Thay vì phải đi nhiều cây số đến Trung tâm Phục vụ hành chính công, giờ đây nhiều người dân ở phường An Cựu (TP. Huế) chỉ cần đến nhà văn hóa tổ dân phố vào sáng thứ Bảy để giải quyết các thủ tục hành chính. Mô hình "Nhà Văn hóa số" không chỉ đưa dịch vụ công đến gần người dân mà còn giúp những người cao tuổi, người khuyết tật và các trường hợp khó khăn trong đi lại được phục vụ ngay tại nơi cư trú.

Mỗi buổi sáng, khi nhiều người cao tuổi thong thả tập thể dục hay gặp gỡ bạn bè, không ít ông bà lại tất bật chuẩn bị bữa sáng, đưa cháu đến trường rồi tiếp tục một ngày với việc cơm nước, chăm sóc, kèm cháu học. Với nhiều gia đình trẻ, đó là chỗ dựa quý giá để yên tâm mưu sinh. Còn với ông bà, niềm vui được gần cháu đôi khi cũng đồng nghĩa với những tháng ngày bận rộn không có ngày nghỉ.

Chưa hết tháng 6 âm lịch mà đã nghe mấy bác cao tuổi ở xóm tôi rôm rả hỏi nhau xem lễ Thu tế sắp tới sẽ được tổ chức ở đình làng như thế nào, không biết các tộc trưởng có kế hoạch họp hành gì chưa. Kể cũng lạ, giữa phố phường nhộn nhịp mà các bác say sưa nói chuyện làng. Đình làng cũng chẳng đâu xa, chỉ cách nhà tôi vài chục mét. “Phố cũng bắt đầu từ làng. Giữ cái gốc của làng cũng là giữ văn hóa cho đời sau. Lớp trẻ tụi bây nên nhớ”. Có hỏi thì sẽ được các bác thị phạm như vậy, lần nào cũng thế.

Thành phố Huế đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, đặt ra áp lực đối với hệ thống an sinh xã hội, y tế và mạng lưới chăm sóc cộng đồng. Mặt khác, đây cũng là cơ hội để phát triển các sản phẩm, dịch vụ dành cho người cao tuổi, hình thành thị trường “kinh tế bạc”.

Sau nhiều thập niên gần như chỉ còn hiện diện trong ký ức của các nghệ nhân cao tuổi, chữ nhạc truyền thống Huế - hệ ký âm gắn với Nhã nhạc cung đình đang được phục hồi và từng bước số hóa.

Ở tuổi gần 80, mỗi khi có lịch công tác cơ sở, ông Hồ Viết Lễ, Trưởng ban Đại diện Hội Người cao tuổi (NCT) thành phố Huế vẫn đều đặn có mặt từ sớm. Với ông, những buổi sinh hoạt chi hội, gặp gỡ hội viên hay các đợt khám sức khỏe lưu động không đơn thuần là nhiệm vụ, mà còn là dịp để lắng nghe, chia sẻ và tiếp thêm động lực để NCT tiếp tục sống vui, sống khỏe, sống có ích.

Tuổi thọ tăng, mô hình gia đình truyền thống (nhiều thế hệ) ngày càng thu hẹp, khiến nhiều người cao tuổi phải sống trong cảm giác cô đơn ngay giữa ngôi nhà của mình. Không ít người đủ đầy về vật chất nhưng lại thiếu điều quý giá nhất là sự quan tâm, sẻ chia của con cháu và người thân.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chỉ đạo các địa phương cần rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, sớm thúc đẩy mô hình dịch vụ công lưu động cho người cao tuổi, người yếu thế…

Mỗi năm, hàng trăm người cao tuổi ở Huế được phát hiện và điều trị các bệnh lý về mắt thông qua các chương trình khám sàng lọc tại cộng đồng. Không chỉ giúp ngăn ngừa nguy cơ mù lòa, những hoạt động này còn mang lại cho nhiều người cơ hội tìm lại ánh sáng, niềm vui và sự tự chủ trong những năm tháng tuổi già.

Cô đơn ở người cao tuổi không chỉ là một trạng thái cảm xúc mà đang trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại. Theo các chuyên gia tâm thần, những mất mát người thân, công việc, khoảng cách thế hệ và sự thay đổi của xã hội khiến nhiều người già rơi vào cảm giác lạc lõng, cô đơn kéo dài, thậm chí dẫn đến trầm cảm.