Trước diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp, khó lường, TP. Huế đang nghiên cứu xây dựng hệ thống kiểm soát, mô phỏng, tính toán lan truyền ngập lụt và cảnh báo thông minh theo thời gian thực, nhằm nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo, chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do mưa lũ gây ra.

Ngày 21/9, UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hoàng Hải Minh có buổi tiếp Đoàn công tác Đại học Waseda và Đại học Tsukuba (Nhật Bản). Buổi làm việc tập trung vào nghiên cứu, triển khai dự án phòng, chống thiên tai, thích ứng với ngập lụt và biến đổi khí hậu trên địa bàn thành phố.

Sáng 18/9, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế tổ chức Hội đồng đánh giá, xét đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách Nhà nước về xây dựng hệ thống kiểm soát, mô phỏng lan truyền ngập lụt và cảnh báo thông minh theo thời gian thực, phục vụ công tác điều hành, ứng phó thiên tai trên địa bàn thành phố.

Từ tối 12/9 đến ngày 14/9, Huế tiếp tục có mưa to đến rất to, một số nơi lượng mưa có thể vượt 250mm. Mưa lớn kéo dài làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi, ven sông suối và ngập lụt tại vùng thấp trũng, khu vực đô thị.

Trước nguy cơ mưa lớn kéo dài gây ngập lụt, sạt lở đất và sạt lở bờ sông, các địa phương cùng người dân ở vùng thấp trũng ven sông Bồ thuộc phường Kim Trà và xã Quảng Điền chủ động rà soát những khu vực xung yếu, lên phương án ứng phó, sẵn sàng di dời người dân đến nơi an toàn khi cần.

Với một đô thị có địa hình trải dài từ vùng núi cao phía tây xuống đồng bằng, đầm phá và biển; lại thường xuyên chịu tác động của bão, mưa cực đoan, lũ lớn, ngập lụt và sạt lở đất, sự chủ động không bao giờ là thừa đối với Huế. Phương án ứng phó thiên tai năm 2026 của Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự thành phố (số 21/PA-BCH-SNNMT ngày 3/9/2026) cho thấy một bước chuyển đáng chú ý, đó là từ phòng chống thiên tai theo kinh nghiệm sang quản trị rủi ro dựa trên kịch bản, dữ liệu và sự phối hợp của cả hệ thống.

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Trước áp lực của biến đổi khí hậu và hạ tầng quá tải, ứng dụng công nghệ, từ bản đồ ngập đến cảnh báo sớm và điều hành thoát nước thông minh được xem là giải pháp tối ưu giúp dự báo sớm nhằm giảm thiểu thiệt hại từ ngập lụt tại các đô thị hiện nay.

Năm 2025 khép lại với nhiều khó khăn, thử thách đối với người dân thành phố Huế khi liên tiếp hứng chịu những đợt bão, mưa lũ nghiêm trọng. Đặc biệt, ba trận lũ lịch sử đã gây thiệt hại nặng nề về tài sản, đời sống và con người. Mực nước sông Hương có thời điểm đạt 5,05m, sông Bồ ghi nhận đỉnh lũ cao nhất từ trước đến nay, lượng mưa tại Bạch Mã vượt hơn 1.700mm/ngày - những con số kỷ lục chưa từng có trong lịch sử khí tượng Việt Nam. Không chỉ đời sống người dân bị đảo lộn, nhiều di tích cố đô Huế cũng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi ngập lụt kéo dài.

Sau khi Huế ngày nay khởi đăng loạt bài 3 kỳ “Đô thị di sản và tầm nhìn thích ứng biến đổi khí hậu”, GS.TS. Nguyễn Quốc Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam đã có bài viết về nguyên nhân cốt lõi khiến Huế thường xuyên ngập lụt, cũng như giới hạn của các giải pháp kiểm soát lũ hiện nay. Tòa soạn trân trọng giới thiệu bài viết của ông đến quý bạn đọc.

Kinh thành Huế hiện chìm sâu trong dòng nước lũ.