Tiềm năng phát triển carbon xanh

Hoạt động khảo sát, đo đạc hệ sinh thái là bước quan trọng để chuyển hóa tài nguyên thiên nhiên thành tín chỉ carbon

Giàu tài nguyên

TP. Huế với vị trí địa lý đặc thù, đang sở hữu nhiều hệ sinh thái carbon xanh cùng lúc, trong đó có Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Tam Giang - Cầu Hai được thành lập từ tháng 6/2020 với tổng diện tích hơn 2.000ha. Theo PGS.TS. Hoàng Công Tín, Trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học (ĐH) Khoa học - ĐH Huế, mỗi hecta cỏ biển có thể lưu trữ lượng CO2 gấp từ 2 - 5 lần so với một hecta rừng mưa nhiệt đới. “Tiềm năng carbon từ cỏ biển tại Tam Giang - Cầu Hai là rất lớn, nhưng đến nay vẫn chưa được định lượng đầy đủ”, PGS.TS. Hoàng Công Tín cho biết.

Ngoài ra, còn có rừng ngập mặn Rú Chá là biểu tượng của hệ sinh thái carbon xanh đang cần được bảo vệ và mở rộng. Thời gian qua, TP. Huế đã có chủ trương đầu tư dự án mở rộng rừng ngập mặn trên đầm phá lên trên 200ha với diện tích được mở rộng chủ yếu ở khu vực Rú Chá kéo dài đến khu vực cầu Tam Giang, mở ra một hướng tiếp cận mới trong chiến lược phát triển “carbon xanh” của địa phương.

Tiềm năng carbon của TP. Huế cũng được thể hiện thông qua hoạt động đo lường trữ lượng carbon. TP. Huế là một trong 6 địa phương đại diện cho 6 vùng sinh thái được Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp Cục Lâm nghiệp chọn thí điểm đo đếm trữ lượng carbon rừng ngập mặn trên toàn quốc. Kết quả cho thấy, trữ lượng carbon trung bình từ rừng ngập mặn Việt Nam đạt khoảng 245 tấn/ha (năm 2024). 

Mở ra cơ hội mới

Việc phát triển carbon xanh cần gắn với quá trình tham gia thị trường tín chỉ carbon trong nước và quốc tế. Thực tế, Việt Nam đã bước đầu tham gia thị trường carbon thông qua các tín chỉ carbon rừng trong khuôn khổ cơ chế REDD+ (Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation - giảm phát thải từ mất rừng và suy thoái rừng). Khoản chi trả 51,5 triệu USD từ Ngân hàng Thế giới được thực hiện thông qua Quỹ đối tác carbon trong lâm nghiệp (FCPF), với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Chương trình Hợp tác của Liên hợp quốc về Giảm phát thải từ mất rừng và suy thoái rừng (UN-REDD). Đây là tiền đề quan trọng để các địa phương, trong đó có Huế, tiến tới khai thác các loại hình tín chỉ carbon có giá trị cao hơn như carbon xanh.

 Cùng với đó, vào đầu năm nay, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, ngày 19/1/2026 về việc hình thành sàn giao dịch carbon trong nước đã mở ra hành lang pháp lý để các địa phương như Huế từng bước đưa tài nguyên carbon xanh tham gia thị trường.

Theo ông Lê Ngọc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP. Huế, những lợi thế về hệ sinh thái rừng, quy mô diện tích tự nhiên và kinh nghiệm từ các chương trình giảm phát thải đang tạo điều kiện thuận lợi để địa phương tiếp cận thị trường tín chỉ carbon. Đây là nền tảng để Huế từng bước tham gia sâu hơn vào lĩnh vực kinh tế carbon trong thời gian tới.

 PGS.TS. Hoàng Công Tín phân tích, để hiện thực hóa tiềm năng carbon xanh, TP. Huế cần hành động theo ba hướng song song. Trước tiên, cần khẩn trương định lượng toàn bộ trữ lượng carbon trong cỏ biển và rừng ngập mặn ven đầm phá để lập hồ sơ đăng ký tín chỉ carbon theo các tiêu chuẩn quốc tế. Tiếp đó, cần xây dựng cơ chế quản lý tích hợp bảo vệ hệ sinh thái khỏi suy thoái, bởi tín chỉ carbon chỉ được công nhận khi hệ sinh thái còn nguyên vẹn và được giám sát liên tục. Cuối cùng, cần chủ động kết nối với các tổ chức quốc tế đang triển khai chương trình tài chính carbon xanh tại Việt Nam.

“Thị trường đang chờ sẵn. Các nhà đầu tư cần dữ liệu khoa học và hành lang pháp lý ổn định. TP. Huế đang ở điểm xuất phát thuận lợi hơn so với nhiều địa phương khác. Cơ hội đó sẽ không chờ mãi”, PGS.TS. Hoàng Công Tín nhận định.