 |
| Không gian trưng bày ở Bảo tàng Thiên nhiên Duyên hải miền Trung cần thêm những ý tưởng sáng tạo |
Dấu ấn khởi nghiệp sáng tạo
Nhìn lại hành trình 10 năm (2016 - 2025), hoạt động khởi nghiệp sáng tạo tại Huế đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Từ một phong trào còn mới mẻ, hệ sinh thái khởi nghiệp của thành phố từng bước được hình thành với sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và cộng đồng startup.
Một trong những điểm nhấn nổi bật là Cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo thành phố Huế được duy trì liên tục suốt 10 năm. Qua 10 lần tổ chức, cuộc thi đã thu hút khoảng 600 hồ sơ, ý tưởng và dự án tham gia; 39 dự án xuất sắc lọt vào vòng chung kết, nhiều dự án tiếp tục đoạt giải cao tại các cuộc thi cấp vùng và quốc gia.
Từ sân chơi lớn này, không ít dự án đã trở thành sản phẩm thương mại có chỗ đứng trên thị trường. Những thương hiệu như gia vị bún bò Huế YesHue, tranh hoa giấy Maypaperflower, sản phẩm mây tre đan Marie’s hay các sản phẩm từ sen Huế, bánh ép Huế, đặc sản A Lưới... đã cho thấy khả năng chuyển hóa tài nguyên bản địa thành giá trị kinh tế thông qua tư duy đổi mới sáng tạo.
Theo bà Trần Thị Thùy Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, cuộc thi không đơn thuần là hoạt động tìm kiếm ý tưởng mới mà còn là công cụ quan trọng để phát hiện, ươm tạo và kết nối các dự án tiềm năng với nguồn lực hỗ trợ. Qua đó, từng bước hình thành đội ngũ doanh nhân khởi nghiệp, lan tỏa tinh thần sáng tạo trong cộng đồng và góp phần phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của địa phương.
Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ở Huế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Năm 2022, Huế được vinh danh là "Thành phố hấp dẫn về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo". Đến năm 2025, địa phương tiếp tục vươn lên nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII).
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động khởi nghiệp sáng tạo của Huế vẫn gặp những thách thức. Nhiều ý tưởng còn dừng ở quy mô nhỏ, thiếu nguồn lực để thương mại hóa. Không ít cá nhân, doanh nghiệp vẫn chưa tận dụng hiệu quả cơ hội từ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Tiềm năng về dữ liệu di sản, văn hóa và mạng lưới hợp tác quốc tế của Huế vẫn chưa được khai thác tương xứng để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
Đây cũng là lý do thành phố đang hướng tới một giai đoạn phát triển mới, nơi khởi nghiệp không chỉ tạo ra doanh nghiệp mà còn góp phần giải quyết các bài toán phát triển của địa phương.
Biến sáng tạo thành bản sắc
Cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo thành phố Huế lần thứ 11 được phát động với chủ đề: "Phát huy giá trị di sản văn hóa trong nền kinh tế số". Chủ đề này nhằm phản ánh định hướng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Huế trong giai đoạn mới là lấy di sản và kinh tế số làm hai trụ cột trung tâm.
Các ý tưởng, dự án dự thi được khuyến khích tập trung vào bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể; ứng dụng công nghệ số như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR/AR), số hóa 3D trong quản lý và quảng bá di sản; phát triển du lịch thông minh, kinh tế đêm, công nghiệp văn hóa, sản phẩm lưu niệm, nội dung số hay các mô hình kinh doanh mới gắn với làng nghề truyền thống.
Ông Trần Đức Máy, Giám đốc Công ty cổ phần Đặc sản Kinh Đô và cũng là startup trẻ cho rằng, lợi thế lớn nhất của địa phương hiện nay không nằm ở quy mô thị trường mà ở nguồn tài nguyên văn hóa độc đáo. Nếu biết kết hợp công nghệ với các giá trị truyền thống, Huế hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm khác biệt và có khả năng cạnh tranh trên thị trường lớn.
Ở góc độ nghiên cứu, nhiều nhà khoa học cũng nhận định di sản không nên chỉ được nhìn nhận dưới góc độ bảo tồn. Trong bối cảnh kinh tế số, di sản còn là nguồn dữ liệu, nguồn cảm hứng sáng tạo và nguồn tài nguyên để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Việc số hóa di sản, xây dựng bảo tàng ảo, phát triển các sản phẩm giáo dục, du lịch trải nghiệm hay nội dung số từ chất liệu văn hóa Huế chính là cách để đưa di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ và thị trường toàn cầu.
Thành phố Huế đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Theo Kế hoạch "Cố đô Khởi nghiệp sáng tạo" năm 2026, địa phương đặt mục tiêu hỗ trợ từ 10 ý tưởng, dự án khởi nghiệp và ít nhất 5 doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển sản phẩm; hỗ trợ các nhiệm vụ khoa học công nghệ cho doanh nghiệp khởi nghiệp; tổ chức các diễn đàn, hội thảo, hoạt động kết nối đầu tư; thành lập Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và Quỹ đầu tư mạo hiểm cấp thành phố.
Thành phố cũng đặt mục tiêu mỗi xã, phường có ít nhất một điểm hoặc không gian đổi mới sáng tạo, góp phần đưa tinh thần khởi nghiệp lan tỏa đến tận cơ sở.