Trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam chính thức đưa vào vận hành đôi tàu di sản Huế-Phong Nha mang số hiệu HQ1/HQ2 với tên gọi “Hành trình kỳ quan-Di sản thế giới”.

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được đưa ra lấy ý kiến trong bối cảnh văn hóa ngày càng được nhìn nhận không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực tăng trưởng và sức mạnh mềm quốc gia. Nhìn từ Huế - vùng đất mà di sản đã trở thành căn cước đô thị, Festival đã thành thương hiệu và sáng tạo ngày càng gắn với du lịch, công nghệ, thiết kế - có thể thấy rõ điều một đạo luật mới cần làm: tạo cơ chế để những giá trị được tích tụ qua nhiều thế hệ tiếp tục sống trong đời sống đương đại, hình thành sản phẩm, tài sản trí tuệ và thị trường mà vẫn giữ được bản sắc riêng của văn hóa Huế.

Sáng 4/8, đoàn công tác Cục Di sản văn hóa do ông Phạm Định Phong, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa làm trưởng đoàn đã làm việc với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế nhằm khảo sát thực tế, phục vụ xây dựng Đề án “Đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước”.

Huế từ lâu được nhắc đến là vùng đất của di sản. Nếu Quần thể di tích Cố đô Huế, Nhã nhạc cung đình, Mộc bản, Châu bản Triều Nguyễn hay Thơ văn trên kiến trúc cung đình đã đưa tên tuổi Huế ra thế giới, thì phía sau những danh hiệu ấy còn là một kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú, bền bỉ trong từng nếp nhà, bản làng, phiên chợ, lễ hội và cả trong những món ăn bình dị hằng ngày.

Nhiều tư liệu quý về Triều Nguyễn, các công trình hay nghi lễ xưa của Huế hiện vẫn nằm rải rác trong các bảo tàng, trung tâm lưu trữ và bộ sưu tập cá nhân ở nước ngoài. Thông qua hợp tác quốc tế, kết nối với các nhà nghiên cứu và tổ chức văn hóa, Huế đang nỗ lực đưa những nguồn tư liệu ấy trở lại phục vụ công tác trùng tu, bảo tồn, phục dựng di sản.

Một trong những định hướng lớn của Huế trong giai đoạn tới là khai thác hiệu quả kinh tế di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, đưa di sản trở thành nguồn lực tăng trưởng mới; đồng thời đẩy nhanh các dự án chiến lược như khu công nghệ cao, khu công nghệ số.

Năm 2026, cùng với việc triển khai Kế hoạch “Cố đô Khởi nghiệp sáng tạo” giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Huế tiếp tục đặt kỳ vọng xây dựng văn hóa khởi nghiệp sâu rộng trong cộng đồng, đưa khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời khai thác hiệu quả các giá trị di sản trong nền kinh tế số.

Nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều giá trị di sản ở Huế đang được giới trẻ kể lại bằng “ngôn ngữ” hoàn toàn mới. Những công trình, linh vật vốn gắn với vẻ cổ kính, trầm mặc nay xuất hiện sinh động hơn qua các sản phẩm số, góp phần đưa hình ảnh Cố đô đến gần hơn với công chúng trẻ.

Không đơn thuần là phương tiện vận chuyển, chuyến tàu di sản đã trở thành không gian để du khách thưởng ngoạn và cảm nhận chiều sâu lịch sử, văn hóa của vùng đất. Từ hành trình kết nối Huế - Đà Nẵng, du lịch đường sắt đang mở ra một hướng đi mới, khi mỗi chuyến tàu không chỉ đưa người đi - đến, mà còn “giữ chân” cảm xúc.

Nếu như trước đây, Festival Huế được tổ chức hai năm một lần, tạo nên những “điểm rơi” ấn tượng nhưng mang tính thời điểm, thì nay, với mô hình Festival bốn mùa, Huế đã lựa chọn một con đường dài hơi hơn: Đưa văn hóa và di sản trở thành dòng chảy liên tục trong đời sống đô thị.