 |
| Các doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài lớn có mặt tại các KCN là cơ hội để lĩnh vực logistics Huế phát triển |
Tạo nền tảng cho sản xuất
Lâu nay, logistics thường được nhìn nhận như một lĩnh vực dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động sản xuất và thương mại. Song, với xu thế hiện nay, logistics không chỉ đơn thuần là khâu vận chuyển, lưu kho hay bốc xếp mà đã trở thành yếu tố then chốt quyết định chi phí, tốc độ và tính ổn định của toàn bộ chuỗi cung ứng.
Mới đây, tại Diễn đàn Logistics vùng lần thứ IV diễn ra tại TP. Huế, ông Nguyễn Duy Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam cho rằng, với doanh nghiệp, việc lựa chọn địa điểm đầu tư không chỉ dựa vào ưu đãi hay quỹ đất mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tiếp cận hệ thống logistics hiệu quả. Nói cách khác, nơi nào tổ chức được logistics tốt hơn, nơi đó có lợi thế thu hút sản xuất và thương mại.
Tại diễn đàn này, nhiều chuyên gia chia sẻ, ở khu vực miền Trung, hạ tầng giao thông đã được đầu tư khá đồng bộ nhưng chi phí logistics vẫn cao và chưa tương xứng với tiềm năng. Nguyên nhân không nằm ở sự thiếu hụt dịch vụ logistics mà ở việc chưa tổ chức được dòng chảy hàng hóa một cách hợp lý, hiệu quả.
Trong khoảng trống tổ chức này, Huế được định hình với một vị thế khác biệt. Không phải là trung tâm lớn nhất, nhưng Huế lại hội tụ đầy đủ các điều kiện để phát triển logistics theo hướng tích hợp.
TP. Huế nằm ở khu vực miền Trung, có cảng biển nước sâu Chân Mây với khả năng tiếp nhận tàu trọng tải 70.000 tấn; Cảng hàng không quốc tế Phú Bài với điều kiện hạ tầng tốt để trung chuyển hành khách, hàng hóa; cùng với hệ thống các tuyến đường lớn, như Quốc lộ 1, cao tốc Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Túy Loan và tuyến đường sắt xuyên Việt kết nối liên vùng. Các hạ tầng này đang tạo ra dư địa khai thác, chưa rơi vào tình trạng quá tải như các địa phương lân cận. Đây chính là nền tảng để phát triển mô hình logistics đa phương thức - xu hướng tất yếu nhằm tối ưu chi phí và thời gian vận chuyển.
Đặc biệt, TP. Huế có các khu kinh tế (KKT) và hệ thống khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp, tạo dư địa mới cho lĩnh vực logistics phát triển theo hướng “đi cùng sản xuất”. Thay vì chỉ phục vụ sau khi hàng hóa được tạo ra, logistics sẽ tham gia ngay từ đầu vào quá trình tổ chức sản xuất, phân phối và xuất khẩu.
Do vậy, khi các trung tâm logistics ra đời gắn với công nghiệp sẽ có khả năng tích hợp các chức năng như lưu trữ, phân loại, gia công đơn giản, đóng gói và vận chuyển. Khi đó, logistics không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tạo ra giá trị gia tăng, nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Trung tâm logistics xanh
Một trong những xu hướng của kinh tế toàn cầu là chuyển dịch sang mô hình phát triển xanh, bền vững. Trong lĩnh vực logistics, điều này thể hiện qua yêu cầu giảm phát thải, tối ưu năng lượng và minh bạch chuỗi cung ứng. Các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) dần trở thành điều kiện bắt buộc đối với doanh nghiệp khi tham gia thị trường quốc tế.
Theo ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), chiến lược phát triển dịch vụ logistics đến năm 2035, tầm nhìn 2050 của Chính phủ đã tạo nền tảng để các địa phương đẩy mạnh đầu tư theo hướng xanh. Với vị trí ở khu vực trung tâm của miền Trung, đồng thời là điểm giao của tuyến giao thông Bắc - Nam và hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC), Huế sở hữu lợi thế để trở thành một điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế.
Thực tế cho thấy, cấu trúc logistics đã được định hình ở Huế. KKT Chân Mây - Lăng Cô là một địa chỉ có nhiều lợi thế, trong đó cảng nước sâu Chân Mây giữ vai trò trọng tâm. Hiện cảng này đã và đang đầu tư hoàn thiện 5 bến cảng, trong đó có bến chuyên dụng tiếp nhận container và có hạ tầng chung như đê chắn sóng. Ngoài ra, tại khu vực này có nhiều dự án lớn đang triển khai như đầu tư hệ thống kho bãi, dịch vụ hậu cần cảng; trung tâm logistics; dịch vụ thương mại… nhằm tạo ra hệ sinh thái phát triển công nghiệp cơ khí, công nghệ cao, ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, tiết kiệm năng lượng theo hướng xanh, giảm phát thải.
Đáng chú ý, Thành ủy Huế đã ban hành Nghị quyết số 04/NQ-TU ngày 1/4/2026 về chương trình phát triển công nghiệp thành phố giai đoạn 2025 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu đặt ra trong giai đoạn này là hoàn thiện hạ tầng các KKT và KCN; trong đó xác định logistics là hạ tầng thiết yếu, giữ vai trò kết nối chuỗi cung ứng, góp phần giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Theo đó, các sở, ngành chức năng sẽ xây dựng đề án Trung tâm công nghiệp - năng lượng - logistics tại KKT Chân Mây - Lăng Cô và phát triển Khu thương mại tự do (FTZ) gắn với khu vực này trong giai đoạn 2026 - 2030.
Ông Đặng Hữu Phúc, Giám đốc Sở Công Thương cho biết, sẽ có nhiều đột phá khi FTZ ra đời tại KKT Chân Mây - Lăng Cô. Đây chính là “cực động lực mới”, tích hợp các chức năng sản xuất, logistics, thương mại, công nghiệp số và đổi mới sáng tạo. Ưu điểm của FTZ là doanh nghiệp nước ngoài khi tiếp cận sẽ không cần giấy phép đầu tư, được hưởng nhiều ưu đãi về thuế, thủ tục hải quan cũng như hạ tầng. Trong thời gian tới, Huế sẽ đề xuất các cơ chế phù hợp nhằm giúp mô hình này vận hành thông suốt, tăng tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư.
Theo PGS.TS. Hồ Thị Thu Hòa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam, Huế hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển logistics xanh, gắn với chiến lược phát triển đô thị di sản và đô thị thông minh. Bên cạnh việc khai thác giá trị văn hóa - du lịch, phát triển công nghiệp, logistics xanh và FTZ được xem là hướng đi phù hợp, mở ra con đường hội nhập bền vững.
Với sự chuẩn bị bài bản, Huế sẽ phát triển logistics theo mô hình hiện đại, bền vững, gắn với đô thị du lịch, văn hóa di sản và tăng cường liên kết vùng với mục tiêu trở thành trung tâm logistics quốc gia, đảm nhiệm vai trò cửa ngõ ra biển cho miền Trung cũng như các nước thuộc tiểu vùng sông Mê Kông. Tuy nhiên để đạt được mục tiêu này, Huế cần đồng hành cùng doanh nghiệp, xây dựng cơ chế minh bạch, thuận lợi, tiếp tục chuyển hóa tiềm năng thành những dự án cụ thể, đóng góp thiết thực cho tăng trưởng của thành phố trong giai đoạn mới.