Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Phim ngắn “Trống Thức” là dự án của một nhóm sinh viên Huế. Tiếp cận tuồng bằng ngôn ngữ điện ảnh, giới trẻ đang tìm kiếm cách tiếp cận mới để gìn giữ và lan tỏa di sản văn hóa.

Cách đây chưa lâu, dân Huế bàng hoàng khi Thiền Lâm, ngôi chùa có tuổi đời hàng trăm năm trên đường Điện Biên Phủ đã bị “bà hỏa” thiêu rụi. Thiệt hại là rất lớn, song, lớn nhất và khiến nhiều người xót xa tiếc nuối nhất là hệ thống các cổ vật như tranh, tượng, hoành phi, câu đối, long vị… đa phần đều đã làm mồi cho lửa. Đó không chỉ là hồn cốt, là văn hóa của riêng Thiền Lâm mà còn của Phật giáo Huế, của văn hóa Huế. Thật đáng tiếc! - Một vị Thượng tọa là Phó ban Trị sự Thành hội Phật giáo Huế bần thần khi nói chuyện với chúng tôi.

Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới cho Huế mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện thể chế, chính sách tương xứng với vị thế của thành phố. Trong bối cảnh đó, Huế cần những cơ chế đặc thù đủ mạnh để tạo bứt phá, nhưng đồng thời vẫn giữ gìn được bản sắc của một đô thị di sản.

Huế là nơi lưu dấu những năm tháng tuổi thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh - một không gian di sản thấm đẫm giá trị lịch sử và nhân văn. Suốt hàng chục năm qua, hệ thống di tích lưu niệm về Người luôn được Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TP. Huế trân trọng gìn giữ, tôn tạo và phát huy giá trị.

Nghệ nhân sơn son, thếp vàng Bùi Văn Trình vừa vinh dự đón nhận danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú do Chủ tịch nước phong tặng, ghi dấu hơn ba mươi lăm năm gắn bó, gìn giữ di sản văn hóa dân tộc trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ. Nhưng niềm vui lớn nhất với ông vẫn luôn là giây phút được ngắm nhìn một tác phẩm hoàn thành, lấp lánh vàng son dưới đôi tay mình.

Di sản Huế đang dần bước ra khỏi “khung kính bảo tồn” để trở thành một phần sống động trong lớp học. Sau 5 năm triển khai Chương trình Giáo dục di sản (2020 - 2025), hàng trăm nghìn học sinh đã được “chạm” vào quá khứ bằng trải nghiệm, sáng tạo và cả công nghệ. Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế Hoàng Việt Trung có những chia sẻ thú vị với Huế ngày nay về hành trình này, cũng như kỳ vọng đặt vào thế hệ trẻ trong việc gìn giữ và “kể tiếp” câu chuyện di sản.

Trong giai đoạn Huế đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới mô hình đô thị di sản - văn hóa - du lịch bền vững, phát triển kinh tế đêm là một yêu cầu thực tiễn. Vậy Huế sẽ làm kinh tế đêm theo cách nào để vừa hiệu quả, vừa văn minh, vừa giữ gìn được “cốt cách” của một Cố đô?

Xuất phát từ góc nhìn từ thực tiễn của hoạt động bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, nhiều thế hệ ở Trung tâm Bảo tồn đi tích Cố đô Huế luôn trăn trở trước câu hỏi: làm thế nào để di sản không chỉ “được giữ gìn”...

Sau quá trình sưu tầm, phục dựng công phu, năm 2025, lễ hội Mừng lúa mới của người Cơ Tu đã chính thức được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tin vui ấy không chỉ khiến già làng, nghệ nhân phấn khởi, mà còn thắp lên niềm tự hào về bản sắc văn hóa được gìn giữ, trao truyền qua bao thế hệ nơi đây.