Bảo vệ môi trường, cải thiện chất lượng đô thị

Các lực lượng hưởng ứng phong trào "Ngày Chủ nhật xanh", ra quân dọn dẹp môi trường sau lũ. Ảnh: Chi cục BVMT

Nhiều điểm sáng

Thực hiện nội dung Công văn số 15744/UBND-CT ngày 31/10/2025 của UBND thành phố về việc tổng vệ sinh môi trường sau lũ lụt gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã đồng loạt ra quân tổng vệ sinh nhà cửa, trụ sở làm việc, đường sá, khu dân cư. Ngay sau lũ lụt, lực lượng của Công ty cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Huế, bộ đội, công an, đoàn viên, thanh niên, giáo viên và người dân đã đồng loạt ra quân tổng vệ sinh trên địa bàn toàn thành phố.

Số lượng vị trí ra quân tập trung có quy mô, khối lượng lớn khoảng 344 điểm với khoảng 32.000 lượt người tham gia. Tính từ đợt lũ lụt cuối tháng 10 đến đầu tháng 11 vừa qua, đã thu gom, vận chuyển 20.125 tấn rác, đưa về Nhà máy điện rác Phú Sơn 13.619 tấn; về bãi rác Thủy Phương là 6.506 tấn. Hiện nay trên địa bàn thành phố về cơ bản đã hoàn thành vệ sinh thu gom rác sau lũ lụt. Dù vậy, các địa phương, đơn vị vẫn tiếp tục triển khai thu gom rác thải, vệ sinh môi trường, tránh phát sinh các điểm tập kết rác tự phát gây ô nhiễm môi trường.

Thông qua Dự án Huế - Đô thị giảm nhựa ở miền Trung Việt Nam (Dự án TVA), nhiều mô hình giảm rác thải nhựa được triển khai, nhân rộng ở các địa phương và từng bước nâng cao ý thức của người dân về BVMT. Cụ thể, với sự hỗ trợ của Dự án TVA và chính quyền địa phương, hàng chục cơ sở du lịch dịch vụ tại các địa phương đã cam kết thực hiện các giải pháp giảm nhựa trong hoạt động kinh doanh. Các cơ sở du lịch dịch vụ cũng đã triển khai thực hành giảm nhựa thông qua việc chai nhựa dùng một lần được các nhà hàng, homestay thay thế bằng bình thủy tinh có thể tái sử dụng và thân thiện với môi trường. Triển khai sử dụng hộp đựng thực phẩm inox bền chắc và góp phần giảm túi ni lông và rác nhựa.

Ngoài ra, cũng trong khuôn khổ dự án này, giai đoạn từ năm 2022 đến 2025, đã triển khai mô hình “Trường học giảm nhựa” trên địa bàn thành phố. Mô hình thu hút sự tham gia của 180 trường học với hơn 54.000 học sinh, trong đó có 83 trường là mô hình điểm, thu gom gần 30 tấn phế liệu trong đó có hơn 5,5 tấn nhựa, góp phần tạo nên những thay đổi bền vững trong nhận thức và hành vi về rác thải nhựa trong môi trường giáo dục.

Các địa phương đồng loạt ra quân dọn dẹp, vệ sinh môi trường trên các tuyến giao thông. Ảnh: Chi cục BVMT

Theo đánh giá của Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường), công tác quản lý môi trường trên địa bàn thành phố đã từng bước đi vào nề nếp. Tập trung triển khai các giải pháp bảo vệ môi trường và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tỷ lệ chất thải rắn được thu gom, xử lý đạt 97%, đạt chỉ tiêu đề ra; tỷ lệ chôn lấp đạt 7,4%, vượt chỉ tiêu đề ra. Các địa phương tiếp tục triển khai chương trình phân loại rác thải tại nguồn. Tổ chức giám sát môi trường đối với các cơ sở, dự án có nguy cơ gây ô nhiễm và tích cực triển khai công tác vệ sinh môi trường, thu gom rác thải sau lũ lụt.

Thời gian tới, thành phố tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn minh đô thị, đảm bảo cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp. Đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia BVMT, xây dựng thành phố Huế sáng - xanh - sạch, phong trào "Ngày Chủ nhật xanh", "Nói không với túi ni lông" và sản phẩm nhựa sử dụng một lần. Xây dựng và thực hiện hương ước, quy định, cam kết BVMT và phát triển các mô hình cộng đồng dân cư tự quản trong hoạt động BVMT.

Quản lý chất thải rắn

Theo Chi cục BVMT, công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) trên địa bàn đã đạt nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn tồn tại những hạn chế. Một số địa bàn xa, dân cư thưa thớt, nhất là khu vực miền núi chưa được tiếp cận dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn. Hoạt động một số bãi chôn lấp không có hệ thống xử lý rỉ rác dẫn đến xả nước thải ra môi trường gây ô nhiễm. Việc phân loại chất thải rắn tại nguồn chưa được triển khai đồng bộ và hiệu quả. Chưa quy hoạch các khu vực phù hợp để bố trí mặt bằng các điểm tập kết, phân loại, lưu trữ CTRSH sau phân loại, chất thải rắn xây dựng, công nghiệp thông thường. Ngoài ra, vẫn còn tình trạng một số điểm tập kết rác là nơi phát sinh nguồn ô nhiễm…

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu cho UBND thành phố chỉ đạo các ngành, địa phương quan tâm đầu tư nguồn lực, cơ sở hạ tầng BVMT nhất là vùng nông thôn. Triển khai quyết liệt các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý CTRSH, bố trí các điểm tập kết, lưu chứa chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân, chất thải cồng kềnh, chất thải rắn xây dựng, công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại nông nghiệp, y tế.

Rà soát, thực hiện cải tạo, nâng cấp đảm bảo yêu cầu kỹ thuật về môi trường đối với các điểm tập kết chất thải, không để xảy ra các điểm đen ô nhiễm môi trường. Quản lý chặt chẽ hoạt động của các bãi chôn lấp đang hoạt động cũng như các bãi đã đóng cửa nhằm đảm bảo vệ sinh, môi trường theo quy định. Đồng thời, nghiên cứu ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật về thu gom, vận chuyển, xử lý CTRSH, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về môi trường và xử lý dứt điểm các điểm nóng về ô nhiễm môi trường.

Thu gom, phân loại rác tại nguồn, góp phần cải thiện chất lượng đô thị. Ảnh: Dự án TVA

Đối với công tác phân loại rác tại nguồn, cần nghiên cứu giải pháp triển khai có hiệu quả, vận chuyển và xử lý rác thải đảm bảo an toàn, vệ sinh môi trường. Trong đó nghiên cứu thí điểm các mô hình phân loại và xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình, trường học, khu dân cư... để giảm lượng chất thải cần xử lý, tiết kiệm chi phí thu gom, vận chuyển, xử lý rác và biến rác thải hữu cơ thành phân bón hữu cơ, thay thế một phần phân hóa học cho công viên, mảng xanh và nông nghiệp, góp phần đưa Huế trở thành đô thị sinh thái hiện đại. Chỉ đạo các đơn vị, địa phương quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư hoàn chỉnh hạ tầng bảo vệ môi trường, hệ thống xử lý nước thải và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về môi trường tại các khu đô thị, khu dân cư, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, các cơ sở sản xuất trên địa bàn thành phố.

Ông Lê Bá Phúc, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sở đã tham mưu UBND thành phố chỉ đạo Sở Xây dựng rà soát quy hoạch quản lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố để điều chỉnh phù hợp. Trong đó, cần xem xét lại nội dung mỗi địa phương cấp huyện bố trí diện tích tối thiểu 1 ha để xử lý chất thải rắn xây dựng vì hiện nay không còn địa phương cấp huyện. Đồng thời rà soát để đề xuất phương án quy hoạch địa điểm tiếp nhận xử lý chất thải rắn xây dựng liên xã phường, chú trọng kêu gọi đầu tư để xử lý tái sử dụng để làm vật liệu xây dựng, san lấp. Bố trí các vị trí tiếp nhận CTRSH, chất thải rắn công nghiệp thông thường để phân loại, tận dụng tối đa nguồn tài nguyên, hạn chế phải xử lý thải bỏ.