 |
| UVTW Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn tham quan những sáng kiến về hạ tầng số của Viettel |
Bắt trúng mạch, chọn đúng thế mạnh
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Xuân Sơn, định hướng xuyên suốt để phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số của thành phố là không dàn trải, phải chọn đúng thế mạnh, điểm lõi để tập trung đầu tư. Huế không đi theo mô hình khu công nghệ cao quy mô lớn, sản xuất công nghệ lõi như chip hay AI ở tầm công nghiệp, mà định vị là nơi ứng dụng công nghệ, sáng tạo mô hình phát triển dựa trên dữ liệu và lợi thế riêng.
Thay vì phát triển các khu công nghệ tập trung, thành phố hướng tới hình thành các khu công nghệ số chuyên đề, gắn với các lĩnh vực thế mạnh như văn hóa - du lịch, y tế, giáo dục, nông nghiệp. Trong đó, công nghệ được sử dụng như một công cụ để nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và gia tăng trải nghiệm.
Một ví dụ điển hình trong lĩnh vực văn hóa - du lịch là việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR/AR). Bảo tàng số hay các nền tảng trải nghiệm di sản đang mở ra hướng tiếp cận mới, giúp du khách “sống lại” cùng không gian lịch sử. Những sản phẩm số này không chỉ nâng cao trải nghiệm mà còn trực tiếp tạo nguồn thu, như mô hình tham quan hoàng cung trên không gian số với mức phí hợp lý, góp phần khai thác tài sản trí tuệ di sản. Cũng trong lĩnh vực du lịch, dữ liệu số và bản đồ số giúp doanh nghiệp xây dựng các tour thông minh, gia tăng chi tiêu của du khách.
Bên cạnh việc điểm ra được ngành lõi, lĩnh vực thế mạnh cho chiến lược phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để tạo ra kinh tế số, vấn đề bắt tay liên kết cũng là câu chuyện đang được nhiều doanh nghiệp kỳ vọng.
Theo bà Nguyễn Thị Huệ, đại diện Công ty cổ phần Đặc sản Kinh Đô, hiện nay, một số sản phẩm đặc sản Huế đã được đưa lên các đoàn tàu di sản Bắc - Nam, nơi có thể tiếp cận khoảng 8 triệu lượt hành khách mỗi năm. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả dòng khách này, doanh nghiệp cần được hỗ trợ về truyền thông số, nền tảng quảng bá và hệ thống phân phối. Vì thực tế, điều mà doanh nghiệp quan tâm nhất vẫn là “bán được hàng và thu được lợi nhuận cao từ sản phẩm làm ra”. Do vậy, với tiềm năng tiêu thụ các sản phẩm đặc sản Huế rất lớn cộng thêm có sự liên kết hỗ trợ về công nghệ số, chắc chắn sẽ tạo ra giá trị kinh tế thực.
Từ thực tế trên, theo ông Nguyễn Xuân Sơn, công nghệ chính là lời giải để đáp ứng nhu cầu đưa sản phẩm ra thị trường và làm gia tăng hiệu quả kinh doanh lên nhiều lần. Vì vậy, nhiệm vụ trọng tâm là phải bắt tay liên kết để hình thành thiết chế, nền tảng số đáp ứng nhu cầu của từng đối tượng khách hàng, lĩnh vực cụ thể.
 |
| Ứng dụng nền tảng số phục vụ hoạt động tham quan, nghiên cứu tại Bảo tàng Thiên nhiên Duyên hải miền Trung |
Tạo ra giá trị thực từ kinh tế số
Một điểm mới trong định hướng phát triển của thành phố là lấy kinh tế số làm thước đo trung tâm để đánh giá hiệu quả của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở ứng dụng công nghệ, mà phải đo lường được đóng góp cụ thể vào GRDP, hướng tới tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới.
Để làm được điều này, thành phố tập trung vào ba trụ cột: Kinh tế số lõi, kinh tế nền tảng số và kinh tế số hóa các ngành. Thay vì cạnh tranh bằng quy mô, Huế hướng tới xây dựng một hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ linh hoạt, theo mô hình “nuôi đàn chim” gồm các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp chuyển đổi số, startup đổi mới sáng tạo, để cùng tham gia cung cấp dịch vụ công nghệ, phát triển sản phẩm và khai thác dữ liệu địa phương.
Theo TS. Hồ Đắc Thái Hoàng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố, cơ chế triển khai cần được đổi mới theo hướng “đặt hàng”. Mọi nhiệm vụ khoa học phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp. Điều này giúp tránh tình trạng nghiên cứu xa rời thực tế, đồng thời tăng khả năng thương mại hóa kết quả. Chẳng hạn đi từ nhu cầu của Công ty Cổ phần Đặc sản Kinh Đô cần một nền tảng số để quảng bá, truyền thông và bán hàng, những doanh nghiệp số hay đơn vị dịch vụ viễn thông có thể nhận “đơn hàng” này để tạo ra sản phẩm công nghệ, liên kết thành chuỗi giá trị mới.
Hạ tầng số cũng được tái định nghĩa, không chỉ là viễn thông mà là hệ thống dữ liệu và nền tảng. Thành phố định hướng xây dựng “Data Lake” tích hợp dữ liệu dân cư, văn hóa, du lịch, y tế; phát triển trung tâm phân tích dữ liệu và hạ tầng AI phục vụ dự báo, điều hành. Nền tảng Hue-S sẽ tiếp tục được nâng cấp thành “cửa ngõ số” tích hợp đa dịch vụ cho chính quyền, doanh nghiệp và người dân.
Ở trụ cột kinh tế nền tảng số, Huế không đặt mục tiêu xây dựng các nền tảng quy mô lớn độc lập, mà tập trung tối ưu hóa khả năng kết nối. Bên cạnh việc phát triển nền tảng nội địa, thành phố chủ trương khai thác tối đa các nền tảng quốc gia và quốc tế để mở rộng thị trường, tạo hiệu ứng mạng.
Khu vực quyết định đến tăng trưởng chính là kinh tế số hóa các ngành. Vì thế, thành phố tập trung đưa công nghệ số vào các lĩnh vực truyền thống như du lịch, y tế, giáo dục, nông nghiệp để nâng cao năng suất và chất lượng, tạo ra giá trị thực tiễn.
Với những cách tiếp cận này, Huế đang từng bước xây dựng một mô hình phát triển khoa học công nghệ khác biệt. Đó là không cạnh tranh bằng quy mô, mà bằng chiều sâu, bằng khả năng kết nối và khai thác giá trị từ dữ liệu và tri thức để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số.