 |
| Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 |
Siết chặt quy trình, tăng minh bạch
Năm nay, Kỳ thi tốt nghiệp THPT cơ bản giữ ổn định như năm 2025. Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD&ĐT có một số điều chỉnh nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình quản lý chính quyền địa phương 2 cấp và việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, sắp xếp lại bộ máy thanh tra, cũng như tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu tổ chức thi.
Phân tích về những điểm mới của dự thảo, thầy giáo Nguyễn Ngọc Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT Hương Vinh cho hay, dự thảo bổ sung vai trò của UBND cấp xã/phường nơi đặt điểm thi tham gia Ban Chỉ đạo kỳ thi; đồng thời quy định rõ trách nhiệm toàn diện của UBND cấp tỉnh trong chỉ đạo, điều hành. Cách tiếp cận được điều chỉnh từ “thanh tra” sang “kiểm tra thi”, phân định rõ thẩm quyền giữa Bộ GD&ĐT, UBND cấp tỉnh và Sở GD&ĐT. Quy định này góp phần tăng trách nhiệm của chính quyền địa phương, hạn chế tình trạng “khoán trắng” cho ngành giáo dục. Tuy nhiên, ở một số xã/phường chưa có kinh nghiệm tổ chức thi, nguy cơ lúng túng, hình thức vẫn có thể xảy ra nếu thiếu tập huấn, hướng dẫn cụ thể.
Về đăng ký dự thi và xét duyệt hồ sơ, danh sách thí sinh không đủ điều kiện dự thi phải được công khai trước kỳ thi 5 ngày. Theo dự thảo, quy trình đăng ký trở nên minh bạch hơn, giảm khiếu nại sau kỳ thi và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Dù vậy, khối lượng rà soát hồ sơ tăng, đặc biệt với thí sinh tự do; dễ sai sót thông tin mã hành chính, cư trú nếu không tập huấn kỹ.
Điểm mới đáng chú ý là việc phúc khảo và điều chỉnh điểm quy định rõ ngưỡng điều chỉnh khi lệch từ 0,25 điểm trở lên; bắt buộc đối thoại trực tiếp giữa giám khảo chấm đầu và giám khảo phúc khảo. Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi thí sinh, tăng trách nhiệm giám khảo, hạn chế tiêu cực. Song, Ban Phúc khảo sẽ chịu áp lực về thời gian; dễ phát sinh tâm lý e ngại, né tránh khi phải “đối thoại trực tiếp”. Kết quả thi chỉ được công bố sau khi hoàn tất đối sánh dữ liệu. Trường phổ thông in, cấp giấy chứng nhận kết quả thi; đồng thời phải công bố phổ điểm và đối sánh điểm thi với điểm trung bình lớp 12. Điều này sẽ giúp tăng tính minh bạch, phục vụ phân tích và đánh giá chất lượng giáo dục.
Nâng cao độ tin cậy và chất lượng kỳ thi
Năm nay, dự kiến kỳ thi diễn ra vào ngày 11 - 12/6, sớm hơn khoảng 2 tuần so với các năm trước. Điều này tạo quỹ thời gian rộng rãi cho công tác chấm thi, phúc khảo. Đồng thời tạo thuận lợi trong công tác quản lý học sinh của các trường trong thời gian kết thúc năm học.
Đánh giá cao những sửa đổi trong dự thảo, thầy giáo Nguyễn Đình Tuấn, Hiệu trưởng Trường THPT Thừa Lưu cho rằng, những điểm mới của dự thảo giúp việc tổ chức kỳ thi thuận lợi hơn, thí sinh giảm bớt số lượng giấy tờ cần quản lý, tránh thất lạc. Việc điều chỉnh thông tin (nếu có sai sót) được thực hiện nhanh chóng ngay tại đơn vị đăng ký dự thi. Tuy nhiên, việc đăng ký hoàn toàn qua hệ thống yêu cầu thí sinh cực kỳ cẩn trọng với các thông tin cá nhân và mã định danh. Một sai sót nhỏ trên hệ thống có thể dẫn đến khó khăn cho dữ liệu sau này.
Theo thầy giáo Nguyễn Ngọc Hiền, dự thảo Quy chế thi tốt nghiệp THPT có xu hướng siết chặt quy trình quản lý, tăng cường tính an toàn, minh bạch và trách nhiệm, đặc biệt ở các khâu đăng ký dự thi, coi thi, chấm thi, phúc khảo và quản lý dữ liệu. Những điều chỉnh này góp phần nâng cao độ tin cậy và chất lượng của kỳ thi, đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng thời phát sinh thêm khối lượng công việc hành chính và áp lực tổ chức, nhất là với Sở GD&ĐT, các trường THPT và điểm thi, có thể gây khó khăn về nhân lực, thời gian nếu không có hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời.
Từ thực tiễn tổ chức kỳ thi quan trọng này, một số ý kiến đề xuất Bộ GD&ĐT hoàn thiện tối đa khâu đăng ký dự thi trực tuyến, hạn chế hồ sơ giấy, đặc biệt với thí sinh tự do. Cùng với đó, cần có phần mềm tự động kiểm tra lỗi mã hành chính, căn cước công dân, tránh sai sót thủ công; đồng thời cho phép điều chỉnh thông tin kỹ thuật nhỏ sau thời hạn công bố 5 ngày trong trường hợp bất khả kháng.
Hiệu trưởng Trường THPT Hương Vinh đề nghị tổ chức tập huấn riêng cho cán bộ cấp xã, phường tham gia Ban Chỉ đạo thi nhằm bảo đảm thống nhất quy trình, tránh lúng túng khi triển khai. Bên cạnh đó, cần giảm bớt số lần sao lưu, niêm phong đĩa CD, tiến tới lưu trữ điện tử bảo mật tập trung. Đối với khâu chấm thi, phúc khảo, Bộ GD&ĐT cân nhắc hướng dẫn chi tiết quy trình “đối thoại giám khảo”, tránh hình thức, nặng tâm lý.