Khải luôn nhớ nhà bằng âm thanh trước khi nhớ bằng hình ảnh. Tiếng cửa gỗ kéo kẽo kẹt, tiếng mái tôn lộp bộp khi mưa trái mùa, tiếng ghe máy vọng xa trong đêm nước lớn... Những âm thanh ấy nằm sâu dưới ký ức, giống những hạt phù sa lắng tận đáy sông, không ồn ào, nhưng chỉ cần một khuấy động nhỏ là trồi lên nguyên vẹn.

Buổi sáng mùa xuân vùng biên ải luôn có một màu xám trong trẻo đến lạ. Mây phủ thành từng dải mỏng như những dải khăn choàng ai bỏ quên trên triền núi. Gió lùa qua các khe đá mang theo hơi lạnh buốt nhưng lại ẩn trong đó mùi cỏ ấm nồng nàn. Ở nơi ấy, giữa những lằn ranh của đất nước, Đại đội Phòng không 23 vẫn ngày ngày duy trì nhịp sinh hoạt bình lặng, như dòng chảy thầm lặng của một dòng sông không bao giờ cạn.

Gió đầu mùa mang hương khói từ những mái nhà sàn thấp thoáng giữa thung lũng. Sáng nay, mây bay là là trên đỉnh núi, bảng lảng như làn khói mỏng. Liên ngồi bên cửa sổ lớp học nhỏ, nhìn những đứa trẻ trong bản í ới gọi nhau dưới sân đất đỏ. Chúng vừa tập viết xong chữ ghép, đứa nào cũng lấm lem phấn, cười như hoa đào mùa xuân nở.

Chiều đông như được dệt bằng sương. Lớp sương bạc phủ xuống thị trấn nhỏ, nhẹ đến mức chỉ một hơi thở dài cũng làm nó xao động. Những con ngõ lặng lẽ chìm trong thứ ánh sáng mờ ảo, âm thanh đời sống loáng thoáng như vọng từ xa xăm: tiếng trẻ con ríu rít chơi đùa ở đầu ngõ, tiếng ấm nước sôi reo khẽ từ bếp nhà ai, tiếng chiếc bát sành vô tình rơi xuống nền gạch vỡ tan…

“Ối …Ối…Ối…”, Minh vừa la oai oái vừa ghì chặt ghi đông, hai chân đạp bì bõm lên lớp bùn nhão nhoẹt. Minh nghiến răng, cố giữ thăng bằng. Nhưng vừa đến khúc cua, bánh trước sụp xuống một rãnh lầy. “Rầm!”.

Lần thứ “n” Quyên trở lại nơi này, vẫn ngôi nhà gỗ cũ kỹ bám rêu xanh, vẫn tiếng chuông gió lẩn khuất trong hơi sương. Ngọn đồi ấy quanh năm đầy gió, những luồng gió chạy qua khe lá, mang theo hơi ẩm và mùi đất ngai ngái. Nếu một người sợ bóng tối, cô đơn và những khoảng lặng buồn tênh, chắc chắn sẽ không chịu nổi chốn này. Nhưng Quyên thì khác, cô chọn đến đây như tìm lại chính mình, tìm lại những thanh âm cũ kỹ đã ngủ yên giữa rừng thẳm.

Không biết Quân nghĩ gì mà lại nói với tôi những lời cay đắng như thế. Khoảnh khắc Quân ném chiếc ly thủy tinh xuống đất, chiếc ly vỡ tan tành, tôi khựng lại vài giây. Có cái gì vỡ ra trong lồng ngực tôi, tựa như những mảnh thủy tinh tung lên rồi rơi xuống, vô số mảnh vụn vung vãi trên sàn.

Vân nhắn vào nửa khuya, lúc tôi đã ngủ, sớm đó ngày nghỉ tôi còn dậy muộn, đi ăn sáng, cà phê mới mở điện thoại. Cái hình đại diện của Vân lặn vào tâm trí tôi nhiều năm trước giờ nhảy lên đẹp mê mải; lúc đó nàng đang trên chuyến tàu về Huế. Dòng tin rất dài, tóm lại là: Em sẽ ở làng cổ Phước Tích mấy ngày.

Với chị bây giờ, chiếc điện thoại là vật bất ly thân. Chị kết nối gần xa, rất hay chia sẻ, khoe mẽ trên mạng xã hội. Đổ mấy cái bánh xèo chiều mưa, cũng đưa lên mạng rồi háo hức chờ đếm “like” và đọc “comment”. Bữa khác, đăng ảnh mâm cao cỗ đầy có ngọn nhưng lời đi cùng ra vẻ hạ cấp: “Ngày lễ, đạm bạc như này thôi”. Y rằng, bạn “phây” nhảy vô “comment” tới tấp “cho em xin chút đạm bạc đi chị”; “nhà giàu có khác”; “nhìn đã thấy ngon”; “nghệ nhân ẩm thực xuất sắc”… Lời đong đưa vuốt ve cho vui nhưng chị khoái, cười thành tiếng… Anh đứng gần, liếc nhìn vợ: “Có đáng để sướng thế không?”.

Huệ bảo với tôi Chủ nhật này thay vì đi chơi thì hai đứa đến Trung tâm xã hội, nơi nuôi dưỡng những cụ già neo đơn, không gia đình và chẳng có một ai nương tựa. Thật ra thì tôi chưa bao giờ tới những nơi như thế này bao giờ, và ngày Chủ nhật lại là điều chưa hề xảy ra. Nhưng gương mặt Huệ nhìn tôi, nhìn không nháy mắt khiến tôi không thể nào từ chối.