 |
| Các đại biểu biểu quyết thông qua nghị quyết tại Kỳ họp thứ Nhất HĐND thành phố khóa IX |
Áp lực lớn
Nhìn lại nhiệm kỳ 2021 - 2026, quy mô hoạt động của HĐND thành phố là rất lớn, với khối lượng công việc đồ sộ và yêu cầu ngày càng cao. Trong 5 năm, HĐND đã tổ chức 40 kỳ họp, ban hành 799 NQ, trong đó có 187 NQ quy phạm pháp luật và 612 NQ cá biệt; riêng lĩnh vực văn bản quy phạm pháp luật ghi nhận 219 NQ được thông qua. Thực tiễn triển khai cho thấy, bên cạnh nhiều chính sách phát huy hiệu quả, vẫn còn không ít NQ gặp khó khăn khi đi vào cuộc sống. Một số văn bản phải điều chỉnh nhiều lần, có nội dung chậm được thực thi.
Tại Hội nghị tổng kết hoạt động HĐND khóa VIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026, lãnh đạo Sở Tư pháp đã chỉ ra nhiều vấn đề cần lưu ý. Theo đó, công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật giữ vai trò bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và khả thi của chính sách trước khi trình HĐND thông qua. Dù vậy, việc tuân thủ quy trình xây dựng văn bản ở một số cơ quan chưa thực sự nghiêm túc; chất lượng đề nghị xây dựng và dự thảo còn hạn chế, thiếu đầu tư nghiên cứu, chưa làm rõ đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn.
Không ít trường hợp hồ sơ được gửi thẩm định sát thời hạn, khiến quá trình xem xét bị dồn ép, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng văn bản. Việc huy động ý kiến tham gia xây dựng pháp luật vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, còn mang tính hình thức; nhiều ý kiến góp ý thiếu chiều sâu phản biện, thậm chí chưa có sự thống nhất giữa các cơ quan, dẫn đến quá trình hoàn thiện chính sách gặp khó khăn, phải lấy ý kiến nhiều lần...
Hoạt động tiếp xúc cử tri đã có nhiều chuyển biến tích cực, song việc giải quyết một số kiến nghị vẫn cần được đẩy nhanh hơn. Điều này cho thấy, để NQ thực sự phát huy hiệu quả, cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt và theo dõi chặt chẽ trong toàn bộ quá trình tổ chức thực hiện, từ khâu xây dựng đến triển khai và giám sát.
Đổi mới cách làm
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, cách tiếp cận chính sách đòi hỏi phải chuyển mạnh theo hướng thực chất, hiệu quả. Mỗi NQ không chỉ dừng ở việc ban hành, mà cần được chuẩn bị kỹ lưỡng trên cơ sở dữ liệu thực tiễn đầy đủ, có đánh giá tác động rõ ràng, đồng thời xác định cụ thể nguồn lực và lộ trình thực hiện.
Tại Hội nghị tổng kết hoạt động HĐND khóa VIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026, Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Văn Hưng đã kiến nghị tập trung nguồn lực, bảo đảm tiến độ và nâng cao chất lượng xây dựng văn bản. Trong đó, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác tham mưu, ban hành chính sách cần được đề cao. Việc phát huy trí tuệ tập thể, huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học và người dân phải trở thành yêu cầu bắt buộc, thay vì mang tính hình thức. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình xây dựng và giám sát chính sách, qua đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
Mới đây, tại phiên họp thường kỳ tháng 3 của UBND thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang yêu cầu các sở, ngành cần rà soát toàn diện các chương trình do UBND đề ra, bao gồm việc xây dựng các tờ trình, đề án, nghị quyết, phải chủ động triển khai đúng tiến độ; kiên quyết không chấp nhận tình trạng trình chậm, trình muộn. Đồng thời, cần khắc phục việc dồn hồ sơ vào thời điểm sát hạn, bảo đảm chất lượng và tính chủ động trong công tác tham mưu, trình UBND để trình HĐND xem xét, quyết định theo đúng quy định.
Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Đức Tiến, trong nhiệm kỳ mới, HĐND thành phố sẽ tập trung vào các trụ cột cốt lõi, trước hết là nâng cao chất lượng quyết sách, coi trọng công tác thẩm tra, phản biện, bảo đảm mỗi NQ đều có cơ sở thực tiễn vững chắc, gắn với nguồn lực và lộ trình rõ ràng.
Việc tăng cường giám sát quá trình tổ chức thực hiện các NQ, cũng như các chương trình, dự án trọng điểm của thành phố được xác định là khâu then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND trong nhiệm kỳ mới.