 |
| Bội thu “lộc biển”. Ảnh: Tấn Phát |
Báo nhau ruốc vào
Đối với người dân vùng biển, ruốc là loài hải sản quen thuộc nhưng thời điểm xuất hiện lại rất khó đoán. Có khi giữa chính vụ nhưng cả một thời gian dài không thấy ruốc. Có lúc ruốc bất ngờ nổi dày, đỏ cả một vùng nước ven bờ. Ông Đoàn Lộc (xã Vinh Lộc), người gắn bó với nghề biển đã hàng chục năm cho biết, ruốc vào bờ phụ thuộc vào con nước và thời tiết. Nhưng ngay cả những ngư dân giàu kinh nghiệm cũng khó dự báo được chính xác thời điểm ruốc xuất hiện.
“Ruốc thường có hai mùa chính là vào xuân và hè. Tuy nhiên, đa phần những hôm ruốc nổi không hề có dấu hiệu báo trước. Ngư dân đang làm việc trên biển hoặc người đi dọc bờ phát hiện thấy ruốc thì báo cho nhau. Chỉ một lúc sau, mọi người đã rủ nhau mang lưới ra kéo”, ông Lộc kể.
Theo ông Lộc, thời gian ruốc nổi thường không kéo dài, vì vậy người dân phải nhanh chóng tranh thủ khai thác. Người có lưới thì mang lưới, người khác có thể dùng rổ, rá hoặc các dụng cụ phù hợp để vớt ruốc ở khu vực nước cạn.
Thông tin ruốc xuất hiện thường được truyền đi rất nhanh. Người này gọi người kia, hàng xóm báo cho nhau, người thân gọi điện thông tin... Chỉ trong thời gian ngắn, cả bãi biển đã nhộn nhịp người già, người trẻ cùng xuống biển.
“Nhớ ngày trước khi chưa có điện thoại như bây giờ, cứ mỗi khi thấy ruốc thì người dân lại chạy về báo cho nhau. Bây giờ thông tin nhanh hơn nhưng không khí vẫn vậy. Ruốc vào là ai nấy đều phấn khởi, rộn ràng vì đó là lộc của biển”, ông Lộc nói.
Niềm vui sau những mẻ lưới
Có hơn 30 năm kinh nghiệm kéo ruốc, ông Nguyễn Công Hiện, ở xã Phú Vinh cho biết, hiện nay người dân khai thác ruốc bằng hai hình thức chính là sử dụng thuyền và kéo lưới bằng sức người.
“Khi ruốc đi dày, mỗi đợt kéo bằng thuyền có thể thu được hàng tấn. Trong khi đó ở vùng nước gần bờ, người dân thường sử dụng lưới kéo bộ. Một tay lưới cần từ hai đến bốn người phối hợp. Hai người giữ hai đầu lưới, lội xuống nước rồi kéo theo hình vòng cung để gom ruốc”, ông Hiện nói.
Theo ông Hiện, vào những đợt ruốc xuất hiện dày đặc, một lần kéo lưới bộ có thể thu được từ hai đến ba tạ ruốc. Sau mỗi mẻ, người dân nhanh chóng lên bờ, giũ ruốc khỏi lưới rồi tiếp tục quay lại biển.
Ruốc thường nổi từ sáng sớm đến khoảng giữa trưa. Đó cũng là lúc bãi biển nhộn nhịp nhất. “Có những hôm ruốc đỏ thẫm cả một vùng biển rộng lớn. Đứng trên bờ nhìn ra thấy quang cảnh rất đặc biệt. Người dân kéo lưới, người vớt ruốc, thuyền chạy ngoài xa. Ngày ruốc về giống như ngày hội của cả làng. Chỉ cần có dụng cụ phù hợp là ai cũng có thể tham gia đón lộc biển này”, ông Hiện chia sẻ.
Không chỉ những lao động biển chuyên nghiệp, nhiều người dân sống gần bờ cũng tranh thủ ra vớt ruốc. Ruốc sau khi đưa lên bờ được thương lái thu mua ngay tại bãi biển rồi vận chuyển đi tiêu thụ.
Hiện nay, ruốc tươi được thương lái thu mua với giá khoảng 7.000 đồng/kg, trong khi ruốc khô có giá từ 90.000 - 120.000 đồng/kg tùy kích cỡ và chất lượng. Dù giá trị cao hơn, nhưng để làm ra 1kg ruốc khô, cần khoảng 5 - 7kg ruốc tươi cùng nhiều công đoạn phơi, sấy, nên người dân thường cân nhắc giữa bán tươi và chế biến để tăng giá trị sản phẩm.
Với ông Đoàn Lộc, sau 40 năm theo nghề biển, những ngày ruốc vào bờ vẫn luôn mang lại cảm giác háo hức. Đó không chỉ là niềm vui vì có thêm thu nhập, mà còn là dịp người dân cùng làm việc, cùng chia sẻ món quà bất ngờ từ biển.
Mùa ruốc đến rồi đi theo con nước. Có đợt chỉ kéo dài vài giờ nhưng đủ để cả làng chài rộn ràng tiếng gọi nhau xuống biển. Giữa bao nhọc nhằn của nghề biển, ngày ruốc về vẫn được người dân mong đợi như một ngày hội, bởi đó không chỉ là “lộc biển”, nguồn thu nhập quý giá mà còn là món quà của thiên nhiên dành cho những người nhiều năm gắn bó với biển khơi.