Mới đây, cuốn sách “Sắc phong Triều Nguyễn tại một số di tích trên địa bàn TP. Huế” (NXB Thuận Hóa) do Bảo tàng Lịch sử TP. Huế thực hiện và công bố đã giúp bạn đọc yêu văn hóa hiểu hơn giá trị di sản tư liệu Hán Nôm của người dân vùng Huế.

Trong chỉnh thể văn hóa Huế, nếu hệ thống cung điện - lăng tẩm tạo nên diện mạo của một Kinh đô thì các làng ven phá, ven biển lại chính là nơi lưu giữ chiều sâu đời sống của cộng đồng. Ở đó, di sản không nằm yên trong quá khứ mà hiện diện trong từng mùa lễ hội, từng tập quán sinh hoạt, từng niềm tin gắn với môi trường tự nhiên. Lễ Cầu ngư của làng Thai Dương được tổ chức 3 năm một lần vào mỗi độ tháng Giêng trên cửa biển Thuận An, là một di sản như thế - một thực hành văn hóa sống động, nơi ký ức cộng đồng, tri thức biển và khát vọng sinh tồn hòa quyện thành một chỉnh thể bền vững qua hàng trăm năm.

Không ai nói hay hơn nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm khi ông khái quát về tâm thức ly hương của người Việt mình: “Họ gánh theo tên xã, tên làng trên mỗi chuyến di dân”. Ở vùng đô thị trên cao nguyên Lâm Viên cũng vậy, nhiều người dân xứ Huế rời cố xứ đến miền đất này lập cư đến nay đã ngót nghét trăm năm, 4 - 5 thế hệ hậu sinh ra đời trên quê mới nhưng “nét Huế” ở những làng ấp người Huế nơi xa chưa bao giờ phai nhạt.

Mỗi chiều rực sáng ở phía tây nam, lúc mặt trời đang xuống dần bên núi Ngự Bình, tôi lại thích ngắm bức tượng con ngựa chiến cõng vị tướng thong dong trên đường. Một bức tượng đã hơn trăm năm vẫn vững chãi hướng mặt về lăng Cụ Kinh Tế.

Để sống chung với mưa lũ cực đoan ngày càng khốc liệt hơn trong tương lai, nhiều vấn đề đặt ra để đô thị di sản đặc thù như Huế có thể chủ động, thích ứng dài hạn, với tầm nhìn trăm năm.

Mới đây, trong chuyến công tác lên Đà Lạt, chúng tôi may mắn được đến thăm một trong những cơ sở sản xuất hoa tươi nổi tiếng thế giới: Dalat Hasfarm.

Ngôi đình cổ vừa được công nhận di tích lịch sử cấp thành phố không chỉ là niềm tự hào của người dân phường Kim Long (TP. Huế) mà còn mở ra cơ hội trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa - lịch sử của một thiết chế tín ngưỡng hàng trăm năm tuổi.

Thành phố Huế, vùng đất Cố đô với chiều sâu văn hóa hàng trăm năm đang bước vào một giai đoạn lịch sử mới khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 1/1/2025. Trong bối cảnh đó, Đại hội Đảng bộ TP. Huế lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng mà còn là nơi gửi gắm những kỳ vọng lớn lao về sự phát triển văn hóa đặc trưng của đô thị di sản.

Từ nền móng bộ máy mới, Huế hướng đến tương lai với tầm nhìn thành phố trực thuộc Trung ương vận hành hiện đại, chính quyền linh hoạt, cán bộ đa nhiệm, chuyển đổi số mạnh mẽ, để di sản văn hóa trăm năm vừa được giữ gìn, vừa đủ sức cất cánh, xứng tầm đô thị trung tâm miền Trung.

Củ sen dưới bùn lầy qua bàn tay người Huế được “nâng tầm”, trở thành món ăn cầu kỳ, tinh tế. Không phải cao lương mỹ vị xa hoa, nhưng nhiều người sẵn sàng đi xa hàng chục cây số để được nếm thử.