Một chiều đầu xuân Bính Ngọ, chúng tôi gặp nhau trong khu vườn tĩnh lặng tràn đầy hương sắc của Lan Viên Cố Tích. Đây không chỉ là một khu nhà vườn điển hình kiểu Huế mà còn là Bảo tàng Gốm cổ Sông Hương, nơi vô số những bình, chóe, mảnh gốm, sành, sứ từng nằm yên như những lớp phù sa văn hóa vừa được gọi dậy từ lòng sông. Không gian nhà vườn cổ nhìn ra dòng Hương mở ra một cảm giác rất Huế: Chậm, sâu và an nhiên. Và ở đây, di sản không nằm trong tủ kính, mà sống động cùng cây lá, cùng mặt nước, cùng ánh sáng dịu của một ngày xuân mới.

Sáng 25/2, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức họp báo công bố Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 - năm 2026 với chủ đề "Trước biển lớn". Sự kiện sẽ diễn ra tại tỉnh Quảng Ninh vào Rằm tháng Giêng âm lịch, gợi mở những suy tư sâu sắc về vai trò, phẩm giá của thơ ca và văn học trước vận hội lớn của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bính Ngọ 1966 - Bính Ngọ 2026, một vòng quay tròn 60 năm, còn gọi là “lục thập hoa giáp”. Không thiếu người từng trải qua năm Bính Ngọ 1966, nhưng thời điểm đó, tôi còn là chàng cán bộ kỹ thuật 27 tuổi, tham gia bảo đảm giao thông ở một trọng điểm trên tuyến huyết mạch chi viện cho miền Nam mà báo chí phương Tây gọi là “đầu mối đường mòn Hồ Chí Minh”. Vậy nên, hôm nay xin kể vài câu chuyện năm con ngựa “không thể nào quên” - như một câu hát mà ca sĩ Cẩm Vân đã khiến bao người xúc động.

Trong thần thoại Hy Lạp, Thần Zeus tối cao đã biến thành một con bò mộng để quyến rũ một công chúa xinh đẹp là nàng Europa. Khi nàng cưỡi lên lưng, bò mộng đã đưa nàng vượt biển đến hòn đảo Crete, nơi nàng sinh ra các vị vua vĩ đại, được xem là ẩn dụ cho sự ra đời của nền văn minh châu Âu. Và do đó, tên của châu Âu cũng được đặt theo tên của nàng - Europa, sau này được gọi bằng cái tên phổ biến là Europe.

Mỗi lần nhìn thấy hình ảnh Bác Hồ trên yên ngựa băng rừng, lội suối trên nẻo đường cách mạng gần gũi và sinh động, tôi lại nhớ câu thơ “Ung dung yên ngựa bên đường suối reo” của nhà thơ Tố Hữu, gợi nhắc về một giai đoạn lịch sử gian lao mà hào hùng của đất nước.

Dưới triều Nguyễn, vào tháng Giêng hàng năm, Nha Khâm Thiên giám chọn ngày tốt (thường sau 11 âm lịch) để triều đình tổ chức lễ Tế “Thần kỳ đạo”. Đây là lễ tế cờ liên quan đến quân đội và thao diễn quân binh nhằm củng cố lực lượng phòng vệ quốc gia. Ban đầu, lễ này được gọi là Lễ Xuất quân, nhưng đến năm 1830, vua Minh Mạng cho đổi thành lễ Tế Kỳ đạo.

Từng trải qua những cái Tết im lìm, âu lo trước năm 1975 do đất nước còn chiến tranh, nên tôi nhớ mãi mùa xuân đầu tiên khi đất nước hòa bình, thống nhất, hân hoan đón tết Bính Thìn (1976). Một cái Tết đầm ấm, chan hòa khi Bắc Nam sum họp, gợi nhiều cảm xúc để nhạc sĩ Văn Cao viết ca khúc “Mùa xuân đầu tiên”: “Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về/ Mùa bình thường mùa vui nay đã về/ Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên…”.

Nhìn những đóa mai vàng nở lung linh trong nắng mai, khách du xuân xứ Huế đã hỏi tôi: Vì sao hoa ấy gọi là hoàng mai? Khi Huế rộn ràng với “Mai vàng trước ngõ” và đề án xây dựng Huế thành “Xứ sở Hoàng mai”, cũng đã có người thắc mắc: gọi mai vàng là được rồi, cớ chi lại là hoàng mai?

Những ngày giáp tết Bính Ngọ, khi nắng đẹp làm mai vàng khoe sắc, những làng quê vùng phía nam thành phố bắt đầu chuyển mình trong nhịp rộn ràng của Tết. Khói bếp củi trong chiều muộn, tiếng người gọi nhau í ới phụ nhau nấu bánh, sắc hoa nhiều màu dần phủ kín chợ quê… Tất cả hòa thành một “bản giao hưởng” ấm áp, nơi mỗi con người đều háo hức chờ đợi khoảnh khắc đoàn viên.

Với khát vọng làm mới tà áo dài truyền thống, nhà thiết kế trẻ Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi (thường gọi là Linda Hoàng, sinh năm 1992, TP. Huế), đang tạo dấu ấn riêng khi đưa hình tượng “long mã” và họa tiết cung đình lên áo dài linen và trang phục hiện đại.