 |
| Du khách trải nghiệm lễ hội ẩm thực chay tại Huế |
Tính hai mặt
Nhắc đến du lịch Việt Nam nói chung, Huế nói riêng, nhiều du khách thường nghĩ đến một điểm đến có chi phí “dễ chịu”. Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp các clip dạng “100k ăn sập Huế” hay trải nghiệm du lịch Huế với vài trăm nghìn đồng.
Giá rẻ cũng là một cái “mác” được nhiều khách quốc tế nhắc đến du lịch Việt Nam. Những năm gần đây, các tạp chí, chuyên trang du lịch quốc tế thường công bố danh sách điểm đến có mức giá phải chăng hay điểm đến du lịch giá rẻ. Đáng chú ý, danh sách này thường có tên Việt Nam. Đơn cử như tạp chí The Travel của Úc từng đưa tin “Việt Nam nằm trong những địa điểm tuyệt vời với ngân sách tiết kiệm”.
“Mác” giá rẻ không hẳn là hạn chế, nhưng luôn có tính hai mặt. Theo ông Phan Trọng Minh, Phó Chủ tịch Hội Khách sạn TP. Huế, Tổng Giám đốc Khách sạn Azerai La Residence Huế, trong giai đoạn đầu phát triển, lợi thế về giá giúp thu hút khách và nâng cao khả năng cạnh tranh với các điểm đến khác. Tuy nhiên, nếu hình ảnh “giá rẻ” trở thành định vị trong thời gian dài, sẽ tạo ra tâm lý chi tiêu thấp, giảm giá trị và hạn chế khả năng phát triển các sản phẩm, dịch vụ có giá trị cao. Đặt chân tới điểm đến giá rẻ, du khách chuẩn bị tâm lý tiêu một số tiền nhất định, điều này sẽ hạn chế họ “chi mạnh” cho các hoạt động tại đây.
Giám đốc Sở Du lịch Trần Thị Hoài Trâm chia sẻ, trong bối cảnh du lịch trải qua biến động lớn sau đại dịch COVID-19, hình ảnh “du lịch giá rẻ” ở một góc độ nhất định đã góp phần kích cầu, duy trì lượng khách ổn định. Song, việc bị định vị là điểm đến “giá rẻ” cũng bộc lộ những hạn chế nhất định: Mức chi tiêu bình quân của du khách tập trung vào các nhu cầu cơ bản như tham quan, ăn uống, lưu trú ngắn ngày. Điều này khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc đầu tư và phát triển các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao, hay mở rộng các trải nghiệm chuyên sâu. Lượng khách cùng lúc quá đông còn gây áp lực lên hạ tầng, môi trường, không gian di sản.
 |
| Cổ phục cung đình được được du khách yêu thích |
Nhìn rộng hơn, có thể thấy mặt trái của du lịch giá rẻ. Năm 2004, số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy mỗi du khách đến Việt Nam chi tiêu bình quân 1.283 USD. Đến cuối năm 2019, thời điểm “bùng nổ” của ngành du lịch trên toàn cầu, con số này giảm khoảng 6%, còn 1.151 USD/người. Đến 2023, lượng khách quốc tế đến Việt Nam phục hồi gần bằng trước dịch với 12,6 triệu lượt, song mức chi tiêu bình quân của một lượt khách ước tính chỉ đạt 726,7 USD.
ThS. Phạm Bá Hùng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Huế, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch thành phố cho rằng, bên cạnh các giá trị mang lại, hiệu quả kinh tế vẫn là điều rất quan trọng. Có quá nhiều điểm đến miễn phí, hoặc chi phí không đáp ứng khả năng duy trì hoạt động tốt, không giải quyết sinh kế cho người dân, thì cũng cần nhìn lại câu chuyện du lịch giá rẻ. Hiện nay, nhiều địa phương, điểm đến không còn chạy theo số lượng, thay vào đó, mức chi tiêu được chú trọng nhiều hơn.
Không phải chỉ tăng giá
Với đặc trưng là đô thị di sản, văn hóa, y tế và giáo dục, Huế không lựa chọn phát triển du lịch theo hướng cạnh tranh bằng giá thấp mà cạnh tranh bằng giá trị khác biệt. Giám đốc Sở Du lịch Trần Thị Hoài Trâm cho biết, ngành du lịch hướng đến xây dựng điểm đến có mức chi phí hợp lý nhưng bảo đảm chất lượng dịch vụ, trải nghiệm văn hóa đặc sắc, cảnh quan hấp dẫn và môi trường du lịch văn minh, thân thiện; từng bước thu hút phân khúc khách có khả năng chi tiêu cao và lưu trú dài ngày.
 |
| Hài lòng với tour trải nghiệm Huế bằng xe máy |
Thoát “mác” giá rẻ không đồng nghĩa tăng giá một cách cơ học, mà là tăng giá trị trải nghiệm để kích thích chi tiêu và tăng thời gian lưu trú. Bà Dương Thị Công Lý, Phó Chủ tịch Hội Lữ hành thành phố, Giám đốc Chi nhánh Công ty cổ phần Du lịch Việt Nam - Hà Nội tại Huế cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, cần song song phát triển dòng sản phẩm phổ thông và dòng chất lượng cao, đồng thời từng bước chuyển đổi. Quan trọng là tạo được giá trị tăng thêm, từng bước hướng khách đến sử dụng các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao với mức giá phù hợp.
Du lịch Huế xác định rõ định hướng phát triển theo chiều sâu, với một số trụ cột chính. Đó là định vị lại hình ảnh Huế không chỉ là điểm đến tham quan di tích trong ngày, mà còn là đô thị nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa và chăm sóc sức khỏe - tinh thần. Tập trung thu hút các thị trường khách có khả năng chi tiêu cao và lưu trú dài ngày. Huế không nên chạy theo xu hướng giảm giá dịch vụ, mà tập trung nâng chuẩn chất lượng, cá nhân hóa trải nghiệm và kể câu chuyện văn hóa Huế bằng những hình thức mới, tinh tế và giàu bản sắc hơn.
Hiện nay, Sở Du lịch đang tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp. Trong đó, hướng đến phát triển hệ thống sản phẩm du lịch có giá trị gia tăng cao, mang bản sắc riêng của Huế. Ưu tiên phát triển các dòng sản phẩm có chiều sâu trải nghiệm và khả năng chi tiêu cao như du lịch di sản chuyên đề, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe, du lịch ẩm thực, du lịch văn hóa nghệ thuật và du lịch đêm…
Song song với giải pháp về sản phẩm, Huế cần nâng chất dịch vụ, nguồn nhân lực, hoàn thiện môi trường và đổi mới xúc tiến du lịch. Du lịch Huế cần phải chuyển từ cách làm quảng bá đại trà sang định vị rõ thị trường mục tiêu, tập trung vào nhóm khách có nhu cầu trải nghiệm văn hóa, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và khả năng chi tiêu cao. Bên cạnh đó, cần tăng cường kêu gọi đầu tư các dịch vụ đẳng cấp, các trung tâm mua sắm, giải trí tạo ra dịch vụ để khách… “tiêu tiền”.
Một điểm đến hấp dẫn không nằm ở việc rẻ đến đâu, mà ở chỗ du khách cảm thấy những gì họ nhận được xứng đáng với số tiền bỏ ra. Với Huế, hành trình thoát khỏi “mác” du lịch giá rẻ không đơn thuần là bài toán tăng doanh thu, mà còn là quá trình định vị lại giá trị của một đô thị di sản đang hướng đến phát triển bền vững và khác biệt.