Theo kế hoạch, ngày 18/7, Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TP. Hồ Chí Minh), Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội) và Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa: Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam”.

Ngày 13/7 vừa qua, phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ một trong “bốn khoảng trống” lớn nổi lên từ thực tiễn, đó là về năng lực chuyển hóa di sản văn hóa thành nguồn lực dữ liệu, tri thức số, tài sản trí tuệ và sức sáng tạo quốc gia. Thực tế, Việt Nam không thiếu những di sảni đặc sắc kết tinh chiều sâu văn hóa, lịch sử và trí tuệ dân tộc, nhưng nếu chỉ dừng ở bảo tồn hay khai thác theo phương thức truyền thống, thì những giá trị từ di sản sẽ khó trở thành sức mạnh cạnh tranh trong nền kinh tế sáng tạo.

Huế là một vùng đất giàu di sản, đậm đặc bản sắc và chiều sâu văn hóa. Trong bối cảnh mới, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững, không chỉ dừng ở việc bảo tồn, những giá trị ấy phải trở thành nguồn lực phát triển, thành sức mạnh kinh tế, động lực đổi mới sáng tạo.

Nhiều tư liệu quý về Triều Nguyễn, các công trình hay nghi lễ xưa của Huế hiện vẫn nằm rải rác trong các bảo tàng, trung tâm lưu trữ và bộ sưu tập cá nhân ở nước ngoài. Thông qua hợp tác quốc tế, kết nối với các nhà nghiên cứu và tổ chức văn hóa, Huế đang nỗ lực đưa những nguồn tư liệu ấy trở lại phục vụ công tác trùng tu, bảo tồn, phục dựng di sản.

Chiều 10/7, tại Điện Long An - Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế phối hợp với Hội Cổ vật thành phố Hồ Chí Minh cùng các nhà sưu tập tư nhân tổ chức triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”.

Những năm gần đây, Huế triển khai chương trình bảo tồn, tu bổ và phục hồi di sản có quy mô lớn chưa từng có. Hàng chục dự án trọng điểm thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế được triển khai đồng thời với tổng vốn đầu tư lên tới hàng nghìn tỷ đồng, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Trung ương, của thành phố Huế và ngành văn hóa đối với di sản.

Gần 20 năm qua, anh Ngô Quý Đức (quê Hà Nội, hiện sinh sống tại Huế) dành nhiều thời gian rong ruổi khắp các làng nghề truyền thống, gặp gỡ nghệ nhân, sưu tầm tư liệu và tìm cách lưu giữ những giá trị văn hóa đang dần mai một. Xuất thân từ ngành công nghệ thông tin, anh lại chọn gắn bó với hành trình bảo tồn di sản và kết nối các giá trị làng nghề với đời sống đương đại. Với Huế ngày nay, anh chia sẻ về những câu chuyện đáng nhớ và những dự định sắp tới.

Không chỉ giúp bảo tồn, lưu giữ di sản, cuộc cách mạng số với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường… đang mở ra những cách tiếp cận mới giúp chuyển hóa di sản thành nguồn lực số có giá trị cho đời sống kinh tế-xã hội. Đây cũng là cơ hội để di sản từng bước vượt qua những giới hạn về thời gian, không gian, đến gần hơn với công chúng và phát huy giá trị một cách bền vững.

Với vai trò là thủ phủ Đàng Trong, Kinh đô của triều Tây Sơn và đặc biệt là Kinh đô của Triều Nguyễn trong 143 năm (1802 - 1945), Huế từng là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục và tôn giáo của đất nước. Quá trình lịch sử đó đã tạo nên hệ thống di sản văn hóa phong phú cùng những đặc trưng riêng của con người Huế. Đây là nguồn lực quý giá để Huế thực hiện mục tiêu phát triển trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản, văn hóa và bản sắc Cố đô.

Từ Nara, chúng tôi tiếp tục hành trình “qua các kinh đô xứ Phù Tang” đến Kyoto - kinh đô lâu đời của Nhật Bản. Kyoto cho biết vì sao UNESCO đánh giá Nhật Bản là hình mẫu về việc bảo tồn di sản. Kyoto cũng cho thấy cách khai thác di sản một cách bền vững để phát triển du lịch.