Khi người trẻ kể tuồng Huế bằng ngôn ngữ điện ảnh

Hậu trường làm việc của nhóm trong quá trình thực hiện phim

Để tiếng trống tuồng vẫn “thức”

HueMinds là nhóm 5 nữ sinh viên năm 4 ngành truyền thông đa phương tiện (Khoa Quốc tế - Đại học Huế) gồm: Tô Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Thị Bích Ngọc, Nguyễn Trần Bình Nguyên, Đoàn Thị Khánh Nhi và Huỳnh Thị Tuyết Trang.

Quá trình tìm kiếm đề tài cho dự án, nhóm từng cân nhắc di sản áo dài, ẩm thực hay hệ thống lăng tẩm. Tuy nhiên, 5 bạn trẻ nhận ra rằng những chất liệu ấy vẫn hiện diện rực rỡ trong khi tuồng Huế - từng là “quốc kịch”, là đỉnh cao sân khấu cung đình, đang ngày càng xa lạ với giới trẻ.

Thành viên Tô Nguyễn Ngọc Bích chia sẻ: “Trước khi bắt tay vào dự án, bản thân mỗi thành viên đều thấy tuồng khá hàn lâm và xa cách. Người trẻ nghe đến tuồng thường thấy khó, thấy xa, thậm chí khó hiểu”. Chính thực tế ấy mà nhóm quyết định chọn tuồng Huế làm chất liệu trung tâm cho dự án.

Để thâm nhập vào thế giới tuồng, HueMinds đã dành ra hơn một tháng để khảo sát và tìm hiểu. Thông qua những chuyến đi thực tế đến các ngôi nhà xưa ở Kim Long, Nhà hát Nghệ thuật Ca kịch Huế hay Nhà hát Duyệt Thị Đường, tình yêu mà các bạn trẻ dành cho môn nghệ thuật truyền thống này ngày càng lớn.

Đặc biệt, nhóm có cơ duyên gặp gỡ NSƯT La Thanh Hùng và NSƯT Ngô Thế Tuệ. Ngọc Bích tâm sự: “Càng trò chuyện với các nghệ sĩ, chúng em càng nhận ra đằng sau lớp hóa trang cầu kỳ là những tâm hồn đầy nhiệt huyết, vừa tự hào với nghề, vừa canh cánh nỗi lo thiếu vắng thế hệ kế thừa”.

Một trong những khoảnh khắc khiến các thành viên day dứt là khi đứng trước Thanh Bình Từ Đường hiu quạnh - nhà thờ Tổ của nghệ thuật tuồng. Chính sự trăn trở ấy càng khiến nhóm quyết tâm hoàn thành bộ phim. “Mỗi thành viên mong muốn ống kính điện ảnh của “Trống Thức” lưu giữ lại cái hào khí một thời của tuồng. Hy vọng điều đó có thể góp một phần nhỏ để thắp sáng thêm những niềm cảm hứng về tuồng trong cuộc sống hôm nay và cả mai này”, Ngọc Bích bày tỏ.

“Trống Thức” - chính là sự kết hợp giữa “Trống” trong tiếng trống của các buổi biểu diễn tuồng và “Thức” trong sự thức tỉnh và tiếp nối những văn hóa truyền thống ấy.

Lan tỏa di sản bằng chất liệu điện ảnh

Dấu ấn của “Trống Thức” không chỉ nằm ở việc lựa chọn tuồng Huế làm chất liệu trung tâm, mà còn ở cách sử dụng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại để khiến tuồng trở nên chân thật và gần gũi  trong mắt khán giả trẻ.

Từ tư duy ấy, yếu tố thị giác trong phim được xử lý như một lớp ngôn ngữ kể chuyện. Hai hệ màu đối lập xuyên suốt phim: Sắc đỏ, vàng ấm của Duyệt Thị Đường gợi nhắc thời kỳ hoàng kim của sân khấu cung đình, đối lập với gam xanh trầm, lạnh của hiện tại biểu đạt nỗi cô độc, trăn trở của những người đang lặng lẽ giữ nghề. Nhịp điệu phim cũng được điều chỉnh để phù hợp với thói quen tiếp nhận của giới trẻ bằng cách sử dụng kỹ thuật cắt dựng linh hoạt, kết hợp âm thanh và nhạc nền mang âm hưởng hào hùng, mạnh mẽ.

Những nỗ lực ấy đã mang lại kết quả lan tỏa ngoài mong đợi. Chiến dịch truyền thông của phim trên mạng xã hội ghi nhận gần 40.000 lượt tiếp cận, cùng nhiều phản hồi tích cực từ khán giả và giới chuyên môn.

Giảng viên hướng dẫn đồ án của nhóm - thầy Lê Bá Cang nhận xét: “Điều tôi ấn tượng nhất ở “Trống Thức” là dù còn hạn chế về kinh phí và trang thiết bị, các bạn trẻ vẫn có thể tạo nên một bộ phim ngắn giàu cảm xúc, lan tỏa tinh thần truyền lửa nghề của các thế hệ nghệ nhân. Việc lựa chọn các chất liệu di sản văn hóa làm chất liệu phim mang ý nghĩa như một giải pháp truyền thông nghệ thuật, góp phần khơi gợi nhận thức cộng đồng về giá trị lịch sử, bản sắc văn hóa và kết nối di sản với công chúng đương đại”.