 |
| Nhiều doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn xã Chân Mây - Lăng Cô góp phần giải quyết việc làm cho người dân. Ảnh: Công Tuyển |
Chiều 22/8/1945, một chuyến tàu đặc biệt xuất phát từ ga Lăng Cô chở hàng trăm đại diện của 22 thôn ở tổng An Cư xuôi Bắc để kịp có mặt ở sân vận động Huế dự lễ ra mắt Ủy ban nhân dân Cách mạng lâm thời tỉnh Thừa Thiên - Huế vào chiều ngày hôm sau, 23/8.
Hơn 80 năm đã trôi qua nhưng hào khí của cuộc Cách mạng tháng Tám vẫn còn in đậm trong ký ức của nhiều người. Thiếu tướng Trần Chí Cường (tức Trần Thanh Nhã), nguyên lãnh đạo cuộc khởi nghĩa ở tổng An Cư cho biết, sau khi Nhật đảo chính Pháp (tháng 3/1945), vì trường học ở Huế bị đóng cửa nên ông cùng với bạn mình là Phạm Hữu Xuân (tức Phạm Trác), rủ nhau về quê tập hợp những người biết chữ tham gia truyền bá Quốc ngữ và Huyện ủy lâm thời Phú Lộc đã cử 2 người bắt liên lạc, giác ngộ anh em tham gia Việt Minh. Hội Việt Minh ở tổng An Cư có đến 40 hội viên nhưng qua hoạt động thực tế, Huyện ủy chỉ chọn và quyết định kết nạp những hội viên tiêu biểu vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Đêm 1/5/1945, Chi bộ đầu tiên của tổng An Cư được thành lập do Trần Thanh Nhã được chỉ định làm Bí thư; 6 đảng viên còn lại gồm: Trần Lưu, Trần Lý (thôn Phước Hưng), Nguyễn Văn Phiên (thôn Phước Lộc), Phạm Trác (thôn Phú Xuyên), Nguyễn Đạt (thôn Bình An) và Nguyễn Hữu Tiềm (thôn An Cư Đông).
Nhằm chuẩn bị cho ngày tổng khởi nghĩa, Chi bộ cùng các hội viên Việt Minh vừa bí mật vừa công khai vận động Nhân dân tự chuẩn bị vũ trang và sắm cờ, băng rôn. Riêng những đảng viên biết tiếng Pháp như Trần Thanh Nhã, Phạm Trác được phân công tiếp xúc với tu sĩ, trong đó có linh mục R. Antoine Fasseaux (tức Cố Phương) - cha sở Giáo xứ Nước Ngọt ủng hộ cuộc khởi nghĩa.
Đúng 17 giờ ngày 20/8/1945, 4 nhà thờ, 2 ngôi chùa và nhiều ngôi đình theo quy ước đồng loạt rung chuông, giục trống, tiếp đó là tiếng mõ, trống, chiêng, thanh la và tiếng reo hò của từng đoàn người mang theo dao rựa, liềm, búa, côn, kiếm… tề tựu trước đình làng Phước Hưng dự lễ ra mắt Ủy ban Khởi nghĩa tổng An Cư.
***
Là người con của Chân Mây - Lăng Cô, hơn ba chục năm về trước, tôi vinh dự theo đoàn công tác của Chính phủ, do Thủ tướng Võ Văn Kiệt dẫn đầu thị sát Chân Mây. Khi đặt chân lên bãi biển Cảnh Dương, nhiều thành viên hoàn toàn bất ngờ khi biết vùng nước mênh mông phía trước kéo dài từ mũi Chân Mây đông sang mũi Chân Mây tây là vịnh nước sâu từ 9 - 14 mét.
Đây là mối ân tình của Chủ tịch nước Lê Đức Anh khi ông khuyến khích Thừa Thiên Huế xây dựng cho bằng được cảng nước sâu ở quê mình.
Năm 1994, Phân viện Vật lý tại TP. Hồ Chí Minh tiến hành khảo sát. Hai năm sau, ngày 27/12/1996, cái tên đô thị mới Chân Mây xuất hiện bằng Quyết định phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ. Đây là cột mốc khởi đầu tạo tiền đề để Chân Mây phát triển.
Từ mũi Chân Mây tây kéo dài đến chân đèo Hải Vân là bãi biển trải dài non chục cây số. Ngày 16/5/2009, vùng biển này nổi tiếng toàn cầu khi tại thành phố Setubal - Bồ Đào Nha, Lăng Cô được Worldbays Club xướng danh là một trong những vịnh đẹp nhất thế giới.
Ngày 1/7/2026, vùng đất của tổng An Cư xưa được mang tên mới: xã Chân Mây - Lăng Cô, nơi không chỉ có cảng nước sâu, bãi biển đẹp mà còn có thung lũng Thừa Lưu - Nước Ngọt, ít bị ngập lụt và khá bằng phẳng, rất thuận lợi để phát triển công nghiệp.
Tính từ năm 1996 đến nay, Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô đã trải qua 4 lần điều chỉnh quy hoạch. Lần gần nhất là đầu năm nay, trên cơ sở quy hoạch tổng thể đến năm 2045 của Thủ tướng Chính phủ, UBND thành phố Huế đã ban hành Quyết định Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu Kinh tế Chân Mây - Lăng Cô nhằm biến vùng kinh tế trọng điểm này thành khu vực kinh tế năng động có hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế, hạ tầng kỹ thuật - xã hội đồng bộ, hiện đại; không gian kiến trúc cảnh quan, phát triển đô thị văn minh và sử dụng đất hiệu quả; gắn phát triển công nghiệp, dịch vụ biển, được Hiệp hội Du thuyền châu Á chọn làm điểm dừng chân cho các du thuyền ở Đông Nam Á cỡ lớn và hiện đại trên thế giới, tăng thời gian khai thác tàu trong năm (kể cả mùa mưa). Lấy cảng biển và khu công nghiệp làm điểm tựa, cảng Chân Mây với quy mô 33,62ha, bao gồm hệ thống kho bãi hiện đại, trung tâm điều hành và vận chuyển đa phương thức, sẽ là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa quốc gia và quốc tế.
Đầu năm 2019, tại điện Thái Hòa diễn ra sự kiện liên quan đến lĩnh vực xúc tiến đầu tư. Chủ tịch UBND Thừa Thiên Huế Phan Ngọc Thọ trang trọng trao Quyết định chủ trương đầu tư cho Tập đoàn Kim Long Motors. Trong phát biểu của mình, đồng chí Phan Ngọc Thọ nhấn mạnh, dự án của Kim Long Motors có ý nghĩa quan trọng trong cơ cấu phát triển công nghiệp, khai thác lợi thế logistics và cảng biển. Đồng chí cũng đặt hy vọng dự án sẽ đóng góp tích cực cho sự phát triển ngành công nghiệp ô tô.
Dù chưa thật sự nổi bật như một vài khu kinh tế ven biển trong nước nhưng tin rằng, bằng khát khao cống hiến của đội ngũ lãnh đạo mới, sự đồng thuận của Nhân dân vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, chắc chắn Chân Mây - Lăng Cô sẽ trở nên giàu có nếu biết liên kết, tìm kiếm và tạo điều kiện tối đa để thu hút những nhà đầu tư trong và ngoài nước, nhằm khai thác lợi thế của cảng nước sâu và nguồn nhân lực chất lượng cao của Đại học Huế và Đà Nẵng.