 |
| Đại diện DA sản phẩm bê tông xanh được trao giải Nhì |
Cơ hội
“Cháo An Vị” là DA đoạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng KNĐMST năm 2025 của Đại học Huế diễn ra ngày 20/9. Đây là sản phẩm nghiên cứu phát triển từ cây linh chi thảo dược kết hợp bài thuốc y học cổ truyền, giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa. Đây được xem là giải pháp dinh dưỡng đột phá trong bối cảnh 70 - 80% người Việt nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, gây viêm loét dạ dày. Cháo được chế biến từ gạo lứt và thảo dược an toàn, ít đường, không lactose, phù hợp người tiêu hóa yếu. Sản phẩm được đóng gói dạng gói/ly, tiện mang theo, đáp ứng nhu cầu người bệnh và người bận rộn. Sinh viên Triệu Tử Dương, thành viên của nhóm DA “Cháo An Vị” cho biết: “Trong quá trình triển khai, nhóm nhận được sự hỗ trợ từ Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế. Nhóm được sử dụng phòng thí nghiệm để nghiên cứu từ khâu nấu dược liệu đến đóng gói sản phẩm”.
DA sản phẩm bê tông xanh từ phế phụ phẩm nông nghiệp, công nghiệp hướng đến “Netzero” của nhóm HUAF-GPC cũng xuất sắc đoạt giải Nhì Cuộc thi Ý tưởng KNĐMST Đại học Huế năm 2025. Với ý tưởng này, HUAF-GPC tiên phong phát triển bê tông xanh không xi măng mà tận dụng phế phẩm nông nghiệp như nano tro trấu và phụ phẩm công nghiệp, như: tro bay, xỉ lò cao, kết hợp cát biển và nước biển chưa qua xử lý. DA kiến tạo vật liệu thân thiện môi trường, giảm phát thải CO₂, thay thế bê tông truyền thống, thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn và công trình xanh thích ứng biến đổi khí hậu.
DA chế tạo chế phẩm dược liệu từ hoàn ngọc, cỏ xước, lá vối của nhóm HUAF-BioHerb mở ra cơ hội mới cho chăn nuôi an toàn, bền vững, đáp ứng nhu cầu cấp thiết về nông nghiệp xanh. DA này tạo chế phẩm tự nhiên, kháng khuẩn, kháng viêm, tăng sức đề kháng cho vật nuôi, giảm tồn dư độc hại, hướng tới nông nghiệp xanh, bảo vệ chất lượng thực phẩm.
Để DA đi vào cuộc sống
5 năm trở lại đây, Đại học Huế tổ chức và tham gia hàng chục cuộc thi, hội thảo về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, theo thống kê của Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo, Đại học Huế, chỉ khoảng 20% DA sau khi đoạt giải có cơ hội tiếp tục phát triển thành sản phẩm thương mại hóa. Phần lớn DA dừng lại ở mức thử nghiệm do khó khăn về vốn, thiếu kết nối với doanh nghiệp, hoặc không tìm được thị trường tiêu thụ.
Để đưa các DA ý tưởng ĐMST vào thực tiễn, Đại học Huế cần phát triển mạnh các trung tâm ươm tạo như “cầu nối” giữa ý tưởng và thị trường. Vườn ươm sẽ hỗ trợ văn phòng làm việc chung cho nhóm DA, cố vấn từ các chuyên gia kinh tế, công nghệ, pháp lý, cung cấp nguồn quỹ đầu tư từ quỹ hỗ trợ khởi nghiệp của thành phố Huế. Kinh nghiệm của Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, hay Đại học Bách khoa Hà Nội cho thấy, việc có vườn ươm chuyên biệt giúp tỷ lệ ý tưởng được thương mại hóa tăng gấp 3 - 4 lần.
Cùng với đó, các DA KNĐMST cần xuất phát từ “đơn đặt hàng” của doanh nghiệp và địa phương. Đại học Huế có thể ký kết hợp tác với Hiệp hội Doanh nghiệp Huế, Hội Doanh nhân trẻ, các công ty du lịch, nông nghiệp, công nghệ thông tin và thiết lập cơ chế doanh nghiệp “bảo trợ” DA ngay từ khi hình thành. Chẳng hạn, ý tưởng “Chế phẩm sinh học xử lý rác thải hữu cơ” nếu có sự đồng hành của Công ty Môi trường và Công trình đô thị Huế thì khả năng đưa vào vận hành thực tế sẽ cao hơn nhiều.
Một giải pháp khác là xây dựng Quỹ đầu tư KNĐMST do các trường và doanh nghiệp cùng góp vốn. Quỹ này sẽ tài trợ giai đoạn thử nghiệm sản phẩm, giúp DA vượt qua giai đoạn đầu khó khăn nhất giữa ý tưởng và thương mại hóa. Mô hình này hiện được Đại học Đà Nẵng thử nghiệm bước đầu, mang lại nhiều tín hiệu tích cực.
Nhà nước cần tạo cơ chế ưu đãi thuế cho doanh nghiệp tham gia đầu tư vào DA sinh viên, hỗ trợ thủ tục đăng ký sáng chế, nhãn hiệu nhanh gọn. Đồng thời, đặt hàng nghiên cứu từ nhu cầu thực tiễn của thành phố Huế, như du lịch thông minh, bảo tồn di sản, nông nghiệp hữu cơ. Điển hình là DA “Ứng dụng AI trong nhận diện và bảo tồn di sản Huế” của nhóm sinh viên Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế. Ban đầu, đây chỉ là ý tưởng dự thi, nhưng nhờ sự kết nối với Sở Du lịch và doanh nghiệp lữ hành, DA đã được triển khai thành ứng dụng hỗ trợ khách tham quan Đại Nội. Câu chuyện này cho thấy, khi có sự đồng hành của nhà trường - doanh nghiệp - địa phương, ý tưởng KNĐMST hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm trong đời sống.