Quá trình khảo cứu di sản văn hóa Triều Nguyễn tại Cố đô Huế, các nhà nghiên cứu hay bắt gặp các tư liệu quý còn được lưu giữ trong dân gian, lặng lẽ tồn tại trong không gian đình chùa, nhà thờ họ hay phủ đệ. Nhiều lớp trầm tích lịch sử dần được hé mở.

Huế từ lâu được nhắc đến là vùng đất của di sản. Nếu Quần thể di tích Cố đô Huế, Nhã nhạc cung đình, Mộc bản, Châu bản Triều Nguyễn hay Thơ văn trên kiến trúc cung đình đã đưa tên tuổi Huế ra thế giới, thì phía sau những danh hiệu ấy còn là một kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú, bền bỉ trong từng nếp nhà, bản làng, phiên chợ, lễ hội và cả trong những món ăn bình dị hằng ngày.

Sau Lễ Ban sóc Triều Nguyễn diễn ra ngay trong ngày đầu tiên của năm 2026, thành phố Huế chính thức mở đầu chuỗi hoạt động Festival Huế trong năm. Festival Huế 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Huế tập trung xây dựng và phát triển thành phố trực thuộc Trung ương, trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế, gắn với định hướng phát triển xanh, thân thiện môi trường và thông minh.

Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế đang diễn ra triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”, giới thiệu đến công chúng hơn 100 hiện vật, bộ hiện vật quý của Triều Nguyễn. Mỗi hiện vật là một câu chuyện sống động về lịch sử, mỹ thuật và đời sống cung đình. Đặc biệt, việc các nhà sưu tập hiến tặng cổ vật, tư liệu quý cho Huế tiếp tục nối dài hành trình hồi hương di sản, góp thêm những mảnh ghép giá trị vào kho tàng di sản văn hóa Cố đô.

Nhiều tư liệu quý về Triều Nguyễn, các công trình hay nghi lễ xưa của Huế hiện vẫn nằm rải rác trong các bảo tàng, trung tâm lưu trữ và bộ sưu tập cá nhân ở nước ngoài. Thông qua hợp tác quốc tế, kết nối với các nhà nghiên cứu và tổ chức văn hóa, Huế đang nỗ lực đưa những nguồn tư liệu ấy trở lại phục vụ công tác trùng tu, bảo tồn, phục dựng di sản.

Chiều 10/7, tại Điện Long An - Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế phối hợp với Hội Cổ vật thành phố Hồ Chí Minh cùng các nhà sưu tập tư nhân tổ chức triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”.

Với vai trò là thủ phủ Đàng Trong, Kinh đô của triều Tây Sơn và đặc biệt là Kinh đô của Triều Nguyễn trong 143 năm (1802 - 1945), Huế từng là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục và tôn giáo của đất nước. Quá trình lịch sử đó đã tạo nên hệ thống di sản văn hóa phong phú cùng những đặc trưng riêng của con người Huế. Đây là nguồn lực quý giá để Huế thực hiện mục tiêu phát triển trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản, văn hóa và bản sắc Cố đô.

Trải qua muôn vàn biến thiên lịch sử, hàng chục ngàn mộc bản Triều Nguyễn quý hiếm đã được UNESCO công nhận là Di sản Tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới vào năm 2009 và trở thành Di sản Tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam, hiện đang được bảo quản nghiêm ngặt ở Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV đóng tại Đà Lạt (nay thuộc phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng).

Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thuốc lá là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm cướp đi sinh mạng của hơn 8 triệu người mỗi năm trên toàn cầu. Đáng lo ngại hơn, các sản phẩm nicotine thế hệ mới từng bước len lỏi và tác động tiêu cực đến giới trẻ, trong đó có không ít công nhân lao động.

Chiều 22/4, tại di tích Lầu Tàng Thơ (344 Đinh Tiên Hoàng, phường Phú Xuân), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khai mạc triển lãm “Cửu Đỉnh Triều Nguyễn: Di sản tư liệu qua hình ảnh và tài liệu lưu trữ - Hướng tiếp cận giáo dục di sản bằng trải nghiệm số”. Hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026, hướng tới lan tỏa thói quen đọc và cách tiếp cận di sản trong cộng đồng.