Vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên: Nhận diện sớm để ngăn ngừa

Hiện tượng thanh, thiếu niên điều khiển xe máy điện không đội mũ bảo hiểm khá phổ biến.

Đừng xem nhẹ những vi phạm nhỏ

Trên nhiều tuyến đường trung tâm thành phố, không khó để bắt gặp những chiếc xe máy điện len lỏi giữa dòng phương tiện giờ cao điểm. Không ít người điều khiển, chủ yếu là học sinh, thanh, thiếu niên vẫn thản nhiên “đầu trần” khi lưu thông. Có trường hợp cả người lái và người ngồi sau đều không đội mũ bảo hiểm dù di chuyển trên những tuyến đường đông đúc.

Ông Nguyễn Quang Hùng (phường An Cựu) chia sẻ: Nhiều người nghĩ xe máy điện chạy chậm nên không cần đội mũ bảo hiểm, nhưng chỉ cần một cú va chạm nhỏ cũng có thể để lại hậu quả rất lớn. Điều đáng lo, nhiều phụ huynh vẫn giao xe cho con mà không nhắc nhở, thậm chí cũng không yêu cầu các cháu đội mũ.

Trước cổng nhiều trường học, tại các công viên hay trên các tuyến phố, hình ảnh những nhóm thanh, thiếu niên điều khiển xe máy điện không đội mũ bảo hiểm vẫn xuất hiện khá phổ biến. Đó không chỉ là hành vi vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ mà còn phản ánh tâm lý chủ quan, xem nhẹ quy định pháp luật. Tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật trên địa bàn thành phố diễn biến phức tạp, không chỉ trong lĩnh vực giao thông mà còn liên quan đến ma túy, trộm cắp tài sản, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng... Trong đó, có không ít đối tượng là học sinh, sinh viên.

Hàng loạt vụ việc nghiêm trọng xảy ra từ đầu năm 2026 đã gióng lên hồi chuông cảnh báo. Điển hình như vụ 12 đối tượng rượt đuổi nhau trên đường Lý Thái Tổ khiến 2 người tử vong, 1 người bị thương; vụ 15 đối tượng mang theo hung khí đánh nhau trên đường Bùi Thị Xuân; vụ 22 thanh, thiếu niên lạng lách, truy đuổi nhau quanh khu vực siêu thị GO!; hay vụ khoảng 40 đối tượng ở Huế và Đà Nẵng hẹn nhau qua mạng xã hội để tụ tập, điều khiển xe tốc độ cao tại khu vực Phước Tượng.

Phòng ngừa từ gốc

Tại Kỳ họp thứ 2, HĐND thành phố khóa IX mới đây, vấn đề thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật đã được đại biểu HĐND thành phố chất vấn, yêu cầu các cơ quan chức năng đưa ra giải pháp căn cơ, lâu dài.

Theo Công an TP. Huế, tình hình phạm tội và vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh, thiếu niên vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Thanh, thiếu niên nghiện và sử dụng trái phép chất ma túy vẫn chiếm tỷ lệ cao, hơn 1/4 số người nghiện và trên một nửa số người sử dụng trái phép chất ma túy trên toàn địa bàn.

Qua công tác đấu tranh, lực lượng công an xác định nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Phần lớn các đối tượng đều thiếu ý thức chấp hành pháp luật, bốc đồng, thích thể hiện bản thân, dễ bị kích động và sẵn sàng giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực chỉ từ những va chạm nhỏ. Nhiều phụ huynh cũng còn buông lỏng quản lý, thiếu quan tâm, định hướng đối với con em. Ở một số địa phương, việc nắm bắt, phát hiện sớm các nhóm thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm chưa kịp thời; công tác quản lý, giáo dục đối tượng có tiền án, tiền sự hoặc thanh, thiếu niên hư còn thiếu chặt chẽ.

Một nguyên nhân khác được chỉ ra là sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, công an, nhà trường, gia đình và các tổ chức đoàn thể ở một số nơi chưa thật sự hiệu quả. Không ít nơi vẫn xem phòng ngừa tội phạm là nhiệm vụ riêng của lực lượng công an, trong khi đây phải là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mặc dù Huế chưa hình thành những điểm nóng như một số địa phương khác, nhưng việc chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm là yêu cầu cấp thiết nhằm ngăn chặn các vụ việc phức tạp ngay từ cơ sở.

Với phương châm lấy phòng ngừa là chính, lực lượng công an sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tuyên truyền, giáo dục pháp luật đến đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Thành phố tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương, nhà trường, gia đình và tổ chức đoàn thể để xây dựng mạng lưới quản lý, hỗ trợ thanh, thiếu niên ngay từ cơ sở; tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng gần gũi với giới trẻ, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu dân cư, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, nhận diện sớm các nguy cơ vi phạm.

Lực lượng công an tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát trên thực địa và không gian mạng; kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi tụ tập gây rối, đua xe trái phép, sử dụng ma túy và các loại tội phạm khác liên quan đến thanh, thiếu niên. Công tác gọi hỏi, răn đe, cảm hóa, giáo dục các đối tượng có nguy cơ vi phạm cũng sẽ được thực hiện thường xuyên, cùng với việc phát huy phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.