 |
| Trường liên cấp A Lưới 3, A Lưới 4 đang đẩy nhanh tiến độ thi công. Ảnh: Nguyễn Khánh |
Ngày 19/3, UBND TP. Huế tổ chức khởi công, động thổ 3 dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở (gọi tắt là trường liên cấp) các xã A Lưới 1, A Lưới 2 và A Lưới 5. Lễ khởi công, động thổ được tổ chức dưới hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối 17 tỉnh, thành phố và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam.
Cùng với Huế, các địa phương khởi công, động thổ dự án Trường liên cấp lần này còn có Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang.
Tại điểm cầu trung tâm đặt tại Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Đồng Đăng, xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tham dự lễ khởi công và đã có bài phát biểu chỉ đạo.
Trong bài phát biểu,Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh một ý rất quan trọng rằng các trường liên cấp không chỉ là nơi dạy và học mà phải thực sự trở thành “ngôi nhà thứ hai” ấm áp cho các em; bảo đảm tốt các điều kiện ăn, ở, sinh hoạt, vệ sinh và an toàn thực phẩm để phụ huynh yên tâm khi gửi gắm con em mình.
Thực tế từ nhiều năm nay cho thấy, mô hình trường nội trú đã góp phần giải quyết một bài toán rất căn bản là đưa học sinh đến gần hơn với con chữ. Ở những vùng núi cao, biên giới xa xôi, nơi việc đi học có thể là hành trình hàng chục cây số băng rừng, lội suối, thì một chỗ ở tập trung, một mái trường đủ điều kiện tối thiểu đã là một bước tiến lớn.
Nhưng thực tế cũng cho thấy, khi bài toán “có chỗ học” dần được giải, thì những vấn đề mới lại đặt ra là học sinh học được gì, sống ra sao, phát triển như thế nào sau những năm tháng nội trú.
Chính ở điểm này, yêu cầu “ngôi nhà thứ hai” của Tổng Bí thư Tô Lâm là thông điệp có tính chuyển hướng. Trường học nội trú bây giờ không còn chỉ là nơi dạy chữ, mà phải là nơi học sinh được sống trong một môi trường đủ đầy hơn, được chăm sóc, được định hướng và được phát triển toàn diện. Đó là nơi các em không chỉ học kiến thức, mà còn hình thành nhân cách, nuôi dưỡng ước mơ và xây dựng mối liên kết với quê hương.
Thay vì chỉ đầu tư vào hạ tầng, chính sách về xây dựng trường học của Đảng và Nhà nước bắt đầu đặt trọng tâm vào con người. Một ngôi trường nội trú đạt chuẩn “ngôi nhà thứ hai” không chỉ có phòng học, ký túc xá hay bếp ăn, mà còn phải có môi trường giáo dục nhân văn, có thầy cô thực sự đồng hành, có không gian để học sinh cảm thấy an toàn và được thuộc về.
Ở góc độ đó, các trường nội trú liên cấp đang được xây dựng có thể được nhìn nhận như những “cột mốc mềm” nơi biên cương. Biên giới không chỉ được giữ bằng những cột mốc địa lý hay lực lượng chức năng, mà còn được giữ bằng chính những con người sinh ra và lớn lên tại đó. Khi một đứa trẻ vùng biên được học tập trong điều kiện tốt hơn, có tri thức, có kỹ năng và có niềm tự hào về quê hương, thì khả năng các em quay trở về, gắn bó và đóng góp cho địa phương sẽ cao hơn rất nhiều.
Từ đó, tác động của những ngôi trường này không dừng ở giáo dục mà lan sang cả kinh tế và xã hội. Một thế hệ được đào tạo bài bản sẽ tạo ra nguồn nhân lực tại chỗ, góp phần giảm tình trạng di cư lao động, giữ chân dân cư ở khu vực biên giới. Đồng thời, khi đời sống được nâng lên, niềm tin của người dân vào chính sách cũng được củng cố, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Tất nhiên, để những ngôi trường nội trú ấy thực sự trở thành “ngôi nhà thứ hai” thì cần phải đồng bộ rất nhiều việc khác song song với chất lượng xây dựng công trình. Đó là cách vận hành, là chất lượng đội ngũ giáo viên, là sự quan tâm liên tục của chính quyền địa phương và ngành giáo dục. Một ngôi trường có thể khang trang trong ngày khánh thành, nhưng chỉ trở thành “nhà” khi ở đó có sự chăm sóc, có kỷ cương và có tình thương.
Khi những ngôi trường nội trú thực sự trở thành nơi nuôi dưỡng cả tri thức lẫn ước mơ, thì biên giới sẽ không chỉ được giữ bằng đường biên trên bản đồ, mà còn được giữ bằng chính những con người trưởng thành từ nơi ấy.