 |
| Đào tạo nghề chăm sóc sắc đẹp tại Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế |
Đa dạng lựa chọn
Luật Giáo dục nghề nghiệp có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 lần đầu tiên bổ sung mô hình trung học nghề - loại hình kết hợp dạy văn hóa phổ thông cốt lõi với đào tạo nghề. Theo đó, sau khi hoàn thành THCS, học sinh không chỉ có một lựa chọn là vào THPT mà được mở rộng thêm hướng đi mới theo học trung học nghề. Đây được xem là bước chuyển đáng chú ý trong chính sách phân luồng sau THCS.
Ngay sau khi mô hình trung học nghề được xác lập, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã chủ động xây dựng phương án tuyển sinh. Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế tuyển sinh hệ trung học nghề với nhiều ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, như: Tổ chức sự kiện, thương mại điện tử, kế toán doanh nghiệp, hướng dẫn du lịch, chăm sóc sắc đẹp, công nghệ ô tô, kỹ thuật chế biến món ăn, công nghệ thực phẩm, công nghệ kỹ thuật điện - điện tử…
Trong khi đó, Trường Cao đẳng Huế tuyển sinh hệ trung học nghề với 20 ngành đào tạo, trải rộng từ nhóm kỹ thuật - công nghệ đến dịch vụ và năng khiếu. Ở khối kỹ thuật có các nghề: Bảo trì và sửa chữa ô tô, điện công nghiệp, hàn, cơ điện tử; nhóm dịch vụ - đời sống gồm may thời trang, kỹ thuật chế biến món ăn, thể dục thể thao, tiếng Nhật, tiếng Hàn Quốc, tiếng Anh lễ tân nhà hàng - khách sạn; bên cạnh đó là các ngành năng khiếu như organ, thanh nhạc… Sự đa dạng ngành nghề cho thấy các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang nỗ lực bắt nhịp thị trường lao động, đồng thời mở ra thêm lựa chọn phù hợp với năng lực, sở thích của học sinh sau THCS.
Ông Hoàng Quốc Toản, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Thủy Lương (phường Hương Thủy) cho biết, trong công tác hướng nghiệp, nhà trường chủ động phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để giới thiệu đến học sinh về hệ trung học nghề. Chương trình đào tạo ở hệ này khá đa dạng, bám sát thực tiễn và gắn với nhu cầu việc làm tại địa phương, giúp học sinh sớm định hình con đường nghề nghiệp. “Với những học sinh có học lực chưa thật sự nổi trội, lựa chọn trung học nghề là hướng đi phù hợp. Các em sẽ giảm áp lực thi vào lớp 10 công lập, có thể sớm đi làm, có thu nhập và vẫn còn cơ hội học lên cao đẳng, đại học”, ông Toản nói.
 |
| Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế tư vấn hướng nghiệp cho học sinh lớp 9 Trường THCS Nguyễn Chí Diểu |
Học văn hóa song hành kỹ năng nghề
Ông Trần Hữu Châu Giang, Q.Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế cho biết, trung học nghề là mô hình đào tạo tích hợp, giúp học sinh vừa hoàn thiện kiến thức phổ thông, vừa phát triển năng lực thực hành nghề nghiệp. Nhờ đó, người học có thể thích ứng với môi trường làm việc thực tế, vận dụng kỹ thuật, công nghệ, đồng thời rèn luyện kỹ năng làm việc độc lập và theo nhóm.
Khác với quan niệm lâu nay xem học nghề là “lối rẽ” dành cho những học sinh không trúng tuyển lớp 10 công lập, mô hình trung học nghề được xác lập như một lộ trình giáo dục chính thức, với đầu vào là học sinh tốt nghiệp THCS. Thời gian đào tạo kéo dài 3 năm.
Sau khi hoàn thành chương trình trung học nghề, học sinh đạt trình độ học vấn tương đương THPT, đồng thời được cấp bằng nghề bậc 3 hoặc bậc 4. Với nền tảng này, người học có thể đi làm ngay hoặc tiếp tục học liên thông lên các trình độ cao hơn. Cụ thể, học sinh tốt nghiệp trung học nghề được dự thi hoặc xét tuyển vào đại học như học sinh tốt nghiệp THPT; có thể học liên thông cao đẳng trong khoảng 1,5 năm hoặc đại học chính quy từ 3 - 4 năm. Lộ trình này giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí học tập.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh, giảng viên Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế cho hay, điểm đáng chú ý của trung học nghề nằm ở cách tổ chức chương trình. Nội dung học được thiết kế theo hướng gắn kết giữa kiến thức văn hóa và chuyên môn nghề, thay vì tách rời như trước đây. Nhờ đó, học sinh có điều kiện tiếp cận kiến thức trong mối liên hệ với thực tiễn. Cùng với đó, các môn văn hóa và nghề được bố trí đan xen qua từng học kỳ, không dồn nặng phần văn hóa vào năm đầu như mô hình trung cấp nghề hiện nay. Cách tổ chức này vừa giúp giảm áp lực học tập, vừa góp phần hạn chế tình trạng bỏ học, vốn từng là một thách thức trong đào tạo nghề.
Ông Hoàng Quốc Toản, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Thủy Lương cho rằng, so với trước, hệ trung học nghề sẽ từng bước khắc phục những hạn chế trong công tác phân luồng. Trước hết, lộ trình học tập được mở rộng hơn, khi học sinh tốt nghiệp, vẫn có thể tiếp tục học lên cao đẳng, đại học, giảm dần tâm lý “học nghề là hết đường học” vốn tồn tại lâu nay.
Cùng với đó, nhận thức của một bộ phận phụ huynh cũng đã có chuyển biến, dần chấp nhận học nghề như một lựa chọn thực tế, phù hợp với năng lực và điều kiện của con em mình. Cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp cũng trở nên rõ ràng hơn, không còn mơ hồ như trước, góp phần tạo thêm niềm tin cho người học khi lựa chọn con đường này.