ClockThứ Hai, 02/06/2025 15:49

Cầu nối với cội nguồn

HNN - Huế gần đây ra đời nhiều công trình địa chí các cấp. Ví như, ở cấp làng có các công trình tiêu biểu như Địa chí văn hóa làng Mỹ Lợi (Lê Văn Thuyên, Lê Nguyễn Lưu và Huỳnh Đình Kết), Sống ở làng (Lê Bá Kỳ) và các nghiên cứu về làng Hải Cát, Phước Tích (Nguyễn Hữu Thông và cộng sự). Cấp xã có Địa chí văn hóa xã Quảng Thái của bộ ba tác giả Huỳnh Đình Kết, Văn Đình Triền và Trần Đình Tối. Ở cấp huyện, thị có Hương Thủy, Phong Điền, Quảng Điền (chuẩn bị ra mắt). Đặc biệt, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) cũng đã hoàn thành công trình địa chí dày đến 6 tập.

Làng quê bên dòng Ô LâuLối về ngõ hạnhChiều ở Phước Tích

 Lễ thu tế ở làng La Chữ, phường Hương Chữ, TX. Hương Trà. Ảnh: Đình Hoàng

Địa chí hoặc địa phương chí được hiểu là những sách ghi chép, biên soạn về các khía cạnh của một địa phương, bao gồm địa lý, lịch sử, phong tục, văn hóa, kinh tế, sản vật và nhân vật. Còn văn hóa địa chí là một phần quan trọng của địa chí, bao gồm các giá trị văn hóa, truyền thống, phong tục, tập quán, tín ngưỡng, nghệ thuật và kiến thức truyền thống của địa phương. Thật bất ngờ khi được biết, một trong các cuốn sách địa chí sớm nhất của Trung Quốc cổ là Di vật chí của tác giả Dương Phù, người quận Giao Chỉ (tức nước Việt ta). Ở Việt Nam, địa chí có từ khá sớm, hiện còn khoảng hơn 200 cuốn và tiếp tục được bổ sung, đủ các loại: Quốc chí, tỉnh chí, huyện chí, xã chí…

Tôi vẫn thích đọc địa chí làng ở Huế. Khác với ở miền Bắc, thường tập trung vào lịch sử và nhân vật, địa chí Huế nổi bật với sự chú trọng vào văn hóa làng và phong tục, tập quán, phản ánh lối sống gắn bó cộng đồng. Không gian văn hóa làng Huế vốn gần gũi, gắn bó từ bao đời nay với mỗi con người. Những cư dân từ phía bắc đã nam tiến vào Thuận Hóa xưa khẩn hoang và mưu sinh, đã quần tụ và sinh sống bên nhau đầu tiên bên trong các làng ấp do chính họ lập nên. Và rồi, qua bao thay đổi, văn hóa làng với những thiết chế văn hóa truyền thống, lối sống và phong tục, tập quán riêng có vẫn được bảo lưu, gìn giữ và phát triển.

Năm 1986, cuốn Địa chí Bảo Ninh do cụ Nguyễn Tú biên soạn được xuất bản. Đây là công trình địa chí làng xã đầu tiên ở nước ta ra đời dựa trên đề án của cố Giáo sư Nguyễn Đổng Chi. Bảo Ninh thuộc Quảng Bình (lúc đó thuộc tỉnh Bình Trị Thiên). Bấy giờ, cụ Tú có người con sống ở Phú Bài, Hương Phú (tức Hương Thủy nay) nên thường ra vào Huế và được anh Triều Nguyên, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, cùng công tác ở Phòng Văn hóa - Thông tin Hương Phú với tôi, kết nối. Chúng tôi đã thuyết phục được sự đầu tư phía lãnh đạo huyện và kết quả là sự ra đời của Địa chí Hương Thủy, công trình địa chí cấp huyện đầu tiên của Huế, vinh dự được giải thưởng của Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam.

Trong lời bạt cuốn Địa chí Bảo Ninh, Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã viết rất hay, rằng: “Cả một thế giới riêng biệt đóng khung trong một cái làng hết sức bình thường, bỗng từ sách của ông Nguyễn Tú mà sống lên, cựa động trăn trở và tự tìm lấy bằng giá trị của mình. Đó hẳn là cái lý do thu hút người xem của Địa chí Bảo Ninh".

Văn hóa địa chí không chỉ là những trang sách ghi lại lịch sử và phong tục, mà còn là cầu nối để thế hệ hôm nay hiểu và trân trọng cội nguồn. Việc các địa phương như Phong Điền, Quảng Điền... tiếp tục đầu tư vào địa chí cho thấy quyết tâm gìn giữ bản sắc trước dòng chảy thời gian.

Đan Duy
ĐÁNH GIÁ
Hãy trở thành người đầu tiên đánh giá cho bài viết này!
  Nội dung góp ý

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Sức sống đại đoàn kết trong dòng chảy văn hóa Cố đô

Chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại thành phố Huế năm nay mang dấu ấn đặc biệt khi gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam. Từ đồng bằng, miền biển đến đại ngàn Trường Sơn, tinh thần đoàn kết được bồi đắp qua những giá trị văn hóa truyền thống và đời sống cộng đồng.

Sức sống đại đoàn kết trong dòng chảy văn hóa Cố đô
Khai thác giá trị văn hóa ẩm thực để thu hút khách

Với kho tàng ẩm thực phong phú, từ ẩm thực cung đình, món ăn dân gian đến ẩm thực chay, Huế có nhiều lợi thế để phát triển du lịch ẩm thực. Tuy nhiên, việc khai thác thế mạnh này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Trao đổi với Huế ngày nay Cuối tuần, nhà nghiên cứu Lê Tân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam cho rằng, cần tăng cường liên kết giữa nghệ nhân, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để đưa ẩm thực trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc của Huế.

Khai thác giá trị văn hóa ẩm thực để thu hút khách
Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung:
Mong ngày nào cũng là ngày hội đại đoàn kết

Sáng 15/11, đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc Tổ dân phố 5 và 6, phường Vỹ Dạ. Cùng chung vui với đông đảo cán bộ, đảng viên, Nhân dân, đồng chí mong muốn ngày nào cũng trở thành ngày 18/11 và ngày 24/11, ngày nào cũng vui tươi, phấn khởi, thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó với nhau ở cộng đồng.

Mong ngày nào cũng là ngày hội đại đoàn kết
Thắm tình Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại tổ dân phố 5, phường Dương Nỗ

Chiều 14/11, Tổ dân phố 5 (phường Dương Nỗ) long trọng tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam. Đến dự và chung vui với bà con có đồng chí Phan Xuân Toàn, UVTV Thành ủy, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy, cùng lãnh đạo địa phương và đông đảo Nhân dân.

Thắm tình Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại tổ dân phố 5, phường Dương Nỗ
Return to top