Quyết định này cho thấy ECB đang chuyển trọng tâm từ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế sang ngăn chặn nguy cơ lạm phát quay trở lại khu vực đồng euro.
Cú sốc năng lượng buộc ECB thay đổi lập trường
Trong giai đoạn từ giữa năm 2024 đến giữa năm 2025, ECB liên tục cắt giảm lãi suất nhằm hỗ trợ nền kinh tế châu Âu đang tăng trưởng chậm và tận dụng xu hướng lạm phát giảm dần. Lãi suất tiền gửi đã được hạ từ mức đỉnh 4% xuống còn 2%.
Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế đã thay đổi nhanh chóng khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu và khí đốt tăng mạnh, làm gia tăng áp lực lạm phát đối với Eurozone. Lạm phát khu vực đồng euro trong tháng 5 đã tăng lên 3,2%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% mà ECB đặt ra.
Điều ECB lo ngại không chỉ là giá năng lượng tăng mà còn là nguy cơ các tác động này lan rộng sang hàng hóa, dịch vụ và tiền lương, khiến kỳ vọng lạm phát của doanh nghiệp và người dân mất neo. Khi đó, việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu sẽ trở nên khó khăn và tốn kém hơn.
Đợt tăng lãi suất mang tính phòng ngừa
Giới phân tích nhận định đây là một đợt "tăng lãi suất phòng ngừa" hơn là khởi đầu của một chu kỳ thắt chặt mạnh mẽ như giai đoạn 2022-2023. Mục tiêu của ECB là phát tín hiệu quyết liệt về cam kết chống lạm phát, đồng thời ngăn chặn sớm nguy cơ hình thành một vòng xoáy tăng giá mới trong nền kinh tế.
Cùng với quyết định tăng lãi suất, ECB cũng điều chỉnh các dự báo kinh tế theo hướng thận trọng hơn. Cơ quan này nâng dự báo lạm phát năm 2026 lên 3%, tăng so với mức 2,6% trước đó; dự báo lạm phát năm 2027 cũng được nâng lên 2,3%, trước khi giảm về mức mục tiêu 2% vào năm 2028.
Ở chiều ngược lại, triển vọng tăng trưởng kinh tế bị điều chỉnh giảm. ECB dự báo kinh tế Eurozone chỉ tăng trưởng 0,8% trong năm 2026 và 1,2% trong năm 2027, phản ánh tác động tiêu cực của chi phí năng lượng cao và môi trường kinh doanh kém thuận lợi hơn.
Chính sách sắp tới sẽ phụ thuộc vào diễn biến lạm phát
Dù đã bắt đầu nâng lãi suất trở lại, ECB chưa đưa ra cam kết cụ thể về lộ trình chính sách trong thời gian tới. Chủ tịch ECB Christine Lagarde nhấn mạnh triển vọng kinh tế vẫn tiềm ẩn nhiều bất định, khi rủi ro lạm phát gia tăng đồng thời với nguy cơ tăng trưởng suy yếu.
Theo đánh giá của thị trường, ECB có thể tiếp tục nâng lãi suất thêm một đến hai lần trong vòng 12 tháng tới, trong đó cuộc họp tháng 9 được xem là thời điểm có khả năng điều chỉnh tiếp theo. Tuy nhiên, hướng đi của chính sách tiền tệ sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến giá năng lượng và mức độ lan tỏa của áp lực lạm phát trong nền kinh tế.
Nếu căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, giá dầu và khí đốt giảm trở lại, ECB có thể dừng chu kỳ tăng lãi suất sau một hoặc hai bước đi mang tính phòng ngừa. Ngược lại, nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao và lạm phát tiếp tục lan rộng sang các lĩnh vực khác, Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể buộc phải theo đuổi chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.
Trong bối cảnh đó, ưu tiên hàng đầu của ECB hiện nay không còn là thúc đẩy tăng trưởng, mà là bảo vệ mục tiêu ổn định giá cả và duy trì niềm tin vào khả năng kiểm soát lạm phát của ngân hàng trung ương.
https://baochinhphu.vn/ecb-dao-chieu-chinh-sach-lai-suat-va-dinh-huong-dieu-hanh-tiep-theo-102260612094701662.htm