 |
| Sinh viên HUET ứng dụng AI trong học tập, nghiên cứu |
Hướng đi để thích ứng và bứt phá
Nguyễn Cửu Sửu - tân kỹ sư ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, khóa 1 thuộc HUET, hiện công tác tại một doanh nghiệp ở Khu công nghiệp Phú Bài chia sẻ: Trong môi trường đại học, AI đóng vai trò như một trợ lý giúp tôi tìm kiếm tài liệu nhanh chóng, đảm bảo tính học thuật thông qua việc trích dẫn nguồn cụ thể. AI còn có khả năng dịch thuật chuyên sâu, giúp tôi tiếp cận tài liệu nghiên cứu quốc tế chính xác hơn.
Bước vào môi trường doanh nghiệp, AI đã chuyển thành một công cụ quản trị và thực thi, giúp Sửu cũng như các kỹ sư tiếp cận và áp dụng các mô hình quản lý hiện đại như PDCA trong cải tiến quy trình, hay các khung giao tiếp và phân tích như SBA, SBAR, 6M. AI còn giúp giảm thời gian truy xuất và phân tích dữ liệu phục vụ cho việc báo cáo tuần, tháng. Từ đó, giúp kỹ sư tập trung hơn vào chuyên môn kỹ thuật đáp ứng yêu cầu của vị trí công việc.
Theo PGS.TS. Nguyễn Quang Lịch, Khoa trưởng HUET, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, khoa xác định ba hướng đi chính để vừa thích ứng, vừa tạo lợi thế cạnh tranh. Trước hết là đẩy mạnh mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp. Khoa chủ động kết nối với các tập đoàn công nghệ, đưa phòng thí nghiệm, không gian thực hành vào ngay trong khuôn viên học tập. Nhờ đó, sinh viên có cơ hội tiếp cận sớm với các nền tảng AI mang tính ứng dụng cao ngay từ những năm đầu. Cùng với đó, chương trình đào tạo được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, cập nhật thường xuyên. Các học phần được rà soát, bổ sung nội dung mới về AI để phù hợp với sự thay đổi nhanh của công nghệ. Hướng đi thứ ba là xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu ứng dụng.
Đánh giá về vai trò của AI, PGS.TS. Nguyễn Quang Lịch cho rằng, công nghệ này đang làm thay đổi cách vận hành của nhiều ngành kỹ thuật truyền thống. Trong các lĩnh vực như xây dựng, điện hay tự động hóa, AI giúp chuyển từ thiết kế thủ công sang tối ưu hóa bằng máy tính, từ bảo trì định kỳ sang dự báo dựa trên dữ liệu. Nhờ đó, hiệu quả được nâng cao, chi phí và rủi ro cũng giảm đi.
“Chúng tôi không đào tạo sinh viên để cạnh tranh với AI, mà để làm chủ và khai thác hiệu quả công nghệ này”, ông Lịch nhấn mạnh. Trong bối cảnh đó, sinh viên không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải trang bị thêm các kỹ năng quan trọng. Trước hết là tư duy logic - nền tảng để xử lý thông tin và xây dựng hệ thống. Tiếp theo là khả năng tự học, thích nghi với sự thay đổi liên tục của công nghệ. Bên cạnh đó, tư duy phản biện cũng rất cần thiết, giúp sinh viên biết đặt câu hỏi đúng và nhận diện những giới hạn của AI.
Đưa AI vào đào tạo và nghiên cứu
Hiện nay, AI đã được đưa vào tất cả các ngành đào tạo của HUET dưới nhiều hình thức. Một số học phần như “Năng lực số”, “Trí tuệ nhân tạo cơ bản” trở thành nền tảng chung cho sinh viên.
Từ năm 2026, HUET dự kiến triển khai chương trình đào tạo thạc sĩ công nghệ thông tin theo hướng chuyên sâu về khoa học dữ liệu và AI. Ở bậc đại học, ngành kỹ thuật máy tính sẽ tập trung nhiều hơn vào phát triển phần cứng cho AI và các hệ thống nhúng thông minh.
Không chỉ trong giảng dạy, AI còn được ứng dụng mạnh trong nghiên cứu khoa học. Trong lĩnh vực chuyển đổi số, khoa phát triển các nền tảng số và hệ thống điều hành sản xuất thông minh cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành dệt may.
Ở lĩnh vực năng lượng tái tạo, AI được sử dụng để dự báo phụ tải và tối ưu vận hành điện gió, điện mặt trời. Trong nông nghiệp, công nghệ thị giác máy tính hỗ trợ nhận diện sâu bệnh, giúp quản lý cây trồng hiệu quả hơn. Ngoài ra, AI còn được ứng dụng trong sản xuất công nghiệp, điều khiển robot và các hệ thống tự động.
Để mở rộng cơ hội cho người học, HUET xây dựng mạng lưới hợp tác với nhiều doanh nghiệp và tổ chức trong và ngoài nước. Trong nước có thể kể đến FPT Software Huế, Viettel Thừa Thiên Huế, Công ty 3S, hay Trung tâm Điều hành đô thị thông minh TP. Huế. Sinh viên được tham gia thực tập, làm đồ án và tiếp cận các bài toán thực tế ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Ở quốc tế, khoa hợp tác với The Kyoto College of Graduate Studies for Informatics (Nhật Bản), Missouri State University (Hoa Kỳ), đồng thời mở rộng cơ hội học bổng và thực tập tại các trường như Kasetsart University (Thái Lan), National Chung Cheng University (Đài Loan).
Song song với nội dung đào tạo, phương pháp giảng dạy cũng được đổi mới. Khoa đẩy mạnh học tập theo dự án (Project-based learning), yêu cầu sinh viên trực tiếp tham gia giải quyết các vấn đề thực tế. Cách làm này giúp người học không chỉ nắm kiến thức mà còn biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo - những điều mà AI vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn.