|
| Nhà ở xã hội đang là chốn an cư của nhiều người (Chung cư Aranya) |
Mặt bằng lãi suất tăng
Sau giai đoạn duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ phục hồi kinh tế, từ cuối năm 2025 đến nay, thị trường liên tục ghi nhận xu hướng tăng lãi suất ở hầu hết các nhóm ngân hàng.
Theo công bố của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong tháng 5, lãi suất tiền gửi bằng VND bình quân các ngân hàng đối với các khoản tiền gửi không kỳ hạn và kỳ hạn dưới 1 tháng ở mức 0,1 - 0,2%/năm. Kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng được các ngân hàng niêm yết ở mốc 4,1 - 4,6%/năm; kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng, mức lãi suất 5,9 - 7,4%/năm; mức lãi suất 5,7 - 7,1%/năm được áp dụng cho tiền gửi có kỳ hạn từ trên 12 tháng đến 24 tháng và 7,1 - 7,6%/năm là lãi suất ở kỳ hạn trên 24 tháng.
Lãi suất huy động duy trì mức cao tạo áp lực lớn lên lãi suất cho vay. Trong tháng 5, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất cho vay với biên độ từ 0,02 - 0,7 điểm phần trăm. Lãi suất cho vay bình quân của nhóm ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước và nhóm NHTM cổ phần đối với các khoản cho vay mới và cũ còn dư nợ duy trì ở mức 8 - 10,1%/năm. Trong tháng 6, nhiều gói vay bị đẩy lên tới 10 - 11%/năm khi hết thời gian ưu đãi, nhất là các gói tín dụng liên quan đến bất động sản.
Lãi suất cho vay bất động sản đang neo ở mức khá cao. Trong đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - BIDV đang triển khai cho vay với lãi suất cố định 6 tháng đầu là 9,7%/năm; với gói cố định 12 tháng là 10%/năm. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank áp dụng lãi suất cố định trong 6 tháng đầu là 9,2%/năm, 9,7%/năm cho thời gian cố định 12 tháng đầu… Các NHTM cổ phần lãi suất cho vay dao động ở mức từ 9 - 10%/năm.
Điểm chung của các gói tín dụng này là thời gian ưu đãi lãi suất ngắn, chỉ từ 6 tháng đến 1 năm, một số gói có thể kéo dài thời gian ưu đãi 2 năm nhưng lãi suất đều neo trên mốc 10%/năm. Sau thời gian ưu đãi, khoản vay này sẽ chuyển sang lãi suất thả nổi với mức lãi suất được tính theo lãi suất huy động cộng với biên độ từ 3 - 5% tùy chính sách của từng ngân hàng. Với mức lãi hiện nay, người vay có thể đối diện với mức lãi suất 12 - 15%/năm sau thời gian ưu đãi.
Cơ hội tiếp cận lãi suất ưu đãi vẫn còn
Mới đây, NHNN điều chỉnh lãi suất của chương trình cho người trẻ (dưới 35 tuổi) vay vốn mua NOXH giai đoạn từ ngày 1/7/2026 đến ngày 31/12/2026. Cụ thể, trong 5 năm đầu kể từ ngày giải ngân đầu tiên, lãi suất cho vay đối với người dưới 35 tuổi mua NOXH được áp dụng mức 6,5%/năm; 10 năm vay vốn tiếp theo mức lãi suất áp dụng sẽ là 7,5%/năm.
Lãi suất này đang nhỉnh hơn so với các kỳ công bố lãi suất trước đó. Cụ thể khi mới triển khai, chương trình được công bố với mức lãi suất 6,1%/năm áp dụng từ khi chương trình có hiệu lực (30/5/2025) đến hết ngày 30/6/2025; từ 1/7/2025 đến ngày 31/12/2025, lãi suất được điều chỉnh xuống 5,9%/năm và tiếp tục giảm xuống 5,6%/năm giai đoạn từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Như vậy, lãi suất áp dụng từ thời điểm 1/7/2026 sẽ cao hơn thời điểm trước đó 0,9 điểm phần trăm.
Dù vậy, chương trình này vẫn giữ được sức hút bởi mức lãi suất thấp hơn lãi suất thương mại, cơ chế ưu đãi được duy trì trong thời gian dài. Bởi theo quy định, lãi suất chương trình được áp dụng thấp hơn 2 điểm phần trăm/năm trong 5 năm đầu và 1 điểm phần trăm/năm trong 10 năm tiếp theo so với lãi suất cho vay trung dài hạn bằng VND bình quân của 4 NHTM nhà nước.
Anh Nguyễn Văn Hiếu, phường Thủy Xuân, tiếp cận vốn từ chương trình người trẻ vay mua NOXH tại dự án EcoGarden cho hay, cuối năm 2025 khi tiếp cận nguồn vốn tín dụng để mua NOXH, các ngân hàng đều có chung câu trả lời gói tín dụng này trong năm đang tạm thời không còn vốn giải ngân. Thời điểm đó nếu tiếp cận gói vay thương mại thông thường thì lãi suất gần 9,5%/năm ưu đãi trong 2 năm đầu. Lo lắng, anh phải vay mượn tiền của người thân đóng tiền đợt 1 cho dự án. Đến đầu năm 2026, khi chương trình được bổ sung vốn, anh bắt đầu tiếp cận nguồn vốn tín dụng của VietinBank Huế với lãi suất ưu đãi lúc bấy giờ là 5,6% để đóng tiền các đợt tiếp theo.
Theo anh Hiếu, chương trình tín dụng này có lãi suất thấp hơn khá nhiều so với các chương trình vay thương mại thông thường, thời gian ưu đãi cũng dài giúp người vay giảm đáng kể áp lực tài chính trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, thông tin lãi suất được điều chỉnh tăng cũng khiến anh lo lắng, vì có thể làm gia tăng nghĩa vụ trả nợ, ảnh hưởng đến khả năng cân đối tài chính trong thời gian tới.
Nhu cầu NOXH đang rất lớn, quy định đối tượng người trẻ dưới 35 tuổi mới được tiếp cận chính sách này phần nào hạn chế số lượng khách hàng tiếp cận tín dụng ưu đãi để mua NOXH. Nhiều người cho rằng, NHNN cần mở rộng độ tuổi được tiếp cận chính sách vay vốn ưu đãi này để người đủ điều kiện mua NOXH đều có cơ hội theo đuổi giấc mơ an cư.