“Bình dân học vụ số”: Từ được hướng dẫn đến tự thực hành

Hướng dẫn người dân lấy số đăng ký loại hình thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Thủy Xuân.

Giúp dân biết để tự thực hành

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Thủy Xuân, hình ảnh đoàn viên, tình nguyện viên trẻ hướng dẫn người dân đã trở nên quen thuộc. Nguyễn Ngọc Thùy Nhiên, học sinh Trường THPT Hai Bà Trưng tranh thủ dịp nghỉ hè đã tham gia chiến dịch Mùa hè số.

Công việc của Nhiên bắt đầu từ những việc đơn giản. Khi có người dân đến, em hướng dẫn cách lấy số, chọn thủ tục cần thực hiện. Với những người chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, em hỗ trợ cài đặt VNeID và giải thích những thao tác cơ bản.

“Có những việc với em rất đơn giản nhưng với cô chú lớn tuổi lại khá khó. Vì vậy, em thường làm chậm từng bước, vừa làm vừa hướng dẫn để cô chú có thể nhớ và tự thực hiện vào lần sau”, Nhiên chia sẻ.

Từ những thao tác nhỏ như nộp hồ sơ trực tuyến, sử dụng VNeID hay thanh toán bằng mã QR, kỹ năng số được chuyển thành những việc cụ thể, gần với nhu cầu hằng ngày của người dân.

Làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phong Thái, anh Hoàng Ngọc Hiếu cũng thường xuyên gặp những trường hợp còn lúng túng khi tiếp cận với các dịch vụ số, công nghệ số. Theo anh Hiếu, cứ kiên nhẫn hướng dẫn vài lần, người dân sẽ quen dần. Có người lần đầu phải hướng dẫn từng bước, nhưng những lần sau họ đã biết tự thao tác.

Sự thay đổi có thể nhận thấy ngay tại bộ phận một cửa: Người dân vẫn cần hỗ trợ nhưng đã dần chủ động hơn với điện thoại, tài khoản số và các thao tác trực tuyến.

Đó cũng là lý do vì sao tại 40 xã, phường trên địa bàn thành phố đều bố trí lực lượng hỗ trợ người dân khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Cùng với cán bộ tại bộ phận một cửa thì có thêm thành viên mạng lưới Tổ Công nghệ số cộng đồng, đoàn viên, thanh niên và các nhóm tình nguyện.

Toàn thành phố hiện có 1.161 Tổ Công nghệ số cộng đồng với hơn 34.700 thành viên. Ở nhiều nơi, những thành viên này đến tận khu dân cư, tổ dân phố để hướng dẫn người dân. Thay vì làm hộ, người hướng dẫn chỉ từng thao tác rồi để người dân tự thực hành, từng bước hình thành kỹ năng số.

Đưa kỹ năng số vào đời sống

Nếu chỉ nhìn vào các lớp tập huấn, khó thấy hết những thay đổi mà “Bình dân học vụ số” tạo ra. Nhưng quan sát những việc diễn ra ở khu dân cư, chợ, trường học hay bộ phận một cửa, câu chuyện lại thấy rõ.

Ở nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Huế, các mô hình “Tuyến kiệt 4.0”, “Chợ số - Nông thôn số”, “Tuyến phố không dùng tiền mặt”, “Gia đình số”... được triển khai phù hợp với thực tế của từng địa phương, cơ sở. Chẳng hạn phường An Cựu đặt mã QR tại đầu tuyến kiệt để người dân tìm thông tin địa phương, thủ tục hành chính và dịch vụ công. Phường Thuận Hóa xây dựng ứng dụng điều hành tác nghiệp và các dịch vụ đô thị thông minh trên nền tảng Hue-S. Chợ Tây Lộc (phường Phú Xuân), chợ An Lỗ (phường Phong Thái)... hướng dẫn tiểu thương sử dụng tài khoản ngân hàng, mã QR trong mua bán, livestream bán hàng.

Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cũng đang tiếp tục bổ sung kỹ năng số. Thời gian qua, thành phố đã tổ chức nhiều khóa học, tập huấn trực tuyến và trực tiếp về tài khoản định danh điện tử, chữ ký số, thanh toán số, làm việc trên môi trường số, an toàn thông tin... Các khóa học trên nền tảng Hue-S đã thu hút hơn 125.000 học viên, với gần 700.000 lượt tham gia.

Theo ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, điều cần quan tâm sau các chương trình phổ cập không chỉ là có bao nhiêu người tham gia, mà quan trọng hơn là người người dân có sử dụng và tự thực hiện sau khi được hướng dẫn hay không. Vì vậy, việc phổ cập kỹ năng số cần tiếp tục bắt đầu từ những nhu cầu cụ thể của từng nhóm người, nhất là những người ít có cơ hội tiếp cận công nghệ.

Phong trào “Bình dân học vụ số” thực sự đã trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng, là giải pháp thiết thực nâng cao nhận thức số, phổ cập kiến thức số, kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Qua đó, giúp tháo gỡ các điểm nghẽn về nhận thức, hành vi, kỹ năng của cán bộ, người dân trong quá trình chuyển đổi số toàn diện, sâu rộng và thực chất.