 |
| Cô và trò lớp 12 Trường THPT Nguyễn Huệ |
Gấp rút chuyển hướng
H.N.Q.T, học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ chia sẻ, em từng dự định đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp C00 (ngữ văn - lịch sử - địa lý) vào Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội. Tuy nhiên, khi ngành học mong muốn không còn xét tuyển tổ hợp này, em buộc phải chuyển sang tổ hợp toán - ngữ văn - Anh.
Việc điều chỉnh này khiến kế hoạch học tập của Q.T. bị đảo lộn, tạo thêm áp lực trong việc thích nghi với cách học mới. Không chỉ vậy, em còn phải điều chỉnh lại môn học thêm, phương pháp ôn tập để theo kịp yêu cầu của tổ hợp vừa chuyển đổi.
Chị Nguyễn Quyên, có con đang học tại Trường THPT Nguyễn Trường Tộ cho biết, gia đình chị từng rơi vào thế bị động trước những thay đổi trong phương án xét tuyển của trường đại học. Con gái chị ban đầu định hướng xét tuyển vào Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế với tổ hợp B08 (toán - Anh - sinh). Tuy nhiên, cách đây vài tháng, thông tin nhà trường không xét tuyển tổ hợp này đã khiến cả phụ huynh lẫn học sinh bất ngờ.
“Cháu mất gần 10 ngày mới ổn định lại tâm lý để chuyển sang học tổ hợp toán - hóa - sinh. Nhiều phụ huynh cũng đã phản ánh với nhà trường về sự thay đổi đột ngột này. Khoảng hai tháng sau, phương án tuyển sinh lại được điều chỉnh, bổ sung trở lại tổ hợp B08. Tuy nhiên, khi đó con tôi đã chuyển sang học tổ hợp mới nên không thể tiếp tục thay đổi thêm lần nữa”, chị Quyên chia sẻ.
Từ thực tế này, chị Quyên cho rằng, các trường đại học cần có sự ổn định và lộ trình rõ ràng hơn trong công bố phương án tuyển sinh. “Nếu có điều chỉnh thì nên thực hiện trước ít nhất một năm, không thể thay đổi trong vài tháng khiến học sinh không kịp xoay xở. Học sinh cần sự ổn định để yên tâm học tập”, chị nói.
Cần công bố sớm
Từ năm 2026, nhiều trường đại học điều chỉnh phương thức xét tuyển theo hướng giảm dần các tổ hợp truyền thống như C00, B00 (toán - hóa học - sinh học), A00 (toán - vật lý - hóa học)... Thay vào đó, các tổ hợp mới được thiết kế theo hướng kết hợp toán - văn với ngoại ngữ hoặc một số môn tự nhiên, nhằm phù hợp với định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Đây là xu hướng phù hợp trong bối cảnh hội nhập và yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Việc đa dạng hóa tổ hợp không chỉ mở rộng cơ hội lựa chọn mà còn hướng tới đào tạo nguồn nhân lực có năng lực tổng hợp, vừa có nền tảng khoa học xã hội, vừa đáp ứng được yêu cầu về ngoại ngữ và tư duy logic.
Em Hồ Đăng Quốc Bảo, học sinh lớp 12/13, Trường THPT Nguyễn Huệ bày tỏ, trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu của thị trường lao động ngày càng đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức xã hội và năng lực tư duy, ứng dụng từ các môn tự nhiên hoặc khả năng sử dụng ngoại ngữ. Vì vậy, việc một số trường đại học điều chỉnh tổ hợp xét tuyển theo hướng này là hợp lý. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở chủ trương mà ở cách thức triển khai.
Các nhà giáo nhìn nhận, việc thay đổi tổ hợp không đồng nghĩa với thu hẹp cơ hội của thí sinh. Ngược lại, nếu được thiết kế hợp lý, các tổ hợp mới như ngữ văn - lịch sử - tiếng Anh hay toán - ngữ văn - lịch sử… có thể mở ra nhiều hướng tiếp cận hơn. Từ thực tiễn tại các trường phổ thông, ông Đặng Đức Tuệ, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ cho biết, việc các trường đại học điều chỉnh tổ hợp xét tuyển là xu hướng đã được dự báo. Tuy nhiên, những thay đổi này ít nhiều tạo ra xáo trộn đối với học sinh, nhất là trong giai đoạn cuối cấp khi kế hoạch học tập đã được định hình.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT Hương Vinh cho rằng, việc một số ngành không còn sử dụng các tổ hợp như A00 hay C00 là phù hợp với nhu cầu thực tế. Với nhiều học sinh, đây là cơ hội thuận lợi hơn khi được tiếp cận các tổ hợp “mềm” hơn. Dù vậy, theo ông Hiền, yếu tố then chốt vẫn là thời điểm công bố: “Các phương án tuyển sinh cần được thông tin sớm, ít nhất trước một năm để học sinh có sự chuẩn bị. Nếu đến lớp 12 mới điều chỉnh thì các em rất dễ rơi vào thế bị động”.
Thực tế cho thấy, dù số lượng học sinh theo các tổ hợp truyền thống đơn thuần tại một số trường không nhiều, nhưng việc công bố chậm vẫn gây tâm lý lo lắng. Không ít học sinh buộc phải thay đổi môn học trong giai đoạn “nước rút”, đồng nghĩa với việc phải làm quen lại phương pháp học, thậm chí học thêm những môn không phải thế mạnh.
Tại các trường THPT, việc thay đổi tổ hợp xét tuyển từ phía các trường đại học cũng kéo theo yêu cầu điều chỉnh kế hoạch dạy học. Các trường phải rà soát, bổ sung tổ hợp môn, sắp xếp lại giáo viên, đồng thời tổ chức tư vấn để học sinh và phụ huynh kịp thời nắm bắt thông tin.
Không chỉ khối 12, học sinh lớp 10 và 11 cũng chịu tác động không nhỏ. Nhiều em đã lựa chọn môn học từ đầu cấp theo định hướng ngành nghề, nay có thể phải thay đổi phù hợp với phương thức xét tuyển mới.
Điều này đặt ra yêu cầu các trường phổ thông cần tăng cường công tác hướng nghiệp, cập nhật thông tin tuyển sinh thường xuyên và xây dựng các tổ hợp môn linh hoạt hơn ngay từ đầu cấp.