 |
| Ngôi nhà sinh hoạt cộng đồng và chống lũ ở TDP Tứ Chánh (Phong Thái), giúp người dân giảm bớt nỗi lo khi mưa lũ về |
“Hễ mưa là lo”
“Sống chung với lũ” từ lâu đã trở thành thực tế quen thuộc đối với người dân vùng trũng phía bắc thành phố Huế. Mỗi khi mưa lớn kéo dài, nhiều khu vực ở các phường Phong Thái, Phong Dinh, Phong Phú… bị ngập sâu, giao thông chia cắt, đời sống sinh hoạt đảo lộn, có nơi bị cô lập nhiều ngày, thậm chí kéo dài cả tuần lễ.
Thực tế qua các đợt lũ mới đây cho thấy, tại các tổ dân phố (TDP) Ma Nê, Phú Lộc, Siêu Quần, Đông Phú (phường Phong Dinh), nước ngập sâu từ 1 - 2 mét, giao thông tê liệt; sinh hoạt của người dân gặp nhiều khó khăn, đời sống bị đảo lộn hoàn toàn.
“Mỗi lần nghe dự báo mưa lớn là cả nhà lại lo sơ tán đồ đạc, tìm chỗ trú tạm ở vùng cao. Dẫu đã quen nhưng cuộc sống lúc nào cũng bất an vì bị đảo lộn”, bà Nguyễn Thị Gái (TDP Phú Lộc) chia sẻ.
Không chỉ Phong Dinh, phường Phong Phú cũng là một trong những địa bàn trũng thấp, thường xuyên bị ngập lụt kéo dài. Điển hình là TDP Giáp Nam, nơi nhiều hộ dân sinh sống ven sông, địa hình thấp, khả năng thoát nước kém. Mỗi khi mưa lũ xảy ra, khu vực này gần như bị cô lập hoàn toàn, nước ngập sâu nhiều ngày liền.
Ông Trần Quang Minh, Tổ trưởng TDP Giáp Nam cho biết, do địa bàn thấp nên khi nghe dự báo mưa lớn là cả khu vực lo lắng. Nhà nào cũng chuẩn bị bao nilông, kê cao đồ đạc, sẵn sàng sơ tán trong đêm. Trong những ngày lũ vừa qua, cảnh nước ngập trắng đồng, đường làng biến thành sông, trẻ em phải nghỉ học dài ngày, người già, người bệnh sinh hoạt đảo lộn. “Cảnh sống trong lũ ở TDP Giáp Nam thường diễn ra qua nhiều năm, dần trở thành nếp quen “sống chung với lũ”. Tuy nhiên, sự quen thuộc ấy không đồng nghĩa với an toàn, nhất là khi phần lớn hộ dân vẫn sinh sống trong những ngôi nhà nền thấp, xuống cấp, khó chống chọi với những đợt lũ ngày càng bất thường”, ông Minh nói.
Giải pháp an cư bền vững
Người dân vùng ven sông, đầm phá phía bắc TP. Huế không chỉ cần những giải pháp ứng phó tạm thời, mà cần một nơi ở an toàn khi nước lũ dâng để bảo vệ tính mạng và tài sản.
Năm 2023, thị xã Phong Điền (cũ) đã xây dựng ba ngôi nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp chống bão lũ tại các TDP Đông Phú, Phú Lộc (phường Phong Dinh) và TDP Tứ Chánh (phường Phong Thái) từ nguồn tài trợ của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Các ngôi nhà này được thiết kế cao ráo, chắc chắn, có gác tránh lũ, đủ không gian cho hơn 250 người sinh hoạt, trú ẩn an toàn khi mưa lũ xảy ra.
Nhờ những ngôi nhà này, trong các đợt mưa lũ vừa qua, nhiều hộ dân trong khu vực đã có nơi tạm trú an toàn tại chỗ, không phải di dời lên vùng cao hay sống trong cảnh tạm bợ. Ông Hoàng Ngọc Hòa, Phó Chủ tịch UBND phường Phong Thái cho biết: “Nhờ có nhà chống bão lũ ở TDP Tứ Chánh, mỗi mùa mưa đến người dân vùng lũ yên tâm hơn. Nước lên thì ở trên gác, đồ đạc được bảo vệ, không phải chạy lũ như trước”.
Tại buổi tiếp xúc cử tri ở TDP Đông Phú (phường Phong Dinh), Phó Chủ tịch HĐND TP. Huế Hà Văn Tuấn đã trực tiếp lắng nghe ý kiến, đánh giá của người dân về hiệu quả mô hình nhà chống lũ. Lãnh đạo phường Phong Dinh nhận định, mô hình này hoạt động hiệu quả, góp phần giảm thiểu thiệt hại trong mùa mưa lũ. Tuy nhiên, do nguồn lực ngân sách còn hạn chế, số lượng nhà chống lũ hiện nay vẫn còn rất ít.
Trao đổi với cử tri, ông Hà Văn Tuấn cho rằng, không chỉ riêng Phong Dinh mà nhiều địa bàn vùng thấp thuộc thị xã Phong Điền (cũ) đều rất cần những ngôi nhà chống lũ. Đây là nhu cầu thực sự cấp thiết. Thành phố sẽ ghi nhận, nghiên cứu cơ chế phù hợp để hình thành và nhân rộng các mô hình nhà chống lũ hiệu quả, giúp người dân có nơi trú ẩn an toàn, không phải chạy lũ mỗi năm.
Không riêng cử tri phường Phong Dinh, người dân các khu vực vùng trũng khác đều mong muốn mô hình nhà chống lũ sớm được nhân rộng. Trong điều kiện chưa thể xây dựng đồng loạt nhà tránh lũ kiên cố cao tầng, nhiều ý kiến đề xuất mỗi khu vực, TDP có nguy cơ ngập lụt cần có một điểm tránh, trú lũ cộng đồng. Các điểm này có thể thiết kế kết hợp sinh hoạt cộng đồng vào mùa nắng và trở thành nơi tập trung, sinh hoạt an toàn khi mưa lũ xảy ra. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn mang ý nghĩa an sinh lâu dài, giúp người dân chủ động thích ứng với thiên tai, ổn định cuộc sống tại địa phương khi thời tiết cực đoan bất thường hiện nay diễn ra ngày càng dày hơn.