Thay vì tiêu thụ bất cứ thứ gì gây sự chú ý, độc giả đang tiếp cận thông tin chọn lọc hơn, dành thời gian cho những nội dung xứng đáng. Đây là xu thế dẫn đến sự chuyển dịch sang truyền thông có chủ đích (intentional media) - loại hình truyền thông được thiết kế để hỗ trợ sự tập trung, thấu hiểu và các thói quen hằng ngày. Nó giúp mọi người học hỏi, thư giãn và hiểu về thế giới mà không làm họ cảm thấy quá tải.
Báo cáo cho rằng, năm 2026 các nhà xuất bản sẽ chuyển trọng tâm từ việc đơn thuần thu hút sự chú ý sang khôi phục và tinh lọc sự chú ý đó. Đây là xu hướng mới và định hình tầm nhìn của PressReader cho năm 2026 - năm của truyền thông có chủ đích.
Nội dung về phong cách sống và sở thích
Theo dự đoán của PressReader, đến cuối năm 2026, lượng tiêu thụ nội dung phi tin tức sẽ vượt qua nội dung tin tức (chiếm ít nhất 55% tổng số phút của khán giả). Các câu đố, trò chơi và nội dung mang tính thực tế sẽ trở thành những điểm thu hút hấp dẫn nhất.
Mọi người bảo vệ đời sống tinh thần của mình và điều đó đang làm thay đổi mối quan hệ của họ với ngành xuất bản kỹ thuật số. Sự chuyển dịch này phù hợp với những gì các nghiên cứu rộng hơn đã chỉ ra: hiện tượng né tránh tin tức là có thật, dai dẳng và thường bắt nguồn từ sự mệt mỏi. Tránh né không có nghĩa là thờ ơ hay không tiếp nhận thông tin. Những gì mọi người đang làm là lựa chọn phương tiện truyền thông nào mang lại cho mình điều gì đó, có thể là sự rõ ràng, thoải mái, năng lượng hay một cảm giác tiến bộ nhỏ...
Từ đó, cần hướng vào các chủ đích:
- Coi nội dung về phong cách sống là một sản phẩm cao cấp.
- Xây dựng các thói quen hằng ngày mọi người có thể quan tâm (thí dụ: câu đố, thử thách nhỏ).
- Làm cho báo chí dịch vụ trở nên hữu hình: giải thích rõ ràng điều này có ý nghĩa gì đối với độc giả.
Cách thức tương tác
AI đẩy nhanh sự thay đổi bằng cách chuyển đổi nội dung ngay lập tức và theo ngữ cảnh, cung cấp đến độc giả cùng một báo cáo ở các định dạng khác nhau tùy thuộc vào địa điểm, thời gian... Cách thức có thể như:
- Bản tóm tắt tin tức được điều chỉnh trong lúc bạn pha cà-phê.
- Bản tóm tắt 30 giây trước một cuộc họp.
- Bản giải thích bằng âm thanh dài 2 phút trong lúc bạn đi dạo.
- Chế độ xem "chỉ các số liệu chính" khi bạn thiếu thời gian. AI không còn là điều gì đó mới lạ mà bắt đầu trở thành cơ sở hạ tầng. Không phải vì độc giả bị ám ảnh bởi AI, mà vì họ bị thu hút bởi sự tiện lợi của những trải nghiệm mang phong cách trợ lý nó mang lại.
“Công việc của các nhà xuất bản không thay đổi. Vẫn là tạo ra thông tin báo chí đáng tin cậy. Điều đang thay đổi là những gì diễn ra sau đó. AI ngay lập tức làm công việc chuyển đổi thông tin thành bất cứ định dạng nào mà độc giả, hoặc trợ lý/đặc vụ của họ, thật sự cần vào lúc đó", Ruairí Doyle, CEO của PressReader nhấn mạnh.
Xây dựng niềm tin
Trong suốt năm 2026, các định dạng tin tức được cá nhân hóa, có dán nhãn rõ ràng sẽ trở thành điểm khác biệt cốt lõi để giữ chân người dùng. Niềm tin sẽ được thể hiện thông qua thiết kế (trust by design).
Mọi người không từ chối báo chí. Họ đang từ chối cảm giác mà báo chí mang lại cho họ. Pew Research Center đã theo dõi cảm giác của người Mỹ khi đọc tin tức: phần lớn cảm thấy tức giận, buồn bã hoặc sợ hãi. Không có gì ngạc nhiên khi độc giả chuyển hướng sang tiếp cận những nội dung mang lại cho họ cảm giác bình tĩnh hơn và dễ tiếp thu hơn.
Ngày nay, niềm tin suy cho cùng là về việc nội dung của bạn có giúp mọi người hiểu được thế giới mà không làm tăng thêm nỗi lo âu hay không. Giai đoạn tiếp theo trong việc xây dựng niềm tin sẽ mang tính trải nghiệm, thông qua:
- Sử dụng giọng điệu bình tĩnh hơn, mang tính giải thích nhiều hơn.
- Dán nhãn rõ ràng nội dung (thí dụ: phân tích, báo cáo sự kiện hay ý kiến).
- Chỉ rõ nguồn gốc, ngữ cảnh và vai trò của AI.
- Các công cụ làm cho sự liên quan trở nên rõ ràng (thí dụ: bối cảnh địa phương).
Truyền thông có chủ đích đặt ra một câu hỏi khác: không phải làm thế nào để thu hút mọi người, mà là làm thế nào để hỗ trợ họ?
Các nhà xuất bản và nền tảng phát triển mạnh mẽ sẽ là những đơn vị thiết kế nội dung cho cuộc sống thực, cho những khoảnh khắc tò mò, thói quen thường nhật, sự nghỉ ngơi... và coi niềm tin, sự rõ ràng cùng tính hữu dụng là nền tảng.
https://nhandan.vn/nam-cua-truyen-thong-co-chu-dich-post970622.html