Bài 2: Khó tiếp cận vốn vay ưu đãi

Phối cảnh Khu đô thị Eco Garden tại Khu phức hợp Thủy Vân giai đoạn 2 (phường Vỹ Dạ, TP. Huế)

Khó tiếp cận vốn vay ưu đãi

Nhu cầu NOXH hiện nay rất cao bởi những ưu đãi về giá, đáp ứng được cho đối tượng có thu nhập thấp, công nhân trong các khu công nghiệp chưa có nhà ở. Vậy nhưng, việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi đang còn nhiều bất cập, vướng mắc dẫn đến khó khăn cho đối tượng mua NOXH. Chị L.H.D. (trú phường Vỹ Dạ, TP. Huế) cho biết, gia đình có 4 thành viên, hiện đang sống chung với bố mẹ. Sau khi tìm hiểu DA NOXH tại Khu đô thị Eco Garden, chị nhận thấy mức giá mà chủ đầu tư đưa ra khá phù hợp với khả năng tài chính của mình. Chị cũng đủ điều kiện để được hưởng chính sách vay vốn ưu đãi theo quy định hiện hành nên đã đăng ký mua một căn hộ tại tòa W1.

Sau khi hoàn tất hồ sơ và được Sở Xây dựng xác nhận đủ điều kiện mua NOXH, khi làm thủ tục vay vốn tại ngân hàng, chị được thông báo DA này không được áp dụng gói vay ưu đãi dành cho NOXH, mà phải vay theo lãi suất thương mại thông thường. Điều này khiến chị băn khoăn, bởi chị thuộc đối tượng được mua NOXH nhưng lại không thể tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi như quy định. “Theo quy định của Chính phủ thì khách hàng đã ký hợp đồng mua bán NOXH là đủ điều kiện vay ưu đãi, nhưng không hiểu vì lý do gì trường hợp của tôi cũng như nhiều người lại không được vay vốn ưu đãi”, chị H. lo lắng nói.

Anh N.V.H. (trú phường Kim Long, TP. Huế), hiện đang công tác tại một đơn vị nhà nước, độc thân, dưới 35 tuổi. Cuối năm 2025, anh tìm hiểu và đăng ký mua NOXH tại DA Eco Garden. Do thời điểm cuối năm và được biết gói vay ưu đãi dành cho người dưới 35 tuổi dự kiến kết thúc vào ngày 31/12/2025, nên anh H. khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để kịp tiếp cận chính sách hỗ trợ.

Tuy nhiên, sau khi hoàn tất thủ tục, phía ngân hàng thông báo gói vay ưu đãi dành cho người dưới 35 tuổi đã dừng triển khai từ giữa tháng 11. Nếu tiếp tục mua nhà tại DA này, anh chỉ có thể vay theo lãi suất thương mại khoảng 9,5%/năm. Mức lãi suất này vượt quá khả năng chi trả khiến anh lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan, chưa biết có nên tiếp tục giao dịch hay không.

Tương tự, chị L.T.N. (cư dân tòa W3, DA Eco Garden) cho hay, hai vợ chồng đều là cán bộ, đã mua NOXH và về sinh sống tại đây được hai năm. Thời điểm mua nhà, gia đình chỉ tiếp cận được gói vay ưu đãi của ngân hàng với lãi suất khoảng 6,8%/năm, chứ không phải gói vay ưu đãi dành riêng cho đối tượng NOXH. Sau hai năm, phía ngân hàng thông báo khoản vay đang được điều chỉnh theo lãi suất của thị trường, áp dụng mức lãi suất thương mại đã gây thêm áp lực tài chính cho gia đình chị.

DA Eco Garden không thuộc danh mục NOXH được Bộ xây dựng, UBND TP. Huế công bố

Tiếp tục tháo gỡ vướng mắc

Liên quan đến vấn đề này, theo tìm hiểu của phóng viên, lý do khách hàng mua nhà tại DA Eco Garden không hưởng được khoản vay ưu đãi đối với người mua NOXH là do DA này không nằm trong danh mục được Bộ Xây dựng, UBND TP. Huế công nhận là DA NOXH nên phía ngân hàng không thể giải ngân gói vay 145.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, chủ đầu tư đã không thông tin cụ thể vấn đề này đến khách hàng, dẫn đến nhiều người mua nhà rơi vào tình cảnh “tiến thoái lưỡng nan”.

Thực hiện Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 11/3/2023 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Xây dựng đã phối hợp triển khai Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng (hiện nay là gói 145.000 tỷ đồng) dành cho chủ đầu tư và người mua nhà tại các DA NOXH, nhà ở công nhân và cải tạo chung cư cũ. Chương trình nhằm tạo điều kiện cho các đối tượng này tiếp cận nguồn vốn với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1,5 - 2% so với lãi suất cho vay trung dài hạn bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước.

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Công văn số 1699/BXD-QLN 23/4/2024 (thay thế Công văn số 1551/BXD-QLN ngày 20/4/2023), ngoài việc đảm bảo các điều kiện, tiêu chí theo quy định pháp luật về tín dụng do Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn thì đối tượng là cá nhân mua NOXH chỉ cần có hợp đồng mua NOXH với chủ đầu tư theo quy định pháp luật là đáp ứng điều kiện về đối tượng vay vốn. Tuy nhiên, theo hướng dẫn tại Công văn số 2308/NHNN-TD ngày 1/4/2023 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đối tượng vay là cá nhân mua nhà ở tại các DA NOXH, nhà ở công nhân, DA cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ phải thuộc danh mục DA NOXH do cấp có thẩm quyền công bố theo quy định. Do đó, đối tượng vay là khách hàng cá nhân khi mua NOXH thuộc DA Khu đô thị Eco Garden không tiếp cận được gói tín dụng vừa nêu do NOXH thuộc DA này không thuộc đối tượng được vay vốn.

Theo Sở Xây dựng, thời gian qua, Sở có nhận được một số kiến nghị của công dân liên quan đến việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi NOXH trên địa bàn thành phố, trong đó có phản ánh việc người mua NOXH chưa được tiếp cận gói tín dụng ưu đãi theo quy định của Nhà nước. Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về nhà ở và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng đã tổ chức buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước khu vực 9, các ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố và đại diện Liên danh Công ty CP Tập đoàn Cotana - Công ty CP Tập đoàn TeLin - Công ty CP Đầu tư và Phát triển bất động sản Cotana Capital để trao đổi, làm rõ các nội dung liên quan đến kiến nghị của công dân về việc tiếp cận gói tín dụng ưu đãi theo quy định của Nhà nước.

Người mua NOXH tại DA Eco Garden

Để kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho người dân và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, bền vững, Sở Xây dựng đã có văn bản báo cáo UBND thành phố, đồng thời kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước khu vực 9, trên cơ sở hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Công văn số 1699/BXD-QLN ngày 23/4/2024, phối hợp các đơn vị liên quan sớm có văn bản báo cáo kiến nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để thống nhất phương án triển khai. Đồng thời, chỉ đạo Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương, rà soát, ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về điều kiện, trình tự, thủ tục vay vốn ưu đãi đối với các chủ đầu tư DA, hộ gia đình và cá nhân mua NOXH.