 |
| Đổi mới triển lãm chuyên đề nhằm tạo ra những trải nghiệm đa dạng, hấp dẫn và ý nghĩa hơn |
Đổi mới để trải nghiệm tốt hơn
Kể từ khi thành lập (năm 2018), Bảo tàng Mỹ thuật Huế luôn chú trọng xây dựng kế hoạch tổ chức, phối hợp tổ chức các triển lãm chuyên đề. Mỗi năm, Bảo tàng tổ chức từ 8 - 10 triển lãm chuyên đề, chuyển tải đến công chúng các nội dung chuyên sâu mà trưng bày thường xuyên không đáp ứng được.
Kết hợp với triển lãm chuyên đề, Bảo tàng tổ chức các hoạt động bổ trợ như các hoạt động trải nghiệm, tìm hiểu, trình diễn, chiếu phim… có nội dung liên quan đến chuyên đề triển lãm đảm bảo tính linh hoạt, sáng tạo, phù hợp tính cách, tâm lý với nhiều lứa tuổi. Ngoài ra, còn tổ chức nhiều mini game trong các chương trình tham quan trải nghiệm tại triển lãm, với nội dung hấp dẫn, tạo ấn tượng đáng nhớ hơn cho khách tham quan.
Theo bà Hải Yến, cán bộ Bảo tàng Mỹ thuật Huế, dù vậy, do hạn chế về không gian trưng bày, chưa ứng dụng các thiết bị công nghệ cao…, các triển lãm chuyên đề chưa thỏa mãn, đáp ứng nhu cầu thưởng lãm ngày càng cao của khách tham quan. Ngoài ra, chưa có sự phối hợp thường xuyên và sự hợp tác của các chuyên gia và nghệ sĩ, chưa mời được các giám tuyển độc lập, nghệ sĩ và học giả cùng tham gia xây dựng triển lãm, tạo chiều sâu học thuật và sáng tạo trong nội dung.
Trước thực trạng đó, bà Yến cho rằng, việc đổi mới và nâng cao chất lượng triển lãm chuyên đề không chỉ là một xu hướng tất yếu mà còn là một nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo ra những trải nghiệm đa dạng, hấp dẫn và ý nghĩa hơn.
“Đổi mới trưng bày chuyên đề của các bảo tàng là nhằm làm cho các tài liệu, hiện vật, hình ảnh trở nên sống động, gợi mở cho khách tham quan những cảm xúc, sự liên tưởng giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi hiện vật ẩn chứa một câu chuyện để mọi người có thể tìm hiểu, khám phá làm tăng sức hấp dẫn của bảo tàng”, bà Yến chia sẻ.
Chủ đề cần mang tính thời sự, có thông điệp
Chuyên gia lý luận phê bình và lịch sử mỹ thuật Đỗ Phúc Thái Nguyên nhìn nhận, trưng bày chuyên đề đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sự hấp dẫn và gia tăng lượng khách tham quan thường xuyên tại các bảo tàng. Với tính chất linh hoạt và liên tục đổi mới, trưng bày chuyên đề mang lại cho công chúng lý do chính đáng để quay lại bảo tàng nhiều lần, đồng thời tạo không gian đối thoại đa chiều giữa di sản và xã hội đương đại.
So sánh với nhiều bảo tàng mỹ thuật trên thế giới, vị chuyên gia này cho rằng, hoạt động ở các bảo tàng mỹ thuật ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Trong đó, hạn chế rõ ràng nhất là nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất, thiếu hụt đội ngũ chuyên môn cao, cơ chế hợp tác bên ngoài, thiếu chiến lược phát triển một cách bài bản.
Để thích ứng trong bối cảnh hiện nay, các bảo tàng cần xây dựng chủ đề triển lãm mang tính thời sự và được xây dựng trên nền tảng nghiên cứu bài bản, tạo thông điệp rõ ràng và có sức lan tỏa văn hóa.
Trong đó, cần lồng ghép diễn ngôn đương đại, không chỉ trình bày hiện vật, bảo tàng còn đặt tác phẩm vào các bối cảnh chính trị, xã hội, môi trường để khơi gợi tư duy phản biện và đối thoại công chúng. Tiếp đó, trưng bày theo chủ đề linh hoạt, thay vì phân loại theo chất liệu hay niên đại để tạo kết nối hiện vật xuyên thời kỳ, mở rộng chiều sâu diễn giải.
Theo ThS. họa sĩ Vương Lê Mỹ Học (Trưởng phòng Trưng bày, Giáo dục - Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam), để trưng bày các triển lãm chuyên đề một cách hiệu quả, các bảo tàng mỹ thuật cần trao đổi nghiệp vụ để cập nhật cách làm mới, hay; bắt tay xây dựng nội dung triển lãm. Đó là hướng đi cần khai thác trong những năm tới. Bởi nguồn hiện vật, tác phẩm mỹ thuật của mỗi bảo tàng có những thế mạnh riêng và nếu phối hợp giữa các bảo tàng, sẽ có những điểm mới, hấp dẫn cho tổ chức triển lãm.