Nghị quyết 38/2021/QH15 (NQ 38) được Quốc hội thông qua ngày 13/11/2021 đã mở thêm dư địa về tài chính, đầu tư và bảo tồn di sản cho Huế trên hành trình xây dựng đô thị di sản trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, sau gần 5 năm triển khai, câu chuyện không còn nằm ở số vốn đã huy động hay những công trình đã được trùng tu, mà ở hiệu quả thực chất của việc phát huy giá trị di sản.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, phường Phú Bài mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn, không chỉ về diện tích hay dân số mà còn ở chiều sâu văn hóa. Từ những di tích cách mạng, đình làng, lăng mộ danh nhân đến lễ hội dân gian và nếp sinh hoạt cộng đồng. Vùng đất này đang đứng trước cơ hội biến kho tàng di sản thành động lực phát triển du lịch đặc trưng.

Ngày 13/7 vừa qua, phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ một trong “bốn khoảng trống” lớn nổi lên từ thực tiễn, đó là về năng lực chuyển hóa di sản văn hóa thành nguồn lực dữ liệu, tri thức số, tài sản trí tuệ và sức sáng tạo quốc gia. Thực tế, Việt Nam không thiếu những di sảni đặc sắc kết tinh chiều sâu văn hóa, lịch sử và trí tuệ dân tộc, nhưng nếu chỉ dừng ở bảo tồn hay khai thác theo phương thức truyền thống, thì những giá trị từ di sản sẽ khó trở thành sức mạnh cạnh tranh trong nền kinh tế sáng tạo.

Nhiều tư liệu quý về Triều Nguyễn, các công trình hay nghi lễ xưa của Huế hiện vẫn nằm rải rác trong các bảo tàng, trung tâm lưu trữ và bộ sưu tập cá nhân ở nước ngoài. Thông qua hợp tác quốc tế, kết nối với các nhà nghiên cứu và tổ chức văn hóa, Huế đang nỗ lực đưa những nguồn tư liệu ấy trở lại phục vụ công tác trùng tu, bảo tồn, phục dựng di sản.

Chiều 10/7, tại Điện Long An - Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế phối hợp với Hội Cổ vật thành phố Hồ Chí Minh cùng các nhà sưu tập tư nhân tổ chức triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”.

Những năm gần đây, Huế triển khai chương trình bảo tồn, tu bổ và phục hồi di sản có quy mô lớn chưa từng có. Hàng chục dự án trọng điểm thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế được triển khai đồng thời với tổng vốn đầu tư lên tới hàng nghìn tỷ đồng, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Trung ương, của thành phố Huế và ngành văn hóa đối với di sản.

TP. Huế có nhiều tài nguyên để phát triển du lịch, nhưng hạn chế về hạ tầng, nhất là giao thông khiến một số điểm đến chưa được khai thác tốt. Trong bối cảnh Huế tính đến phương án “điều phối” lượng khách, tránh áp lực cho di sản và khu vực vùng lõi trung tâm thành phố dịp cao điểm, việc đầu tư hạ tầng giao thông tại các điểm đến cần được quan tâm.

Trải qua muôn vàn biến thiên lịch sử, hàng chục ngàn mộc bản Triều Nguyễn quý hiếm đã được UNESCO công nhận là Di sản Tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới vào năm 2009 và trở thành Di sản Tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam, hiện đang được bảo quản nghiêm ngặt ở Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV đóng tại Đà Lạt (nay thuộc phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng).

Ngày 22/6, tại Cộng hòa Pháp, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám phối hợp Trường đại học Paul-Valéry Montpellier 3 (cơ sở Saint-Charles) tổ chức Tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề “Văn hóa và Di sản trong quan hệ Pháp-Việt, từ thế kỷ XIX đến nay”.

5 năm (2021 - 2025) thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TU của Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế về xây dựng Huế xứng tầm là một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của cả nước và khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch là một chặng đường có ý nghĩa đặc biệt. Đó là hành trình Huế tự nhận diện sâu hơn giá trị của mình, tổ chức lại nguồn lực phát triển và từng bước chuyển hóa di sản văn hóa thành động lực tăng trưởng mới.