Thuế Quang Huy hướng dẫn hộ kinh doanh thực hiện chế độ kế toán mới theo thông tư 152/2025/TT-BTC

Từ ngày 01/01/2026, toàn bộ cá nhân và hộ kinh doanh tại Việt Nam bước vào một giai đoạn quản lý thuế hoàn toàn mới khi Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC và đồng thời xóa bỏ hoàn toàn hình thức thuế khoán quen thuộc.

Thay vì nộp một khoản thuế cố định do cơ quan thuế ấn định, hộ kinh doanh từ nay phải tự ghi chép sổ sách, tự kê khai doanh thu và chi phí thực tế. Đây là thay đổi mang tính hệ thống lớn nhất trong quản lý thuế hộ kinh doanh trong nhiều năm trở lại đây.

Với hơn 15 năm đồng hành cùng các hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ, đội ngũ chuyên gia Thuế Quang Huy tổng hợp bài hướng dẫn này để chủ hộ kinh doanh nắm rõ mình thuộc nhóm nào, cần lập những sổ sách gì và những điểm thực tế cần lưu ý ngay trong năm 2026.

Điểm thay đổi cốt lõi so với chế độ kế toán cũ

Trước ngày 01/01/2026, chế độ kế toán hộ kinh doanh được điều chỉnh bởi Thông tư 88/2021/TT-BTC và phần lớn hộ kinh doanh nộp thuế theo hình thức khoán — cơ quan thuế ấn định mức thuế cố định theo từng kỳ, hộ kinh doanh nộp đủ số đó và không cần ghi chép sổ sách chi tiết.

Hình thức này đơn giản nhưng thiếu minh bạch và không phản ánh đúng tình hình kinh doanh thực tế.

Điểm quan trọng nhất cần hiểu: Thông tư 152 không phải là văn bản "thêm gánh nặng" cho hộ kinh doanh, mà là cơ chế minh bạch hóa — hộ kinh doanh có doanh thu thực tế thấp hơn mức khoán trước đây sẽ nộp thuế ít hơn, và ngược lại.

Chế độ kế toán mới của hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài Chính

Xác định bạn thuộc nhóm nào — 3 nhóm theo Thông tư 152

Toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được phân thành 3 nhóm theo hình thức nộp thuế và mức doanh thu. Xác định đúng nhóm là bước đầu tiên và quan trọng nhất để biết cần lập những sổ sách gì.

Ngoài ra, Thông tư còn quy định thêm trường hợp hộ kinh doanh có hoạt động chịu các loại thuế khác (thuế tài nguyên, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường...) phải lập thêm sổ theo dõi nghĩa vụ thuế riêng.

Sổ sách kế toán bắt buộc theo từng nhóm

Sổ sách kế toán của hộ kinh doanh phải phân theo nhóm

Dựa theo mức doanh thu và hình thức nộp thuế, hộ kinh doanh sẽ cần thực hiện từ 1–4 sổ sách kế toán theo các mẫu được ban hành kèm Thông tư 152. Dưới đây là tổng hợp cụ thể:

Một điểm linh hoạt đáng chú ý: ngoài các sổ kế toán hướng dẫn tại Thông tư, hộ kinh doanh có thể bổ sung thêm các sổ kế toán hoặc sửa đổi lại biểu mẫu cho phù hợp với nhu cầu thực tế, miễn là vẫn ghi đầy đủ tên sổ, ngày tháng lập và thông tin người đại diện hộ kinh doanh.

Với hộ kinh doanh đa ngành nghề, cần tách riêng doanh thu theo từng nhóm ngành có tỷ lệ thuế khác nhau, không được gộp chung — đây là lưu ý thực hành quan trọng mà nhiều hộ kinh doanh kinh doanh nhiều mặt hàng dễ bỏ sót.

Điểm mới quan trọng nhất — Liên thông sổ kế toán với hóa đơn điện tử

Một trong những điểm mới mang tính chiến lược của Thông tư 152/2025/TT-BTC là lần đầu tiên quy định rõ việc liên thông giữa sổ kế toán hộ kinh doanh và hóa đơn điện tử.

Cụ thể: hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử phải ghi sổ kế toán phù hợp với dữ liệu hóa đơn; trường hợp cơ quan thuế cung cấp dữ liệu hóa đơn, hộ kinh doanh có trách nhiệm đối chiếu và sử dụng dữ liệu đó làm căn cứ ghi sổ. Sổ kế toán trở thành căn cứ trực tiếp để xác định nghĩa vụ thuế, đồng nghĩa với việc ghi sổ hình thức, đối phó sẽ tiềm ẩn rủi ro lớn về truy thu và xử phạt.

Trên thực tế, đây là thay đổi khiến nhiều chủ hộ kinh doanh lo ngại nhất vì trước đây có thể ghi sổ sơ sài hoặc ghi đối phó. Với quy định mới, sổ kế toán và hóa đơn điện tử phải khớp nhau — cơ quan thuế có thể đối chiếu chéo hai nguồn dữ liệu này bất cứ lúc nào.

Nếu bạn đang băn khoăn về cách thiết lập hệ thống sổ sách phù hợp với thực tế kinh doanh của mình và đảm bảo khớp với dữ liệu hóa đơn điện tử, dịch vụ kế toán thuế cho hộ kinh doanh của Thuế Quang Huy có thể hỗ trợ bạn thiết lập sổ sách đúng nhóm, đúng mẫu biểu và vận hành suôn sẻ ngay từ kỳ kê khai đầu tiên theo chế độ mới.

Ai được làm kế toán cho hộ kinh doanh

Theo Điều 2 Thông tư 152/2025/TT-BTC, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Cụ thể có 3 lựa chọn:

●       Tự làm kế toán: Chủ hộ kinh doanh trực tiếp ghi sổ. Phù hợp với Nhóm 1 hoặc Nhóm 2 quy mô nhỏ, ít giao dịch. Yêu cầu người làm phải nắm được mẫu sổ đúng quy định và cách ghi theo từng nghiệp vụ.

●       Bố trí người thân làm kế toán: Bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh chị em ruột của chủ hộ có thể đảm nhận công việc kế toán mà không yêu cầu chứng chỉ hành nghề kế toán. Đây là lựa chọn phổ biến với hộ kinh doanh gia đình quy mô vừa.

●       Thuê dịch vụ kế toán bên ngoài: Phù hợp nhất với Nhóm 3 — các hộ kinh doanh có doanh thu lớn, nhiều giao dịch, cần theo dõi đầy đủ cả doanh thu lẫn chi phí, tồn kho, tiền mặt và đối chiếu hóa đơn điện tử thường xuyên. Đây cũng là lựa chọn an toàn nhất về mặt tuân thủ khi chủ hộ không có thời gian hoặc chuyên môn để tự quản lý sổ sách.

Nếu bạn đang cân nhắc lựa chọn này, có thể tham khảo bảng giá dịch vụ kế toán trọn gói của Thuế Quang Huy để có thông tin cụ thể về phạm vi dịch vụ và chi phí phù hợp với quy mô hộ kinh doanh của bạn.

Đội ngũ Kế toán viên chuyên nghiệp của Thuế Quang Huy

Thuế Quang Huy — với đội ngũ 45+ chuyên viên kế toán, kiểm toán và tư vấn thuế — luôn sẵn sàng đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi này, từ việc xác định nhóm đối tượng, thiết lập hệ thống sổ sách cho đến hỗ trợ kê khai và quyết toán thuế hàng năm.

Thông tin liên hệ:

Công Ty TNHH Dịch vụ Kế toán thuế và cung ứng lao động Quang Huy

●       Địa chỉ: 392 Đ. Nguyễn Thị Đặng, Khu phố 1, Tân Thới Hiệp, Tp. Hồ Chí Minh (Phường Hiệp Thành, Quận 12 cũ)

●       Phone: 0917371518

●       Hotline:  02862553948

●       Website: https://thuequanghuy.vn/

●       Email: thuequanghuy2022@gmail.com