Nghị quyết được ban hành trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về phát triển nhanh, bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế, chính trị, xã hội với văn hóa và con người.
Nội dung Nghị quyết khẳng định quan điểm xuyên suốt: Phát triển văn hóa và con người là nền tảng, động lực, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển bền vững đất nước. Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực hiện, từ đời sống thực đến không gian số.
Nghị quyết đề ra mục tiêu đến năm 2030 xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát triển mạnh các ngành công nghiệp văn hóa; thu hẹp chênh lệch trong thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền; từng bước hình thành các thương hiệu văn hóa, nghệ thuật, sáng tạo có tầm vóc khu vực và quốc tế. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trong đó con người là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển; văn hóa trở thành sức mạnh mềm nổi bật, góp phần khẳng định vị thế Việt Nam là quốc gia phát triển, có thu nhập cao.
Đáng chú ý, Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, để nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Nghị quyết xác định hệ thống nhiệm vụ, giải pháp toàn diện và đồng bộ, tập trung vào đổi mới tư duy phát triển văn hóa; hoàn thiện thể chế, chính sách đột phá; xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; phát triển mạnh công nghiệp văn hóa gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa.
Sự ra đời của Nghị quyết số 80-NQ/TW thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng trong việc đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh và sức mạnh tinh thần to lớn, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.