Đã có một thời, sáo terel gắn bó mật thiết trong đời sống của cộng đồng người Pa Hy. Tiếng sáo ấy từng ngân vang trong những mùa lễ hội, trên nương rẫy, trong những đêm trăng hò hẹn… Thế nhưng, theo thời gian, người biết làm, biết thổi loại nhạc cụ độc đáo này ngày càng ít.

Từ bộ phim Hộ linh tráng sĩ đến MV "nổi đình nổi đám" gần đây của Sơn Tùng M-TP là Come My Way, hay ca nương Kiều Anh với MV Lá ngọc cành vàng, có thể thấy địa điểm được lựa chọn cho một MV, một bộ phim hay một lễ hội không đơn thuần là câu chuyện của bối cảnh. Đằng sau mỗi lựa chọn không gian là cách một sản phẩm văn hóa được kết nối với một vùng đất, một cộng đồng và những bản sắc riêng biệt.

Gấp lại những bộ trang phục truyền thống, nhiều người con bản làng ở Nam Đông khoác lên mình chiếc áo công nhân tại Công ty cổ phần Kim Sora (xã Nam Đông). Từ những người chỉ quen với nương rẫy, họ dần có việc làm ổn định, thu nhập đều đặn và thích nghi với môi trường sản xuất công nghiệp.

Giữa nhịp sống hiện đại, một bữa cơm đủ mặt các thành viên đang trở thành điều không dễ có ở nhiều gia đình. Sự phát triển của các ứng dụng giao đồ ăn, thực phẩm chế biến sẵn cùng nhịp sống bận rộn khiến việc nấu nướng và quây quần bên mâm cơm dần không còn là thói quen hằng ngày.

Chiều muộn, khi nắng bắt đầu nhạt dần, một chiếc lều nhỏ được dựng lên trên nền cát ở bãi biển Lộc Bình (xã Vinh Lộc). Cạnh lều, những chiếc ghế được kéo lại gần nhau bên lò nướng mini đỏ lửa. Hòa cùng tiếng sóng dập dìu vỗ vào bờ, gia đình chị Tuyết Loan và anh Chí Nhân (phường Phú Xuân) vừa ăn uống, vừa tận hưởng khung cảnh bình yên mà camping mini mang lại.

Trong gian nhà sàn vương khói bếp, tiếng ru khe khẽ vang lên: “Ngủ đi con, ngủ đi đừng khóc nữa, để cha con đi làm cái nương, cái rẫy, để mẹ còn xuống suối bắt cá con ăn…”. Âm điệu mộc mạc ấy đã theo bước chân đồng bào Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu qua bao mùa rẫy, bao lễ hội. Lời ru của mẹ từ bao đời nay, đã nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ người con Trường Sơn.

Tết đã qua, trên các xã biên giới A Lưới, người dân cũng đã cõng gùi lên nương, rẫy, nhưng trong lòng bà con vẫn đong đầy hương vị ngọt ngào “Xuân Biên phòng - ấm lòng dân bản”, ngày hội với những hội thi làm bánh truyền thống, những trò chơi dân gian hòa tiếng cười rộn rã, những phần quà thảo thơm, và đặc biệt là những tấm lòng ấm như bếp lửa của những “bông hoa” trong bộ quân phục bộ đội biên phòng (BĐBP).

Tôi thích nhất là tháng giáp Tết, dù hồi đó má hay than với tôi tháng ấy thì bận rộn. Nào là trồng cải, trồng cà, sửa sang cửa nhà, trồng thêm ít hoa xanh, đỏ, tím, vàng… chờ Tết ngắm. Ngày tôi còn ở nhà, hễ thấy nắng cuối năm là tôi nôn nao trong lòng. Đi ngang qua những cánh đồng thấy lúa chín vàng ươm, hương lúa thơm thoang thoảng hòa lẫn trong mùi của nắng giòn tan trên những mái nhà liêu xiêu dưới vòm trời xanh biêng biếc, tâm hồn tôi cứ lâng lâng nương theo chiều gió thổi…

Sinh năm 1988, chị A Viết Thị Íp, dân tộc Tà ôi ở xã A Roàng (A Lưới), chăm chỉ gắn bó với nương rẫy nhưng cuộc sống vẫn khó khăn. Từ một khóa học nghề ngắn hạn theo Chương trình Đào tạo nghề cho lao động nông thôn, chị Íp đã tìm được hướng đi mới, gây dựng cơ sở may - dệt thổ cẩm tại nhà, tạo thu nhập ổn định và đưa sản phẩm truyền thống của quê hương vươn ra thị trường.

Là đặc sản có từ lâu đời, thương hiệu chè Truồi được nhiều nơi biết đến. Thế nhưng, hơn chục năm trở lại, những nương chè Truồi không còn trù phú như lúc trước. Một số diện tích trồng chè phải “nhường chỗ” cho keo tràm...