 |
| Nhiều hội nghị, sàn kết nối cung - cầu được tổ chức, song tỷ lệ giao dịch thành công vẫn thấp. |
Còn khoảng cách cung - cầu
Mỗi năm, Đại học Huế cùng các viện, trung tâm nghiên cứu trên địa bàn thành phố tạo ra hàng trăm đề tài, sáng chế, quy trình và giải pháp công nghệ. Nguồn cung tập trung vào những lĩnh vực Huế có thế mạnh như y - dược, công nghệ sinh học phục vụ nông, lâm, thủy sản, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, vật liệu mới, môi trường…
Cùng với đó, nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp ngày càng nhiều. Các cơ sở sản xuất, nhất là doanh nghiệp nông sản, sản phẩm OCOP, doanh nghiệp khởi nghiệp... đang cần công nghệ chế biến, bảo quản, tự động hóa, truy xuất nguồn gốc, hoàn thiện bao bì, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và mở rộng thị trường.
Thành phố cũng đã từng bước hình thành những hạ tầng cần thiết, như: Sàn giao dịch công nghệ Huế, cơ sở dữ liệu công nghệ, cơ sở dữ liệu chuyên gia, các nền tảng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Các hoạt động trưng bày, kết nối giao thương công nghệ được tổ chức thông qua ngày hội khởi nghiệp, hội nghị chuyên ngành và các chương trình xúc tiến.
Theo ông Nguyễn Phước Nhân, Trưởng phòng Đổi mới sáng tạo, Sở KH&CN, tuy cung dồi dào và cầu là có, nhưng một hạn chế lớn hiện nay là sự lệch pha giữa hai đối tác này. Nhiều kết quả nghiên cứu của viện, trường còn thiên về học thuật, chưa xuất phát từ nhu cầu thị trường, chưa được hoàn thiện đến mức sẵn sàng chuyển giao. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp Huế là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiềm lực tài chính hạn chế, thường ưu tiên những thiết bị, giải pháp có chi phí vừa phải, có thể ứng dụng ngay hơn là đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển dài hạn.
Thực tế trên không phải là câu chuyện của riêng Huế. Theo số liệu của Bộ KH&CN, đến năm 2026 cả nước có 20 sàn giao dịch KH&CN đang hoạt động. Sàn giao dịch KH&CN quốc gia (techmartvietnam.vn) sau hơn 6 tháng khai trương đã đăng tải gần 5.000 công nghệ chào bán và hàng trăm nhu cầu tìm mua công nghệ, kết nối dữ liệu với 15 sàn địa phương. Tổng hợp từ các địa phương cho thấy hơn 64.000 công nghệ đã được giới thiệu trên các sàn, hơn 1.100 nhu cầu công nghệ được đăng tải, gần 9.000 tổ chức, doanh nghiệp tham gia. Tuy nhiên, đến tháng 6/2026, mới có hai địa phương báo cáo phát sinh giao dịch thành công thông qua sàn, với tổng giá trị giao dịch chưa tới 3 tỷ đồng.
Bà Trần Thị Thùy Yên, Phó Giám đốc Sở KH&CN cho rằng, hoạt động chuyển giao công nghệ trong doanh nghiệp vẫn còn hạn chế. Số doanh nghiệp mua sáng chế, công nghệ từ viện, trường hoặc nhập khẩu công nghệ chất lượng cao chưa nhiều. Điều này cho thấy doanh nghiệp vẫn chưa thực sự xem thị trường KH&CN và các kênh giao dịch công nghệ là một địa chỉ thường xuyên để tìm kiếm giải pháp đổi mới.
Kết nối nhu cầu thực để tạo giá trị thực
Một số công nghệ trong nông nghiệp, công nghệ thông tin, y tế, công nghệ sinh học, xử lý môi trường đã được chuyển giao và ứng dụng vào thực tiễn. Tuy nhiên, hoạt động trên sàn vẫn chủ yếu dừng ở cung cấp thông tin và kết nối ban đầu, chưa hình thành đầy đủ một quy trình giao dịch trực tuyến từ tìm kiếm, đánh giá, định giá đến đàm phán, ký kết và hỗ trợ sau chuyển giao.
Không ít doanh nghiệp vừa và nhỏ đưa ra quan điểm rằng, họ không chỉ muốn biết ở đâu có công nghệ mà còn cần được giải đáp tính phù hợp của công nghệ với quy mô sản xuất, chi phí đầu tư, hiệu quả kinh tế, đơn vị chuyển giao, quyền sở hữu trí tuệ và nguồn vốn hỗ trợ để đầu tư...
Theo lãnh đạo Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học - Bộ KH&CN, hướng đi của Huế không nên chỉ là nâng cấp một website hay tăng số lượng công nghệ được đưa lên sàn, mà phải chuyển Sàn giao dịch công nghệ từ nơi cung cấp thông tin thành một trung tâm dịch vụ của thị trường công nghệ.
Cũng theo định hướng của ngành KH&CN thành phố, sắp tới sẽ tập trung phát triển sàn số tích hợp AI, từng bước tự động kết nối cung - cầu; hình thành không gian Innovation Hub, Co-working; đồng thời phát triển mô hình “một cửa” cung cấp các dịch vụ tư vấn, định giá, pháp lý và kết nối vốn.
Nếu thực hiện được, doanh nghiệp có thể đưa bài toán của mình lên một đầu mối, thay vì phải tự tìm kiếm từng chuyên gia, viện nghiên cứu, đơn vị tư vấn hay nguồn vốn. Ngược lại, các nhà khoa học cũng có thêm kênh để biết thị trường đang cần gì và hoàn thiện kết quả nghiên cứu theo nhu cầu thực tế.
Theo ông Nguyễn Phước Nhân, với Huế, giải pháp quan trọng hơn nữa là đặt hàng nghiên cứu từ nhu cầu của doanh nghiệp và các ngành kinh tế thế mạnh. Trong đó, du lịch số, y tế số, giáo dục số, công nghiệp văn hóa, công nghệ bảo tồn di sản, nông nghiệp công nghệ cao… sẽ trở thành những “bài toán thị trường” để viện, trường cùng doanh nghiệp giải quyết.
Cùng với đó, mô hình “Ba nhà” - Nhà nước, Nhà trường, Doanh nghiệp - cũng phải đi vào thực chất hơn. Doanh nghiệp phải tham gia ngay từ khâu đặt hàng, đồng đầu tư và tiếp nhận kết quả; viện, trường chịu trách nhiệm nghiên cứu, hoàn thiện và chuyển giao; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế, hỗ trợ một phần rủi ro và kết nối hệ sinh thái.