Hình thành hệ thống nghĩa trang xanh

Cổng vào khu nghĩa trang Nhân dân Phong Hiền.

Tìm chốn an yên cho hơn 10.500 ngôi mộ 

Để có mặt bằng sạch cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua địa bàn TP. Huế, có khoảng 10.572 lăng mộ, mồ mả phải di dời. Trong những cuộc trò chuyện với các hộ dân có lăng mộ, mồ mả nằm trong phạm vi dự án, sự trăn trở là điều dễ nhận thấy. “Di dời mồ mả là vấn đề tâm linh, nên ai cũng trăn trở. Trăn trở là vì các phần mộ của ông bà tổ tiên đã yên nghỉ tại quê hương, dòng tộc hàng chục năm, thậm chí cả trăm năm, nay phải di dời đi chỗ khác. Tuy nhiên, với sự tuyên truyền, vận động, giải thích và sự hỗ trợ, đền bù hợp lý, người dân sẵn sàng đồng thuận để di dời mồ mả người thân đến nơi ở mới”, ông Lê Văn Tuấn, trú tại phường Dương Nỗ bộc bạch.

Trong thời gian qua, tại nhiều địa phương, cán bộ cơ sở đã thường xuyên trực tiếp đến từng gia đình để lắng nghe những điều người dân còn băn khoăn. Những vướng mắc của từng gia đình, dòng họ được ghi nhận để từng bước tháo gỡ.

“Chủ trương và mục đích của Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã rõ. Đây là công trình vì lợi ích chung, vì sự phát triển của quê hương, đất nước nên người dân chúng tôi rất đồng thuận. Dù di dời phần mộ của người thân là việc không dễ, nhưng khi được chính quyền giải thích, hướng dẫn cụ thể và bố trí địa điểm mới phù hợp, gia đình tôi sẵn sàng thực hiện”, ông Lê Thanh Sang trú tại thôn Phước Thanh, xã Quảng Điền tâm sự.

Gia đình ông Lê Thanh Sang là một trong những hộ có phần mộ người thân phải di dời để phục vụ dự án. Sau khi được chính quyền thông tin, vận động và giải thích về chủ trương, gia đình ông đồng thuận đưa phần mộ người thân về Nghĩa trang tập trung xã Đan Điền.

Tại các khu vực Phước Thanh, Mỹ Xá và Cồn Ông Đãi, những phần mộ bị ảnh hưởng bởi dự án cũng được đưa về Nghĩa trang tập trung xã Đan Điền. Theo ông Trần Phúc, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Quảng Điền, đã có 39 ngôi mộ của người dân thôn Phước Thanh bị ảnh hưởng bởi khu tái định cư phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được di dời đến nghĩa trang tập trung này.

Những khu nghĩa trang xanh

Đến Nghĩa trang Nhân dân Phong Hiền, phường Phong Thái, ấn tượng đầu tiên của chúng tôi là màu xanh của những hàng keo lưỡi liềm, tràm hoa vàng dọc theo các tuyến đường dẫn vào khu nghĩa trang. Giữa không gian rộng rãi, các tuyến đường nội bộ được phân chia rõ ràng. Hệ thống thoát nước, bó vỉa, dải phân cách và cây xanh được đầu tư tương đối đồng bộ.

Hạ tầng giao thông và hệ thống cây xanh dẫn vào các khu nghĩa trang tập trung.

Ông Trần Ngọc Học, Bí thư Chi bộ tổ dân phố Bắc Hiền, phường Phong Thái đưa chúng tôi thăm khu nghĩa trang nhân dân này cho biết, nghĩa trang có diện tích khoảng 2,5ha, được quy hoạch tương đối đồng bộ, đáp ứng yêu cầu bố trí nơi an nghỉ mới cho những lăng mộ, mồ mả phải di dời phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Theo quy hoạch, 6 khu nghĩa trang tập trung phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trên địa bàn TP. Huế có tổng diện tích hơn 19ha. Đó là Nghĩa trang Nhân dân Phong Hiền ở phường Phong Thái; Nghĩa trang Nhân dân Trung Cọ Mè ở phường Phong Dinh; Nghĩa trang tập trung xã Đan Điền; Nghĩa trang Phú Vang ở xã Phú Vang; Nghĩa trang Phú Hồ ở xã Phú Hồ và Nghĩa trang khu vực phía Nam ở xã Phú Lộc.

Điểm chung được xác định đối với các khu nghĩa trang này là hướng đến mô hình “nghĩa trang xanh”- xanh về cảnh quan, sạch về môi trường, hài hòa với tự nhiên. Đồng thời, được quy hoạch khoa học, mai táng văn minh và bảo đảm tính bền vững trong quản lý.

Ông Hồ Hữu Phú, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng khu vực 2 cho biết, các khu nghĩa trang được quy hoạch theo hướng tăng diện tích cây xanh, thảm cỏ, bồn hoa, cây bóng mát và các dải cây xanh cách ly. Việc bố trí cây xanh được tính toán hợp lý nhằm tạo không gian thoáng đãng, giảm cảm giác khô cứng do bê tông hóa.

“Các khu mộ được phân chia rõ ràng, có lối đi, hệ thống cấp nước, thoát nước, điện chiếu sáng, cây xanh, khu vực hành lễ và các công trình phụ trợ. Việc bố trí phần mộ được tính toán về khoảng cách, trật tự, tạo mỹ quan chung và thuận lợi cho người dân đến thăm viếng, chăm sóc mộ phần”, ông Phú nói.

Hướng đến nếp sống văn minh

Thực tế cho thấy, tâm lý của người dân có nhiều thay đổi sau khi được trực tiếp đến xem khu nghĩa trang mới. Nếu trước đó không ít gia đình còn lo lắng, băn khoăn khi phải đưa người thân đã khuất rời khỏi nơi an nghỉ quen thuộc, thì sau khi tận mắt thấy vị trí, quy hoạch, đường giao thông, hệ thống thoát nước, cây xanh và các hạng mục hạ tầng được đầu tư, nhiều người đã yên tâm hơn.

“Nghĩa trang tập trung chắc chắn sẽ hiện đại, thuận lợi hơn những khu nghĩa trang gia đình. Đến lúc các khu nghĩa trang dòng họ, gia đình xen kẽ trong các khu dân cư cũng sẽ được quy hoạch lại để đưa về các khu nghĩa trang tập trung”, ông Võ Văn Thiện, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Đan Điền cho biết.

Sự thay đổi trong nhận thức ấy không diễn ra trong một sớm một chiều mà là kết quả từ quá trình vận động, giải thích, từ việc chính quyền lắng nghe tâm tư của từng gia đình. 

“Các hình thức mai táng, cải táng phải phù hợp với quy hoạch và điều kiện của địa phương. Hạn chế đốt vàng mã, xả rác, sử dụng vật liệu gây ô nhiễm. Từ đó, từng bước hướng đến những hình thức mai táng tiết kiệm đất, thân thiện với môi trường. Một nghĩa trang xanh không chỉ đẹp khi mới xây dựng mà quan trọng hơn là phải duy trì được cảnh quan môi trường trong thời gian dài”, ông Nguyễn Văn Chính, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Phú Hồ chia sẻ.

Theo chủ trương của UBND TP. Huế, trong quá trình đô thị hóa và chỉnh trang khu dân cư, những phần mộ trước đây nằm rải rác trong vườn nhà, trên đất sản xuất hoặc xen kẽ giữa khu dân cư sẽ từng bước được quy tập về các khu nghĩa trang tập trung. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác quản lý, chăm sóc mộ phần và bảo đảm vệ sinh môi trường.