 |
| Công nhân Công ty CP Dệt may Huế vận hành máy kéo sợi trong sản xuất dệt may |
Sức ép
Thời gian gần đây, xung đột tại Trung Đông tiếp tục tạo thêm sức ép lên hoạt động xuất, nhập khẩu, nhất là với những DN phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu đầu vào, vận tải quốc tế và chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Tuy tác động trực tiếp đến thị trường Trung Đông của DN Huế chưa lớn, nhưng những hệ lụy gián tiếp về chi phí và thời gian giao hàng đã hiện hữu.
Theo báo cáo của Sở Công Thương, năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu của DN trên địa bàn sang thị trường Trung Đông đạt 12,51 triệu USD, chỉ chiếm 0,84% tổng kim ngạch xuất khẩu; kim ngạch nhập khẩu từ khu vực này đạt 14,53 triệu USD, chiếm 1,20% tổng kim ngạch nhập khẩu. Tỷ trọng chưa lớn, song những biến động tại khu vực này lại tác động mạnh đến chi phí đầu vào, vận tải và bảo hiểm hàng hóa của DN.
Cụ thể, chi phí nguyên liệu đầu vào cho sản xuất tăng khoảng 20%; chi phí vận tải nội địa tăng thêm 10 - 15%; giá xăng, dầu diesel trong nước tăng mạnh, kéo theo chi phí vận tải nội địa tăng thêm 7 - 10%. Đáng chú ý, nhiều hãng tàu quốc tế buộc phải chọn phương án đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) làm thời gian vận chuyển tuyến Á - Âu kéo dài thêm 8 - 15 ngày; giá cước tăng từ 4.000 - 8.000 USD/container 40 feet và phát sinh thêm nhiều loại phụ phí. Phí bảo hiểm hàng hóa cũng bị siết chặt, thậm chí có tuyến rủi ro cao còn bị từ chối bảo hiểm.
Những con số này cho thấy, sức ép không còn nằm ở dự báo. Nó đã đi vào từng khâu sản xuất, từ chi phí nguyên liệu, điện, nước, nhiên liệu đến việc tính toán lại giá thành, lịch giao hàng và phương án giữ khách. Trong bối cảnh ấy, nhiều DN ở Huế đang chọn cách chủ động thích ứng, tiết kiệm từng công đoạn, nâng năng suất từng chuyền máy, giữ kỷ luật sản xuất và tranh thủ từng cơ hội đơn hàng.
Giữ đơn hàng bằng năng suất và kỷ luật sản xuất
Những ngày này, tại Công ty CP Dệt may Huế, không khí thi đua lao động diễn ra sôi nổi ở nhiều nhà máy. Phong trào thi đua tăng năng suất lao động được DN phát động không chỉ để tạo khí thế sản xuất đầu năm, hướng tới kỷ niệm 38 năm ngày thành lập Công ty mà còn hướng đến mục tiêu rất cụ thể: Nâng chất lượng công việc, tiết kiệm thao tác, rút ngắn thời gian may, giữ nhịp đơn hàng trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động. Chị Nguyễn Thị Thanh Trang, công nhân Nhà máy May 3 cho biết, thi đua tạo thêm động lực để tôi “đánh thức” năng lực lao động sáng tạo của bản thân. Ngay khi công ty phát động, tôi đã tích cực tham gia, không ngừng cải tiến thao tác, rút ngắn thời gian may nhưng vẫn bảo đảm chất lượng sản phẩm.
Chị Nguyễn Thị Oanh, Chuyền trưởng Nhà may 1 cũng tích cực hưởng ứng phong trào với sáng kiến cải tiến quy trình sản xuất, giúp rút ngắn khoảng 30% thời gian mỗi chuyền may, giảm lỗi và giữ vững tiến độ đơn hàng. Những nỗ lực từ người lao động đến quản lý chuyền đang góp phần giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất, giữ nhịp đơn hàng trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
 |
| Người lao động Công ty CP Dệt may Phú Hòa An kiểm tra, hoàn thiện sản phẩm may trước khi xuất xưởng |
Theo bà Nguyễn Hồng Liên, Tổng Giám đốc Công ty CP Dệt may Huế, năm 2026, thị trường tiếp tục tiềm ẩn nhiều biến động về thuế quan, địa chính trị, chi phí năng lượng và logistics, đòi hỏi DN phải chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt. Với thị trường EU, DN cần tính toán lại tiến độ sản xuất, giao hàng nhằm bù đắp thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí gia tăng. Tại thị trường Mỹ, áp lực điều chỉnh giá cùng rủi ro chính sách thuế mới buộc DN phải đẩy nhanh tiến độ đơn hàng, tận dụng các giai đoạn thuận lợi. Đồng thời, DN linh hoạt tiếp nhận đơn hàng mới, tránh dàn trải sản xuất, kiểm soát tồn kho và cân đối kế hoạch trước biến động giá nguyên liệu, nhất là trong ngành sợi, nhằm hạn chế rủi ro về biên lợi nhuận.
“Trong bối cảnh hiện nay, chúng tôi phát động phong trào thi đua, quyết tâm tổ chức sản xuất nhanh hơn, hiệu quả hơn nhằm rút ngắn thời gian sản xuất trong nước, bù đắp một phần thời gian giao hàng kéo dài do logistics, qua đó vẫn giữ được khả năng tiếp cận thị trường”, bà Liên cho biết.
Công ty CP Dệt may Phú Hòa An đang nỗ lực giữ nhịp sản xuất bằng việc nâng cao năng suất và siết chặt kỷ luật sản xuất. Ông Lê Hồng Long, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Dệt may Phú Hòa An cho biết, trước biến động của thị trường, DN tập trung đẩy mạnh đầu tư tự động hóa, chuyển đổi số, cải tiến công nghệ và tổ chức lại sản xuất nhằm nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ khách hàng; đồng thời theo dõi sát diễn biến thị trường, linh hoạt điều chỉnh kế hoạch sản xuất, giao hàng để hạn chế rủi ro.
Theo ông Long, đối với ngành hàng tiêu dùng như dệt may, khi xảy ra xung đột, điều đáng lo nhất là sự thay đổi hành vi tiêu dùng tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu. Trước yêu cầu ngày càng khắt khe về thiết kế, chất lượng và thời gian giao hàng, việc nâng cao năng lực sản xuất, tối ưu quy trình không chỉ nhằm tăng sản lượng mà còn là giải pháp then chốt để giữ uy tín, giữ khách hàng và duy trì đơn hàng.
Từ ứng phó ngắn hạn đến phương án thích ứng lâu dài
Nếu dệt may chọn năng suất, kỷ luật chuyền và đổi mới công nghệ để giữ đơn hàng, thì ở lĩnh vực chế biến thủy sản, bài toán ứng phó lại đi vào từng chỉ số điện, nước, nhiên liệu và từng công đoạn sản xuất.
Bà Hà Thị Kiều Lang, Giám đốc Công ty CP Phát triển Thủy sản Huế cho biết, DN có đặc thù chế biến mực xuất khẩu nên tiêu thụ nguồn điện, nước khá lớn. Trong bối cảnh chi phí đầu vào chịu nhiều sức ép, Công ty đã thành lập đoàn kiểm tra, giám sát do bà trực tiếp phụ trách để rà soát toàn bộ các khâu sản xuất. Nhờ đó, những công đoạn tiêu thụ điện, nước không cần thiết đã được phát hiện và điều tiết kịp thời, giúp giảm đáng kể chi phí điện, nước. Cùng với đó, DN đầu tư thêm các thiết bị tiết kiệm điện hiện đại cho những công đoạn bắt buộc phải tiêu thụ nhiều năng lượng.
Từ thực tế sản xuất, bà Kiều Lang cho rằng, trong bối cảnh thị trường khó lường, điều quan trọng là DN phải bám sát từng biến động nhỏ của chi phí nhiên liệu, vận tải, lịch giao hàng và chủ động trao đổi với đối tác để cùng tháo gỡ khó khăn phát sinh. Đó là cách ứng phó ngắn hạn, nhưng nếu làm tốt và làm đều, sẽ trở thành nền nếp quản trị dài hơi.
Một minh chứng khác cho sức ép chi phí đầu vào là Công ty CP chăn nuôi C.P Việt Nam - Chi nhánh đông lạnh Huế. Doanh nghiệp này cho biết, do sử dụng máy hấp chạy dầu trong quá trình sản xuất nên khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất của các mặt hàng liên quan đến máy này tăng tới 50%. Điều này cho thấy, DN không đứng ngoài biến động toàn cầu, chỉ một thay đổi ở giá dầu cũng có thể kéo theo thay đổi lớn trong giá thành.
Sở Công Thương cũng vừa có công văn khuyến nghị các DN xuất, nhập khẩu, logistics và các hiệp hội trên địa bàn chủ động thích ứng với biến động thị trường. Theo đó, các DN cần đa dạng hóa nguồn cung và thị trường tiêu thụ; chú trọng các điều khoản logistics, vận chuyển, giao nhận và bảo hiểm khi ký kết hợp đồng; xây dựng kế hoạch phòng ngừa, thích ứng với rủi ro trong thương mại và vận tải quốc tế; đồng thời tích cực tìm kiếm đơn hàng, thị trường mới có tiềm năng để tận dụng cơ hội phát sinh.
Giữa sức ép chi phí và rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu, mỗi DN có cách đi riêng, nhưng điểm chung là tinh thần chủ động vượt khó, bền bỉ nỗ lực giữ vững thị phần, ổn định việc làm và phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.