 |
| Các chai nước nhựa theo chân du khách đến điểm du lịch |
Cần sự kiên trì rất lớn
Dịp lễ 30/4 - 1/5 vừa qua, Huế phấn khởi khi thu hút đông đảo lượng khách. Bên cạnh những kết quả tích cực, một vài nỗi lo lại hiện hữu. Trong ngày 1/5, mạng xã hội lan truyền hình ảnh người đi du lịch trên một chiếc xe ô tô biển số ngoại tỉnh tùy tiện xả rác ra đường. Hành động này gây bức xúc trong bối cảnh đường sá tại Huế đang được chỉnh trang từng ngày để luôn xanh - sạch - sáng.
Đó có thể là một hành vi cá biệt, mang tính nhất thời của du khách. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Khi lượng khách tăng lên, liệu mục tiêu du lịch xanh có thể đạt được nếu doanh nghiệp, người làm du lịch và nhiều người vẫn đứng ngoài cuộc trong câu chuyện giảm rác thải nhựa và chuyển đổi du lịch xanh?
Không khó để thấy, trong dịp lễ vừa qua, hình ảnh những chai nước nhựa, bao ni-lông vẫn theo chân du khách đến và đi từ các điểm du lịch. Ngay cả trên tay một số hướng dẫn viên - những người trực tiếp dẫn dắt hành vi du khách vẫn là những vật dụng nhựa dùng một lần.
Dưới góc nhìn của một doanh nghiệp theo đuổi chiến lược du lịch xanh, bà Nguyễn Thị Thùy An, Giám đốc Công ty TNHH Du lịch An Du cho rằng, để thực hiện được mục tiêu phát triển du lịch xanh, doanh nghiệp cần quyết tâm, kiên trì rất lớn. Có nhiều rào cản, trong đó việc thay đổi thói quen, kể cả nhân sự làm việc trong doanh nghiệp, làm sao để họ hiểu tầm quan trọng của việc giảm thiểu rác thải nhựa, chọn lối đi du lịch xanh là quan trọng. Bên cạnh vấn đề nhận thức, chi phí chuyển đổi là một thách thức lớn. Doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều khoản đầu tư, trong khi các chi phí cho chuyển đổi xanh thường chưa phải là bắt buộc. Khi áp lực tài chính đè nặng, những khoản chi này dễ bị trì hoãn hoặc bỏ qua.
Một thời gian dài, Huế thiếu một bộ tiêu chí cụ thể để doanh nghiệp và các đơn vị làm du lịch có cơ sở áp dụng. Nhìn sang một số địa phương như Quảng Nam cũ (nay là TP. Đà Nẵng), Hải Phòng đã ban hành bộ tiêu chí về du lịch xanh thì sẽ tạo được nền tảng để định hướng các hoạt động từ lưu trú, lữ hành đến điểm tham quan theo hướng thân thiện môi trường.
Để du lịch xanh được triển khai đồng bộ
Kế hoạch số 168/KH-UBND được UBND thành phố Huế ban hành (ngày 27/3/2026) về triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao chất lượng môi trường du lịch trên địa bàn TP. Huế đến năm 2030”. Mục tiêu đặt ra đến 2030, TP. Huế trở thành là một trong những thành phố du lịch xanh hàng đầu Việt Nam, tiến tới mô hình Net-zero trong du lịch vào năm 2050.
Đề án cũng lượng hóa nhiều chỉ tiêu trọng tâm như: 100% điểm du lịch được trang bị hệ thống thu gom, phân loại rác thải tiêu chuẩn; 100% các khu, điểm du lịch công cộng, các bãi tắm công cộng, điểm dừng chân... được bố trí đầy đủ các thùng rác đảm bảo phân loại rác tại nguồn theo quy định; 100% điểm du lịch xây dựng và áp dụng Bộ quy tắc ứng xử văn minh du lịch gắn với tiêu chí bảo vệ môi trường; giảm ít nhất 30% lượng rác thải nhựa, túi ni lông tại các khu vực di sản, điểm tham quan…
Sau quá trình nghiên cứu, thành phố Huế xây dựng và hoàn thiện bộ tiêu chí du lịch xanh để áp dụng ngay trong năm 2026. Đây được xem là khung tiêu chuẩn thống nhất để định hướng, đánh giá và thúc đẩy phát triển du lịch TP. Huế theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.
Tùy theo đối tượng áp dụng, bộ tiêu chí sẽ hướng đến các nhóm chủ đề như: Môi trường chung; kiểm soát và sử dụng năng lượng điện, nước; quản lý chất thải và tái chế; kiểm soát chất lượng không khí và ô nhiễm tiếng ồn; xây dựng và phát triển sản phẩm du lịch bền vững; trách nhiệm xã hội và cộng đồng.
Việc thiết lập hệ thống tiêu chí cụ thể, khả thi sẽ làm cơ sở để đánh giá, phân loại và công nhận mức độ du lịch xanh đối với các cơ sở lưu trú, điểm tham quan du lịch và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Từ đó, khuyến khích doanh nghiệp và cộng đồng địa phương áp dụng các giải pháp thân thiện với môi trường, bảo tồn tài nguyên và di sản văn hóa, giảm thiểu tác động tiêu cực của hoạt động du lịch, từng bước hình thành hành vi ứng xử văn minh, lối sống có trách nhiệm với môi trường, văn hóa và xã hội.
Giám đốc Sở Du lịch, bà Trần Thị Hoài Trâm cho biết, ngành du lịch và các đơn vị, địa phương có liên quan sẽ tăng cường vai trò quản lý của nhà nước, gắn với bộ tiêu chí du lịch xanh như công cụ hỗ trợ công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá và xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích các mô hình du lịch xanh. Bên cạnh đó sẽ xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ và khen thưởng, thúc đẩy doanh nghiệp và các chủ thể tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi sang mô hình du lịch xanh và phát triển bền vững.
Du lịch xanh không thể hình thành từ những cam kết chung chung. Khi xây dựng được tiêu chí, việc tiếp theo thực thi một cách đồng bộ và quyết liệt. Và điều đó bắt đầu từ những thay đổi cụ thể, nhỏ nhất, từ chính quyền, doanh nghiệp đến mỗi người dân và du khách.