tôi để có thể thi vào lớp đệ thất (nay là lớp 6) Trường Trung học Nguyễn Hoàng (Quảng Trị).

Ở Trường Sa, bất cứ đâu cũng thấy màu xanh. Không phải màu của biển mà là màu xanh của cây, của mầm sống, của niềm tin kiên trung. Không dữ dội, ồn ào, “màu xanh” ấy cứ lặng lẽ nối tiếp mạch nguồn bền bỉ giữa sóng gió trùng khơi…

Ngày trước, báo chí tuy còn đơn giản về mô hình tổ chức, nhưng lại làm rất tốt vai trò hướng dẫn nhận thức xã hội. Họ biết cách xây dựng lòng tin trong bạn đọc, điều mà ngày nay, khi thông tin tràn ngập, lại trở thành một thách thức vô cùng lớn.

Những nhà báo đang hoạt động hôm nay có lẽ không mấy ai được thấy tờ Tuần báo “Thanh niên” ra số đầu tiên ngày 21/6/1925, tại Quảng Châu từ 100 năm trước. Nhưng tất cả đều hiểu, mục đích, tôn chỉ của “Thanh niên” là đấu tranh giành độc lập và tự do cho Tổ quốc Việt Nam.

Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 -21/6/2025), sáng 20/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Lương Cường đã có buổi gặp mặt tuyên dương người làm báo tiêu biểu toàn quốc.

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh không phải là nhà báo chuyên nghiệp, nhưng ông lại là một ngòi bút chính luận sắc bén giúp luận giải những câu hỏi nóng bỏng từ chiến trường, chiến lược, sách lược đánh Mỹ đến cơm áo người dân...

Gần 35 năm gắn bó với nghề báo, rất nhiều buồn vui, rất nhiều kỷ niệm, nhưng có lẽ, tác nghiệp trong những ngày Huế chìm trong cơn “đại hồng thủy” tháng 11/1999 là những ký ức khó phai mờ…