Biến thể COVID-19 có gì mới?

Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh là cách đơn giản nhưng hiệu quả để loại bỏ virus. Ảnh: MINH ANH

Theo các báo cáo khoa học quốc tế, biến thể BA. 3.2 được phát hiện lần đầu tại Nam Phi vào tháng 11/2024 và sau đó ghi nhận tại nhiều quốc gia trên thế giới. BA.3.2 đã xuất hiện tại hơn 25 quốc gia và đang được theo dõi thông qua hệ thống giám sát dịch tễ.

Biến thể BA.3.2 của COVID-19 (thường được gọi là “biến thể Ve sầu” - Cicada) đang có dấu hiệu gia tăng tại một số khu vực với đặc điểm lây lan nhanh và khả năng né tránh miễn dịch nhất định. Dấu vết của virus cũng được phát hiện trong các mẫu giám sát môi trường như nước thải và mẫu từ phương tiện vận chuyển quốc tế.

Biến thể BA.3.2 được đánh giá là có khả năng né tránh hệ miễn dịch tốt hơn các chủng cũ. Đây cũng được coi là một “siêu biến thể” với tốc độ lây lan nhanh chóng. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy biến thể “Ve sầu” gây ra các triệu chứng nặng hơn hoặc làm tăng tỷ lệ tử vong đáng kể so với các dòng Omicron trước đó.

Mặc dù cùng thuộc họ Omicron, nhưng BA.3.2 là một nhánh phát triển độc lập, khác biệt về mặt di truyền. BA.3.2 có khả năng né tránh các kháng thể trung hòa từ vaccine thế hệ cũ. BA.3.2 “trốn” miễn dịch rất giỏi, nhưng vì cấu trúc protein gai thay đổi quá nhiều để thích nghi, virus lại trở nên kém hiệu quả hơn trong việc bám dính và xâm nhập tế bào. Nó lây lan nhưng với tốc độ vừa phải”.

BA.3.2 xuất hiện và lan rộng theo một chu kỳ nhất định (bắt đầu tăng mạnh từ mùa thu năm 2025 và kéo dài sang đầu năm 2026) cho thấy COVID-19 đang dần “hòa nhịp” vào nhóm bệnh lưu hành.  A.3.2 mang đặc điểm của một bệnh lưu hành khi virus cố gắng tồn tại lâu dài trong cộng đồng bằng cách thay đổi diện mạo để lây nhiễm lại, nhưng không giết chết vật chủ quá nhanh.

Để hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng, vị chuyên gia khuyến cáo, người dân cần tập trung vào các hành vi vệ sinh cá nhân và bảo vệ có mục tiêu. Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để loại bỏ virus. Cùng với đó, cần duy trì vệ sinh hô hấp bằng cách hình thành thói quen che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi.

Việc sử dụng khẩu trang đúng nơi, đúng lúc và mang tính bắt buộc khi đến các cơ sở y tế, nhất là khi đang có triệu chứng hô hấp. Đồng thời, khuyến khích sử dụng trong các không gian kín, thông gió kém và nơi tập trung đông người như trên các phương tiện công cộng,

người dân cần chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe, hạn chế tiếp xúc với người khác khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh. Trường hợp mắc bệnh nhẹ, cần nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước và điều trị triệu chứng theo hướng dẫn của cán bộ y tế.

Khi xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao, khó thở, đau ngực,… cần liên hệ cơ sở y tế để thăm khám, điều trị kịp thời. Đặc biệt, nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh nền (tim mạch, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch) cần được đặc biệt quan tâm, theo dõi sát sức khỏe; đảm bảo được tiêm chủng đầy đủ và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng ốm.

Biến thể COVID-19 “Ve sầu” là biến thể mới nên vẫn có thể lây nhiễm cho những người đã từng mắc COVID-19 trước đây, hoặc đã tiêm chủng dự phòng COVID-19 trước đây. Chẩn đoán, điều trị phải theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Không tự ý mua thuốc và dùng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.