 |
| Cán bộ thuế rà soát thông tin người nộp thuế. |
Giảm 30% số thuế phải nộp
2026 được đánh giá là năm khó khăn với DN. Các DN đối mặt với những thách thức kép từ những biến động kinh tế toàn cầu và áp lực chuyển đổi nội tại. Chi phí đầu vào ở mức cao cùng với sự thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng khiến doanh số suy giảm đáng kể. Xu hướng chuyển đổi xanh, áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn phát triển bền vững buộc khối DN nhỏ và vừa phải đầu tư đổi mới công nghệ, trong khi nguồn vốn còn hạn chế. Những rào cản trong tiếp cận tín dụng, lãi suất tăng… đòi hỏi các nhà quản trị phải tối ưu hóa chi phí và tái cấu trúc mô hình kinh doanh để duy trì sự tồn tại. Những khó khăn này được nhận diện khi trong báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội thông qua nghị quyết cũng đã chỉ rõ: Hộ, cá nhân kinh doanh, DN nhỏ và vừa đang gặp khó khăn về thị trường, chi phí, dòng tiền và việc giảm thuế thu nhập được cho là lựa chọn để đồng hành hiệu quả cùng người dân, DN.
Mới đây, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết ngày 24/8/2026 về giảm thuế thu nhập đối với cá nhân kinh doanh và DN. Theo nghị quyết này, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh, doanh thu hằng năm trong năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp của kỳ tính thuế tương ứng. DN, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam, có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng cũng được giảm 30% số thuế TNDN phải nộp trong từng kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Trường hợp DN đang hưởng ưu đãi theo Luật Thuế TNDN hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội, mức giảm 30% được tính trên số thuế còn phải nộp sau khi đã trừ các khoản ưu đãi.
Nghị quyết đồng thời quy định không áp dụng chính sách đối với DN hình thành từ việc chia, tách sau ngày nghị quyết có hiệu lực nếu tổng doanh thu của các DN sau chia, tách trong năm 2026 hoặc năm 2027 vượt 10 tỷ đồng. Quy định này nhằm ngăn việc chia nhỏ pháp nhân để đưa doanh thu xuống dưới ngưỡng được giảm thuế.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, với ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng thì cả nước có khoảng 99,86% cá nhân, hộ kinh doanh và hơn 81,11% DN thuộc diện áp dụng chính sách. Ngoài ra theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế giá trị gia tăng và TNCN; DN có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế TNDN; đồng thời thực hiện gia hạn thời hạn nộp một số sắc thuế và tiền thuê đất... Những chính sách này chính là trợ lực cho DN, hộ kinh doanh vượt qua khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Thêm nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh
Ông Trần Minh Đức, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN thành phố Huế, Giám đốc Công ty CP Hồng Đức cho rằng, tác động của chính sách không chỉ nằm ở số tiền thuế được giảm mà còn ở khả năng cải thiện dòng tiền và tăng tích lũy cho DN. Đối với hộ kinh doanh, DN, khoản tiền được giữ lại có thể bổ sung vốn lưu động, chi trả tiền lương, đầu tư máy móc, công nghệ, mở rộng thị trường hoặc tái đầu tư cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nếu kinh doanh hiệu quả, DN có điều kiện tạo thêm việc làm và đóng góp ổn định hơn cho ngân sách trong những năm tiếp theo.
Chính sách được ban hành trong thời điểm hộ, cá nhân kinh doanh đang thích ứng với những thay đổi về quản lý thuế, hóa đơn, sổ sách và yêu cầu minh bạch doanh thu. Vì thế, việc giảm nghĩa vụ thuế có thể tạo thêm khoảng đệm tài chính để các cơ sở này ổn định hoạt động và từng bước hoàn thiện phương thức quản trị.
Điều DN quan tâm là cách thức đưa nghị quyết vào đời sống, bởi hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc nhiều vào mức độ rõ ràng của hướng dẫn và sự thuận lợi trong quá trình thực hiện. Khi thủ tục đủ đơn giản, người nộp thuế dễ dàng xác định đúng điều kiện, kê khai đúng số tiền được giảm và không phát sinh thêm chi phí. Khoản thuế được giữ lại lúc này sẽ trở thành nguồn lực phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Trần Minh Đức, cơ quan chức năng cần sớm hướng dẫn cách xác định doanh thu làm căn cứ hưởng chính sách, phương pháp kê khai số thuế được giảm và việc xử lý số thuế DN, cá nhân kinh doanh đã tạm nộp trong năm 2026 trước ngày nghị quyết có hiệu lực. Ngoài ra, ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng cũng đặt ra vấn đề trong quá trình thực hiện. Một DN có doanh thu 9,9 tỷ đồng được giảm 30% số thuế phải nộp, trong khi DN đạt 10,1 tỷ đồng không thuộc diện áp dụng, dù mức chênh lệch doanh thu không lớn.
Vì thế, về lâu dài cơ quan quản lý có thể nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp đối với các trường hợp có doanh thu sát ngưỡng. Cách thực hiện cần bảo đảm công bằng, đồng thời không tạo tâm lý e ngại mở rộng sản xuất hoặc tăng doanh thu để tránh vượt ngưỡng hưởng chính sách. Cùng với giảm thuế, DN cũng mong muốn chi phí tuân thủ tiếp tục được cắt giảm, nhất là các vấn đề liên quan đến hóa đơn, tổ chức kế toán, kê khai và thực hiện các thủ tục liên quan.